Samenvatting Public Management Reform, ISBN: 9780198795186 Modern Publiek Management (RGMBE01806)

SAMENVATTING MODERN PUBLIEK MANAGEMENT (A)
Luna Berkedam
2021-2022

,Inhoudsopgave

HC WEEK 1: Reorganisaties ............................................................................................................................. 5
Literatuur en centrale vraag ................................................................................................................................ 5
1. Introductie op het vak...................................................................................................................................... 5
2. Reorganisaties algemeen ................................................................................................................................ 5
3. Impuls tot reorganiseren ................................................................................................................................. 6
4. Landen vergelijkend onderzoek ....................................................................................................................... 6
5. De vergelijkingsperiode: 40 jaar (jaren ’80, ’90, ’00 en ’10) ............................................................................ 8
6. Modellen: streefbeelden .................................................................................................................................. 8
7. Waarom benchmarken? .................................................................................................................................. 9
8. Invalshoek Pollitt & Bouckaert......................................................................................................................... 9

HC WEEK 2: Sluit keuze hervormingen aan bij bestuurlijke context? (De bestuurlijke omgeving doet er toe) 12
Literatuur en centrale vraag .............................................................................................................................. 12
1. Plaats van dit onderwerp in het verklaringsmodel ........................................................................................ 12
2. De grondwettelijke structuur ......................................................................................................................... 12
3. Het kiesstelsel ................................................................................................................................................ 13
4. Politiek ambtelijke betrekkingen ................................................................................................................... 14
5. Bestuurscultuur ............................................................................................................................................. 16
6. Openheid van het beleidscircuit (elite) in de hoofdstad ................................................................................ 16
7. Conclusies ...................................................................................................................................................... 17

HC WEEK 3-1: 5 ideaalbeelden die inspiratie bieden bij hervorming.............................................................. 18
Literatuur en centrale vraag .............................................................................................................................. 18
1. Verandering vs. verbetering .......................................................................................................................... 18
2. Model 1: Traditionele (Weberiaanse) Bureaucratie (ancien régime) ............................................................ 18
3. Model 2: New Public Management (NPM) .................................................................................................... 19
4. Model 3: Neo-Weberian State (NWS) ............................................................................................................ 20
5. Model 4: New Public Governance (NPG) (poldermodel) ................................................................................ 20
6. Relatie tussen streefmodellen en maatregelen bij hervormingen ................................................................. 21
7. Model 5: Digital Era Governance (DEG) (e-government) ............................................................................... 21
8. Conclusie ........................................................................................................................................................ 22

HC WEEK 3-2: Verandering financieel management (besturingsinstrument 2: bekostiging/financiering) ....... 23
Literatuur en centrale vraag .............................................................................................................................. 23
1. Hervormingen algemeen (en relatie tot belangrijkste interne besturingsinstrumenten voor de aansturing
van de rijksdienst).............................................................................................................................................. 23
2. Motieven voor aandacht voor financiële documenten (begroting en rekening) ........................................... 24
3. Normen .......................................................................................................................................................... 25
4. Maatregelen m.b.t. financiën ........................................................................................................................ 25



2

, 5. Conclusie hervormingen financieel management ......................................................................................... 27

HC WEEK 4: Inhoud hervormingspakketten rijksdienst (1980-2021) .............................................................. 28
Literatuur en centrale vraag .............................................................................................................................. 28
1. Inleiding: plaats van dit college (hervormingen algemeen, zie ook HC3-2) ................................................... 28
2. Structuurveranderingen (organisatiestructuur) ............................................................................................ 28
3. Verandering in het HRM-beleid (personeelsbeleid) ....................................................................................... 31
4. Verandering in de digitalisering van de overheidsdienstverlening (ICT) ........................................................ 33
5. Conclusie hervorming rijksdienst ................................................................................................................... 34
6. Een andere typering van de veranderingspaden: MvMvMvM (§4.10) vM (§4.12)........................................ 35

HC WEEK 5: Resultaten ................................................................................................................................. 36
Literatuur en centrale vraag .............................................................................................................................. 36
1. Introductie ..................................................................................................................................................... 36
2. Vaststellen resultaten .................................................................................................................................... 36
3. Interpretatie van resultaten .......................................................................................................................... 36
4. Beletsels m.b.t. meetbaarheid resultaten...................................................................................................... 40
5. Beletsels m.b.t. evalueren stelselhervormingen ............................................................................................ 40
6. Artikel Hood & Dixon ..................................................................................................................................... 40

HC WEEK 6-1: Hervormingen rechtspraak (2002-2019) .................................................................................. 42
Literatuur en centrale vraag .............................................................................................................................. 42
1. Toetsingskader .............................................................................................................................................. 42
2. Tijdlijn (introducerende opmerkingen over de casus) .................................................................................... 42
3. Begrotingsvoorbereiding en ontwikkeling budget......................................................................................... 43
4. Ketensamenwerking ...................................................................................................................................... 44
5. Conclusie ........................................................................................................................................................ 44

HC WEEK 6-2: Verandering politiek-ambtelijke verhoudingen door reform ................................................... 46
Literatuur en centrale vraag .............................................................................................................................. 46
1. Context .......................................................................................................................................................... 46
2. Alpha (2 modellen) ........................................................................................................................................ 46
3. Omega (3 modellen) ...................................................................................................................................... 47
4. Conclusie ........................................................................................................................................................ 48

HC WEEK 7-1: NPM-hervormingen in het hoger onderwijs: de ondernemende universiteit, meer
internationale studenten .............................................................................................................................. 50
Literatuur en centrale vraag .............................................................................................................................. 50
1. New Public Management en het hoger onderwijs......................................................................................... 50
2. Voorbeelden waaruit NPM blijkt ................................................................................................................... 51
3. Conclusie (NPM in het hoger onderwijs) ........................................................................................................ 52




3

, HC WEEK 7-2: Doelen, randvoorwaarden, neveneffecten, reparaties (spanningsvelden en de zoektocht naar
een goede balans) ........................................................................................................................................ 53
Literatuur en centrale vraag .............................................................................................................................. 53
1. Spanningsveld 1: uitbesteden (voorkeur NPM) ............................................................................................. 53
2. Spanningsveld 2: meer speelruimte voor operationeel manager? ................................................................ 53
3. Spanningsveld 3: wie betaalt rekening? ........................................................................................................ 54
4. Spanningsveld 4: burgerparticipatie (NWS, NPG).......................................................................................... 54
5. Spanningsveld 5: anders is niet beter ............................................................................................................ 54
6. Spanningsveld 6: dingen goed doen of goede dingen doen?......................................................................... 55
7. Conclusie (H8) ................................................................................................................................................ 55
8. Relatie met ethiek (onderdeel B van het vak) ................................................................................................ 55

Overzicht van wat gezegd is over de verschillende landen in colleges (zie in het grijs in de samenvattingen per
college)......................................................................................................................................................... 56
HC week 1 .......................................................................................................................................................... 56
HC week 2 .......................................................................................................................................................... 56
HC week 3 .......................................................................................................................................................... 57
HC week 4 .......................................................................................................................................................... 58
HC week 5 .......................................................................................................................................................... 59
HC week 6 .......................................................................................................................................................... 59




4