Hoorcollege
Codificatiebegrip
Civil law is het recht dat gecodificeerd is (zoals al het recht in Europa). Dit komt door de
invloed van het Romeinse recht op Europa wat gecodificeerd was.
Common law is het recht dat niet gecodificeerd is (zoals het Engelse recht). Het recht wordt
vooral gevormd door rechters. Rechters kunnen recht dat ‘ontbreekt’ zelf maken.
‘Codificatie is geschreven recht waaraan de overheid een aan haar gezag ontleende
uitsluitende gelding toekent; deze exclusiviteit maakt de rechtsoptekening tot een volledige.’
Geschreven (1), door overheid afgekondigd (2) en exclusieve gelding / volledigheid (3).
Een codificatie geldt exclusief. Bij de invoering van codificatie worden andere rechtsbronnen
afgeschaft (punt 3 hierboven).
De historische achtergrond is het streven naar rechtszekerheid uit de 18de eeuw
(verlichting). Denk aan Montesquieu en Rousseau.
Natuurrecht
Natuurrecht zijn fundamentele normen die voortvloeien uit de menselijke natuur.
-Universele gelding. Omdat natuurrecht voortvloeit uit de menselijke natuur geldt het altijd
en overal waar mensen zijn.
-Pre-positieve gelding. Natuurrecht geldt ongeacht of het door de overheid als geldend
recht is herkend.
-Systematische opbouw. Van algemene normen naar specifieke normen.
Oudheid (500 v.C. - 500 n.C.)
Aristoteles (4e eeuw v.C.) → Natuurrecht is onveranderlijk recht in tegenstelling
tot het recht dat door mensen is gemaakt. Het geldt op iedere plek (universeel).
Stoa (3e eeuw v.C.) → Gaf aan het Natuurrecht een normatieve lading, waardoor
het Natuurrecht boven het ius gentium (volkenrecht) kwam te staan. Morele
inhoud. Materieel rechtsbegrip.
Romeinse juristen (100 v.C. tot 250 n.C.) →
-Praktische uitwerking van natuurrecht. Natuurrecht is vanzelfsprekend en behoeft geen
bewijs.
-Recht is ook van toepassing op niet-romeinse burgers, via het volkenrecht (ius gentium).
-Natuurrecht kan het positieve recht niet opzij zetten.
Middeleeuwen (500-1500)
Natuurrecht wordt toegepast in christelijke context. Natuurrecht krijgt meer verbindend
karakter. De menselijke natuur is deel van de goddelijke creatie en de normen die daaruit
voortvloeien komen van god. Die kan je niet negeren. Als de overheid wetten uitgeeft kan
het Natuurrecht het positieve recht opzij zetten.
Materieel rechtsbegrip ontstaat hier. Dit houdt in dat de gelding van de wet niet ontstaat
door degene die het uitgeeft (overheid/keizer), maar dat de inhoud van de wet bepalend is
voor de gelding daarvan. De wet moet overeenstemmen met het Natuurrecht anders geldt
het niet (moreel).
Codificatiebegrip
Civil law is het recht dat gecodificeerd is (zoals al het recht in Europa). Dit komt door de
invloed van het Romeinse recht op Europa wat gecodificeerd was.
Common law is het recht dat niet gecodificeerd is (zoals het Engelse recht). Het recht wordt
vooral gevormd door rechters. Rechters kunnen recht dat ‘ontbreekt’ zelf maken.
‘Codificatie is geschreven recht waaraan de overheid een aan haar gezag ontleende
uitsluitende gelding toekent; deze exclusiviteit maakt de rechtsoptekening tot een volledige.’
Geschreven (1), door overheid afgekondigd (2) en exclusieve gelding / volledigheid (3).
Een codificatie geldt exclusief. Bij de invoering van codificatie worden andere rechtsbronnen
afgeschaft (punt 3 hierboven).
De historische achtergrond is het streven naar rechtszekerheid uit de 18de eeuw
(verlichting). Denk aan Montesquieu en Rousseau.
Natuurrecht
Natuurrecht zijn fundamentele normen die voortvloeien uit de menselijke natuur.
-Universele gelding. Omdat natuurrecht voortvloeit uit de menselijke natuur geldt het altijd
en overal waar mensen zijn.
-Pre-positieve gelding. Natuurrecht geldt ongeacht of het door de overheid als geldend
recht is herkend.
-Systematische opbouw. Van algemene normen naar specifieke normen.
Oudheid (500 v.C. - 500 n.C.)
Aristoteles (4e eeuw v.C.) → Natuurrecht is onveranderlijk recht in tegenstelling
tot het recht dat door mensen is gemaakt. Het geldt op iedere plek (universeel).
Stoa (3e eeuw v.C.) → Gaf aan het Natuurrecht een normatieve lading, waardoor
het Natuurrecht boven het ius gentium (volkenrecht) kwam te staan. Morele
inhoud. Materieel rechtsbegrip.
Romeinse juristen (100 v.C. tot 250 n.C.) →
-Praktische uitwerking van natuurrecht. Natuurrecht is vanzelfsprekend en behoeft geen
bewijs.
-Recht is ook van toepassing op niet-romeinse burgers, via het volkenrecht (ius gentium).
-Natuurrecht kan het positieve recht niet opzij zetten.
Middeleeuwen (500-1500)
Natuurrecht wordt toegepast in christelijke context. Natuurrecht krijgt meer verbindend
karakter. De menselijke natuur is deel van de goddelijke creatie en de normen die daaruit
voortvloeien komen van god. Die kan je niet negeren. Als de overheid wetten uitgeeft kan
het Natuurrecht het positieve recht opzij zetten.
Materieel rechtsbegrip ontstaat hier. Dit houdt in dat de gelding van de wet niet ontstaat
door degene die het uitgeeft (overheid/keizer), maar dat de inhoud van de wet bepalend is
voor de gelding daarvan. De wet moet overeenstemmen met het Natuurrecht anders geldt
het niet (moreel).
