Samenvatting professioneel communiceren met ouders
Hoofdstuk 1
Ouders vallen onder het eerste opvoedingsmilieu van het kind. De school is het tweede
opvoedingsmilieu.
Ouders hebben vijf verschillende doelen met opvoeden:
1. Ouders zijn gericht op conformisme. Daarbij gaat het om aanpassing aan de sociale
omgeving. Kinderen moeten respect hebben voor ouders en ouderen en goede manieren
hebben.
2. Ouders zijn gericht op de autonomie van het kind. Daarbij gaat het om de individuele
persoonlijkheidsontwikkeling. Kinderen moeten zelfstandig oordelen, willen weten waarom
dingen gebeuren en verantwoordelijkheidsgevoel hebben.
3. Ouders zijn gericht op het sociale gevoel. Daarbij gaat het om de sociale
persoonlijkheidsontwikkeling. Kinderen moeten leren rekening houden met anderen,
verdraagzaam en behulpzaam zijn.
4. Ouders zijn prestatiegericht. Daarbij gaat het om de houding en het gedrag rondom leren.
Kinderen moeten ambitieus zijn en goede schoolresultaten halen.
5. Ouders zijn gericht op assertiviteit. Daarbij gaat het om de houding ten opzichte van anderen
en zichzelf. Kinderen moeten voor zichzelf opkomen en eigen doelen nastreven.
Ouders zien een aantal zaken als gezinstaken, namelijk het bijbrengen van goede manieren, het
aanleren van gezonde eetgewoonten, het geven van seksuele voorlichting, naschoolse opvang,
aandacht voor levensbeschouwing en vorming tot evenwichtige mensen. Een gezamenlijke
verantwoordelijkheid zien ouders vooral bij belangstelling voor cultuur, voor het milieu, respect voor
andere culturen, belangstelling voor politiek, het helpen van kinderen met psychische problemen en
het leren rekening houden met anderen.
Ouders kunnen verschillende rollen innemen. Ze kunnen gezien worden als leverancier. Ouders
hebben een bepaalde school gekozen en komen hun kinderen bij deze school aanmelden. Zodra de
kinderen naar deze school gaan, worden de ouders consumenten. De ouders nemen de diensten van
de school af. Een ouder kan ook de rol van bestuurder innemen. De ouder wordt dan opdrachtgever
en geeft mede vorm aan de school. Ouders worden (vooral) gezien als partners. Ouders mogen dan
meeleven, meehelpen, meedenken en meebeslissen als het gaat om de ontwikkeling van hun kind.
De ouders en de leerkracht staan beiden in een bepaalde verhouding tot de kinderen. Er zijn drie
hiërarchieën te onderscheiden:
1. De emotionele hiërarchie: rangorde emotionele bindingen.
2. De verantwoordelijkheidshiërarchie: rangorde grootste verantwoordelijkheid ontwikkeling
kinderen.
3. De deskundigheidshiërarchie: rangorde deskundigheid opvoeding en ontwikkeling kinderen.
Waarom betrekken scholen de ouders bij het schoolgebeuren?
Vanuit besef dat ouders bij de school horen.
Omdat de school niet zonder praktische ondersteuning van ouders kan.
Omdat scholen geloven dat leerlingen er beter van worden.
De mate van betrokkenheid van ouders kan afhangen van een aantal zaken, zoals tijd en ruimte van
de ouder, opleiding van de ouder, sociaaleconomische achtergrond, leeftijd van het kind en de
eventuele problemen van het kind.
1
, De actieve ouders zijn beter bekend als partners of participanten. De partners zijn zeer betrokken bij
alles rondom de school. De participanten zijn vooral betrokken bij het onderwijs in de klas. Onder
niet-actieve ouders vallen overdragenden en onzichtbaren. De overdragenden laten het onderwijs
over aan de directie en het team. De onzichtbaren zijn vooral ouders met een lage
sociaaleconomische positie.
Schriftelijke informatieverstrekking kan plaatsvinden op drie niveaus:
Kindniveau: bijvoorbeeld met rapporten, een persoonlijk briefje, uitnodiging
tienminutengesprek.
Groepsniveau: bijvoorbeeld met klassenkrant, informatie op prikbord.
Schoolniveau: bijvoorbeeld met schoolgids, schoolbrief of schoolkrant.
Er zijn vijf typen scholen:
1. Informatiegerichte school: het contact met ouders is formeel als het om het geven van
informatie gaat. Het contact is informeel bij bijvoorbeeld het organiseren van activiteiten.
2. Structuurgerichte school: de taken en verantwoordelijkheden van ouders liggen vast.
Oudercontact is altijd formeel.
3. Relatiegerichte school: deze school is gericht op ouders om problemen met hen te
voorkomen.
4. Participatiegerichte school: deze school streeft naar vernieuwing en bekijkt voortdurend
waar ouders kunnen worden ingeschakeld.
5. Innovatiegerichte school: deze school werkt met een langetermijnvisie op ouders. Ze worden
al vroeg bij het proces betrokken. School en ouders zijn beide actief in het verbeteren van
alles wat met de school te maken heeft.
Drie doelen op ouderparticipatie:
Organisatorische doelen: ouders leveren een bijdrage aan het reilen en zeilen van de school
als organisatie.
Democratische doelen: het infomeel en formeel meedenken en meebeslissen van ouders
met de school, bijvoorbeeld met de ouderraad.
Maatschappelijke doelen: ouders en school leveren een bijdrage aan het verankeren van de
school binnen een wijk, buurt of dorp.
Voor het constructief samenwerken zijn 10 uitgangspunten gegeven:
1. Ouders en leerkrachten hebben een gemeenschappelijk belang.
2. Eenieder heeft een eigen rol en verantwoordelijkheid.
3. Elk gesprek heeft duidelijke doelen.
4. Positieve ontwikkelingen en zorgen komen aan bod.
5. Het gedrag van een kind op school kan anders zijn dan thuis.
6. Vanuit een analyse worden doelen geformuleerd.
7. Onderwijsbehoeften van het kind en ondersteuningsbehoeften van zijn leerkracht en ouders
zijn onderwerp van gesprek.
8. Kinderen zijn betrokken bij de samenwerking.
9. Een onderwijs- en begeleidingsroute biedt houvast.
10. Leerkrachten en ouders maken samen afspraken, noteren en evalueren ze.
Hoofdstuk 2
2
Hoofdstuk 1
Ouders vallen onder het eerste opvoedingsmilieu van het kind. De school is het tweede
opvoedingsmilieu.
Ouders hebben vijf verschillende doelen met opvoeden:
1. Ouders zijn gericht op conformisme. Daarbij gaat het om aanpassing aan de sociale
omgeving. Kinderen moeten respect hebben voor ouders en ouderen en goede manieren
hebben.
2. Ouders zijn gericht op de autonomie van het kind. Daarbij gaat het om de individuele
persoonlijkheidsontwikkeling. Kinderen moeten zelfstandig oordelen, willen weten waarom
dingen gebeuren en verantwoordelijkheidsgevoel hebben.
3. Ouders zijn gericht op het sociale gevoel. Daarbij gaat het om de sociale
persoonlijkheidsontwikkeling. Kinderen moeten leren rekening houden met anderen,
verdraagzaam en behulpzaam zijn.
4. Ouders zijn prestatiegericht. Daarbij gaat het om de houding en het gedrag rondom leren.
Kinderen moeten ambitieus zijn en goede schoolresultaten halen.
5. Ouders zijn gericht op assertiviteit. Daarbij gaat het om de houding ten opzichte van anderen
en zichzelf. Kinderen moeten voor zichzelf opkomen en eigen doelen nastreven.
Ouders zien een aantal zaken als gezinstaken, namelijk het bijbrengen van goede manieren, het
aanleren van gezonde eetgewoonten, het geven van seksuele voorlichting, naschoolse opvang,
aandacht voor levensbeschouwing en vorming tot evenwichtige mensen. Een gezamenlijke
verantwoordelijkheid zien ouders vooral bij belangstelling voor cultuur, voor het milieu, respect voor
andere culturen, belangstelling voor politiek, het helpen van kinderen met psychische problemen en
het leren rekening houden met anderen.
Ouders kunnen verschillende rollen innemen. Ze kunnen gezien worden als leverancier. Ouders
hebben een bepaalde school gekozen en komen hun kinderen bij deze school aanmelden. Zodra de
kinderen naar deze school gaan, worden de ouders consumenten. De ouders nemen de diensten van
de school af. Een ouder kan ook de rol van bestuurder innemen. De ouder wordt dan opdrachtgever
en geeft mede vorm aan de school. Ouders worden (vooral) gezien als partners. Ouders mogen dan
meeleven, meehelpen, meedenken en meebeslissen als het gaat om de ontwikkeling van hun kind.
De ouders en de leerkracht staan beiden in een bepaalde verhouding tot de kinderen. Er zijn drie
hiërarchieën te onderscheiden:
1. De emotionele hiërarchie: rangorde emotionele bindingen.
2. De verantwoordelijkheidshiërarchie: rangorde grootste verantwoordelijkheid ontwikkeling
kinderen.
3. De deskundigheidshiërarchie: rangorde deskundigheid opvoeding en ontwikkeling kinderen.
Waarom betrekken scholen de ouders bij het schoolgebeuren?
Vanuit besef dat ouders bij de school horen.
Omdat de school niet zonder praktische ondersteuning van ouders kan.
Omdat scholen geloven dat leerlingen er beter van worden.
De mate van betrokkenheid van ouders kan afhangen van een aantal zaken, zoals tijd en ruimte van
de ouder, opleiding van de ouder, sociaaleconomische achtergrond, leeftijd van het kind en de
eventuele problemen van het kind.
1
, De actieve ouders zijn beter bekend als partners of participanten. De partners zijn zeer betrokken bij
alles rondom de school. De participanten zijn vooral betrokken bij het onderwijs in de klas. Onder
niet-actieve ouders vallen overdragenden en onzichtbaren. De overdragenden laten het onderwijs
over aan de directie en het team. De onzichtbaren zijn vooral ouders met een lage
sociaaleconomische positie.
Schriftelijke informatieverstrekking kan plaatsvinden op drie niveaus:
Kindniveau: bijvoorbeeld met rapporten, een persoonlijk briefje, uitnodiging
tienminutengesprek.
Groepsniveau: bijvoorbeeld met klassenkrant, informatie op prikbord.
Schoolniveau: bijvoorbeeld met schoolgids, schoolbrief of schoolkrant.
Er zijn vijf typen scholen:
1. Informatiegerichte school: het contact met ouders is formeel als het om het geven van
informatie gaat. Het contact is informeel bij bijvoorbeeld het organiseren van activiteiten.
2. Structuurgerichte school: de taken en verantwoordelijkheden van ouders liggen vast.
Oudercontact is altijd formeel.
3. Relatiegerichte school: deze school is gericht op ouders om problemen met hen te
voorkomen.
4. Participatiegerichte school: deze school streeft naar vernieuwing en bekijkt voortdurend
waar ouders kunnen worden ingeschakeld.
5. Innovatiegerichte school: deze school werkt met een langetermijnvisie op ouders. Ze worden
al vroeg bij het proces betrokken. School en ouders zijn beide actief in het verbeteren van
alles wat met de school te maken heeft.
Drie doelen op ouderparticipatie:
Organisatorische doelen: ouders leveren een bijdrage aan het reilen en zeilen van de school
als organisatie.
Democratische doelen: het infomeel en formeel meedenken en meebeslissen van ouders
met de school, bijvoorbeeld met de ouderraad.
Maatschappelijke doelen: ouders en school leveren een bijdrage aan het verankeren van de
school binnen een wijk, buurt of dorp.
Voor het constructief samenwerken zijn 10 uitgangspunten gegeven:
1. Ouders en leerkrachten hebben een gemeenschappelijk belang.
2. Eenieder heeft een eigen rol en verantwoordelijkheid.
3. Elk gesprek heeft duidelijke doelen.
4. Positieve ontwikkelingen en zorgen komen aan bod.
5. Het gedrag van een kind op school kan anders zijn dan thuis.
6. Vanuit een analyse worden doelen geformuleerd.
7. Onderwijsbehoeften van het kind en ondersteuningsbehoeften van zijn leerkracht en ouders
zijn onderwerp van gesprek.
8. Kinderen zijn betrokken bij de samenwerking.
9. Een onderwijs- en begeleidingsroute biedt houvast.
10. Leerkrachten en ouders maken samen afspraken, noteren en evalueren ze.
Hoofdstuk 2
2
