Hoorcolleges Forensische Psychopathologie
Hoorcollege 1, 15-02-2022
Iets is een psychiatrische stoornis als het in de DSM staat. Wat een psychische stoornis maakt is het
criterium dat de makers van dit boek hanteren. Wat hanteren zij als criteria.
Dit is een vrij algemene definitie. Ze willen hierin niks missen door inclusief te zijn door cognitief,
emotieregulatie enz. te noemen. Gewoonlijk gepaard wordt genoemd: dit is normaalgesproken niet
meegenomen in een definitie. Sommige mensen hebben van weinig dingen last en dan hebben
psychiaters moeite om te zeggen dat iets een stoornis is. Het is belangrijk om te zien dat er ook in
staat dat het gaat om culturele normen en of iets in de maatschappij als normaal wordt gezien.
Psycho-organische stoornissen: waarbij je direct bewijs hebt waar er een stoornis is, bijv. dementie.
Je ziet gelijk dat het een groot probleem is/wordt.
Stoornissen alcohol/drugs: verslaving/ mensen doen dingen die ze nooit zouden doen als niet onder
invloed waren. Ontrekkingsverschijnselen, dingen doen om de middelen te krijgen
Schizofrenie: psychose(gevoeligheid)
Persoonlijkheidsstoornis: bv. Antisociale persoonlijkheidsstoornis (is belangrijk in het strafrecht),
borderline (impulsiviteit/middelenmisbruik/heftige emoties) of narcistische persoonlijkheidsstoornis
(verlaagde empathie/woede/gevoelens van grootheid, jezelf het meest belangrijk vinden)
Psychopathie: sterk geassocieerd aan antipersoonlijkheidsstoornis en gebrek met empathie.
Hij heeft geen celstraf gekregen, omdat hij als sterk verminderd toerekeningsvatbaar werd gezien.
,Frontale kwab is beschadigd bij Alzheimer.
Uiteindelijk is het aan de rechter is of een persoon tbs opgelegd krijgt en of er sprake is van een
stoornis. Criteria verschillen per land. Uiteindelijk hoe de rechter er mee omgaat is belangrijk.
Rechters kunnen psychologen, psychiaters en neurologen vragen (die ook weer een neuropsycholoog
inschakelt) die als gedragsdeskundigen meedenken. In het pieterbaan centrum worden sociale
aspecten ook toegevoegd.
,Er komt steeds meer aandacht voor niet-aangeboren hersenletsel (door ongelukken) dat criminaliteit
veroorzaakt.
Psychose
Stoornis in de realiteitstoetsing:
- Waan: stoornis in inhoud denken (bv. grootheidswaan, vaker achtervolging → als ze die niet
zien is het een waan, meer een interpretatie/ je ziet ze niet echt)
- Hallucinatie: sensorische gewaarwording zonder zintuiglijke input (kan in elke zintuiglijke
modaliteit: horen, zien, ruiken, voelen, proeven) (meestal horen, daarna zien)
Niet door elkaar halen, ook niet op het tentamen!
Schizofrenie
- Psychose (wanen/hallucinatie)
- Functioneren (sterk) verminderd
- Langer durend: vaak elkaar opvolgende psychotische episoden zonder (volledig) herstel
Vaker genoemd als psychosegevoeligheid
Schizofrenie is niet een meervoudige persoonlijkheidsstoornis.
Stoornissen – psychoactieve stoffen
1. Directe gevolgen = invloed/intoxicatie
2. Afhankelijkheid: bv. onttrekking
3. Hersenschade
Deze stoffen kunnen ook leiden tot psychose
Culpa in causa: gedragsdeskundige draagt informatie aan de rechter. De rechter kan uiteindelijk iets
anders beslissen. De rechter kan het dan je alsnog toerekenen want je kan niet zeggen dat het bijv.
komt door de effecten van de joint achteraf. Alcohol of andere middelen worden bijvoorbeeld gezien
als iets waar men zelf een keuze in maakt om het te gebruiken. Hierom kan de rechter uiteindelijk
ervoor kiezen om het tenlastegelegde volledig toe te rekenen.
Wanneer is een stemmingsdaling pathologisch?
, Bij 3 en 4 is het opmerkelijk dat het twee kanten op kan.
Wat is erger een stemmingsdaling of stemmingsstijging?
Als je je niet meer kan concentreren of suïcidaal bent is dat erg. Als het andersom is slapen ze heel
weinig en gaan ze domme dingen doen omdat ze de risico’s niet goed kunnen inschatten.
Wat kan er gebeuren bij ernstige stemmingsontregelingen, hetzij naar boven, hetzij naar beneden?
Dan kan je psychotisch worden. Als je echt manisch bent (naar boven), kan men ook psychotisch
worden.
Hoe ziet psychose er bij manie/depressie vaak uit? Wanen? Hallucinaties?
Vaak heb je een bijpassende psychose.
Is hypomanie een ziekte?
Je kan van een ziekte spreken als het voorkomt binnen de depressies en hypermanieën, als je er last
van hebt in het dagelijks leven.
Hoorcollege 2, 01-03-2022
Het hebben van een stoornis zegt juridisch nog niet heel veel. Het gaat meer over wat het belang van
een psychische stoornis is en wanneer gedwongen verpleging wel en niet nodig/relevant is.
Artikel 39 Sr: Een verdachte is niet strafbaar wanneer het ten laste gelegde feit hem, ten gevolge van
een psychische stoornis, niet kan worden toegerekend.
Stoornis volgens de wet: Tot 1 januari 2020:
Gebrekkige ontwikkeling: Aangeboren afwijkingen of in jeugd opgelopen gebreken die psychische
ontwikkeling meer structureel hebben verstoord.
Ziekelijke stoornis: verstoringen die tijdens het leven van een psychisch ‘gezond’ persoon zijn
opgetreden
Breed stoornis begrip, onderscheid is niet scherp, strafrechtelijk belang is beperkt.
Per 1 januari 2020:
Hoorcollege 1, 15-02-2022
Iets is een psychiatrische stoornis als het in de DSM staat. Wat een psychische stoornis maakt is het
criterium dat de makers van dit boek hanteren. Wat hanteren zij als criteria.
Dit is een vrij algemene definitie. Ze willen hierin niks missen door inclusief te zijn door cognitief,
emotieregulatie enz. te noemen. Gewoonlijk gepaard wordt genoemd: dit is normaalgesproken niet
meegenomen in een definitie. Sommige mensen hebben van weinig dingen last en dan hebben
psychiaters moeite om te zeggen dat iets een stoornis is. Het is belangrijk om te zien dat er ook in
staat dat het gaat om culturele normen en of iets in de maatschappij als normaal wordt gezien.
Psycho-organische stoornissen: waarbij je direct bewijs hebt waar er een stoornis is, bijv. dementie.
Je ziet gelijk dat het een groot probleem is/wordt.
Stoornissen alcohol/drugs: verslaving/ mensen doen dingen die ze nooit zouden doen als niet onder
invloed waren. Ontrekkingsverschijnselen, dingen doen om de middelen te krijgen
Schizofrenie: psychose(gevoeligheid)
Persoonlijkheidsstoornis: bv. Antisociale persoonlijkheidsstoornis (is belangrijk in het strafrecht),
borderline (impulsiviteit/middelenmisbruik/heftige emoties) of narcistische persoonlijkheidsstoornis
(verlaagde empathie/woede/gevoelens van grootheid, jezelf het meest belangrijk vinden)
Psychopathie: sterk geassocieerd aan antipersoonlijkheidsstoornis en gebrek met empathie.
Hij heeft geen celstraf gekregen, omdat hij als sterk verminderd toerekeningsvatbaar werd gezien.
,Frontale kwab is beschadigd bij Alzheimer.
Uiteindelijk is het aan de rechter is of een persoon tbs opgelegd krijgt en of er sprake is van een
stoornis. Criteria verschillen per land. Uiteindelijk hoe de rechter er mee omgaat is belangrijk.
Rechters kunnen psychologen, psychiaters en neurologen vragen (die ook weer een neuropsycholoog
inschakelt) die als gedragsdeskundigen meedenken. In het pieterbaan centrum worden sociale
aspecten ook toegevoegd.
,Er komt steeds meer aandacht voor niet-aangeboren hersenletsel (door ongelukken) dat criminaliteit
veroorzaakt.
Psychose
Stoornis in de realiteitstoetsing:
- Waan: stoornis in inhoud denken (bv. grootheidswaan, vaker achtervolging → als ze die niet
zien is het een waan, meer een interpretatie/ je ziet ze niet echt)
- Hallucinatie: sensorische gewaarwording zonder zintuiglijke input (kan in elke zintuiglijke
modaliteit: horen, zien, ruiken, voelen, proeven) (meestal horen, daarna zien)
Niet door elkaar halen, ook niet op het tentamen!
Schizofrenie
- Psychose (wanen/hallucinatie)
- Functioneren (sterk) verminderd
- Langer durend: vaak elkaar opvolgende psychotische episoden zonder (volledig) herstel
Vaker genoemd als psychosegevoeligheid
Schizofrenie is niet een meervoudige persoonlijkheidsstoornis.
Stoornissen – psychoactieve stoffen
1. Directe gevolgen = invloed/intoxicatie
2. Afhankelijkheid: bv. onttrekking
3. Hersenschade
Deze stoffen kunnen ook leiden tot psychose
Culpa in causa: gedragsdeskundige draagt informatie aan de rechter. De rechter kan uiteindelijk iets
anders beslissen. De rechter kan het dan je alsnog toerekenen want je kan niet zeggen dat het bijv.
komt door de effecten van de joint achteraf. Alcohol of andere middelen worden bijvoorbeeld gezien
als iets waar men zelf een keuze in maakt om het te gebruiken. Hierom kan de rechter uiteindelijk
ervoor kiezen om het tenlastegelegde volledig toe te rekenen.
Wanneer is een stemmingsdaling pathologisch?
, Bij 3 en 4 is het opmerkelijk dat het twee kanten op kan.
Wat is erger een stemmingsdaling of stemmingsstijging?
Als je je niet meer kan concentreren of suïcidaal bent is dat erg. Als het andersom is slapen ze heel
weinig en gaan ze domme dingen doen omdat ze de risico’s niet goed kunnen inschatten.
Wat kan er gebeuren bij ernstige stemmingsontregelingen, hetzij naar boven, hetzij naar beneden?
Dan kan je psychotisch worden. Als je echt manisch bent (naar boven), kan men ook psychotisch
worden.
Hoe ziet psychose er bij manie/depressie vaak uit? Wanen? Hallucinaties?
Vaak heb je een bijpassende psychose.
Is hypomanie een ziekte?
Je kan van een ziekte spreken als het voorkomt binnen de depressies en hypermanieën, als je er last
van hebt in het dagelijks leven.
Hoorcollege 2, 01-03-2022
Het hebben van een stoornis zegt juridisch nog niet heel veel. Het gaat meer over wat het belang van
een psychische stoornis is en wanneer gedwongen verpleging wel en niet nodig/relevant is.
Artikel 39 Sr: Een verdachte is niet strafbaar wanneer het ten laste gelegde feit hem, ten gevolge van
een psychische stoornis, niet kan worden toegerekend.
Stoornis volgens de wet: Tot 1 januari 2020:
Gebrekkige ontwikkeling: Aangeboren afwijkingen of in jeugd opgelopen gebreken die psychische
ontwikkeling meer structureel hebben verstoord.
Ziekelijke stoornis: verstoringen die tijdens het leven van een psychisch ‘gezond’ persoon zijn
opgetreden
Breed stoornis begrip, onderscheid is niet scherp, strafrechtelijk belang is beperkt.
Per 1 januari 2020:
