5 HAVO examenkatern De Republiek (1515-1648)
Paragraaf 1.1 t/m 1.3
Samenvatting gemaakt in schooljaar 2014/2015
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----
Kenmerkende aspecten:
14 De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden
17 Het begin van staatsvorming en centralisatie
21 De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg
had
23 Het streven van vorsten naar absolute macht
1.1 Het begin van de opstand(1515-1572)
Noem drie belangrijke fasen in De Republiek (1515-1648)
1- Het begin van de opstand (1515-1572)
2- Het ontstaan van de republiek (1572-1588)
3- De gouden eeuw (1588-1648)
Beschrijf de redenen waarom er een opstand uitbrak
- begon als meningsverschil op wijze waarop overheid moest reageren op aanhang
protestantisme
- Karel V liet protestanten vervolgen
- zijn zoon Philips II stuurde Spaanse hertog Alva om groeiende aanhang voor calvinisme
(vorm protestantisme) uit te roeien
- leidde tot de Nederlandse Opstand
Beschrijf enkele kenmerken van heerschappij Karel V (4x)
(Het begin van staatsvorming en centralisatie)
- vanaf 1519 aan macht (15 jaar)
- vanaf 1543 landsheer van alle 17 Nederlandse gewesten (voor het eerst verenigd onder één
heer) en later ook van Duitsland
- streefde naar één centraal bestuur en wilde regels die voor alle gewesten en steden gelijk
waren (Maar steden wilden vasthouden aan hun voorrechten (gekregen in middeleeuwen in
ruil voor betalen belasting)
- bestreed samen met katholieken protestantisme
Beschrijf de opkomst van de stedelijke burgerij onder Karel V
(De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden
- Door handel en nijverheid werd stedelijke burgerij steeds belangrijker
- Karel was van rijke burgerij afhankelijk voor geld (nodig voor oorlogen)
- daarom beloofde hij hun voorrechten (privileges) te respecteren
Welk privilege werd door centralisatiebeleid bedreigd?
- godsdienst: Karel V bestreed het protestantisme streng
1