Maatschappijleer samenvatting vwo 5 Parlementaire democratie

Maatschappijleer parlementaire democratie samenvatting

Hoofdstuk 2 politieke stromingen

 Wat is een ideologie?
- 3 belangrijke politieke ideologische stromingen:
1. Liberalisme
2. Confessionalisme
3. Socialisme
- Ideologie = een samenhangend geheel van ideeën over de mens en de gewenste inrichting
van de samenleving
- 2 aspecten in ideologieën:
1. Normen en waarden
 Moeten voor iedereen in de samenleving gelden
2. De gewenste sociaaleconomische verhoudingen van de samenleving
 Wat is een rechtvaardige verdeling van welvaart?
 Links: sterke, actieve rol van de overheid op het gebied van de economie,
uitkeringen, onderwijs en gezondheidszorg. Ongelijkheid tussen mensen
verminderen.
 Rechts: weinig mogelijk bemoeienis van de overheid. Mensen moeten zelf
verantwoordelijk zijn voor een beter bestaan.
 Ideologie tussen links en rechts: politiek midden
 De drie hoofdstromingen
- Liberalisme
 Individu moet zich optimaal kunnen ontplooien
 Mensen zijn niet gelijk, maar wel gelijkwaardig
 Kern: Vrijheid, individuele verantwoordelijkheid en tolerantie
 Vrijemarkteconomie beste voor het land.
 Overheid beperkte taken: defensie, onderwijs en de bescherming van de rechtsstaat
en de klassieke grondrechten
 Rechts
 VVD, progressief: D66
- Socialisme
 Mensen moeten solidair zijn: de sterksten moeten de zwaarste lasten dragen
 Komt op voor de arbeiders
 Doel: eind maken aan armoede en ongelijkheid
 Verdeling over gelijkheid
1. Communisten: door een revolutie de macht grijpen
2. Sociaaldemocraten: maatschappelijke verbetering bereiken langs de
parlementaire weg
 Verzorgingsstaat in stand houden
 Links
 PvdA, SP, GroenLinks




- Confessionalisme

,  Op basis van geloofsovertuiging
 God heeft een bedoeling met de wereld en de mens moet zich daarop richten
 Organische staatsopvatting: de samenleving is vergelijkbaar met een menselijk
lichaam waarin alle onderdelen van elkaar afhankelijk zijn en ook alleen in
onderlinge samenhang kunnen functioneren.
 Belangrijke waarden: rentmeesterschap (goed zorgen voor de aarde), solidariteit
(naastenliefde), harmonie en gespreide verantwoordelijkheid
 De overheid heeft alleen een aanvullende rol en moet zo veel mogelijk overlaten aan
het maatschappelijk middenveld
----> bijv. welzijnsinstellingen en schoolbesturen
 CDA en ChristenUnie (politiek midden)
 Andere politieke richtingen
- Ontideologisering = het verdwijnen van ideologie als leidraad voor het politieke leven
- Pragmatisme
 Pragmatische hebben geen vaste uitgangspunten of principes: het is afhankelijk van
de situatie
 Bijv. D66
- Ecologisme
 Benadrukt de wederzijdse afhankelijkheid van mensen en de natuurlijke omgeving
 Milieuvriendelijker en duurzamere productiewijze
 GroenLinks en Partij voor de Dieren
- Populisme
 Vox populi (stem van het volk) te willen laten horen
 Neiging om politieke kwesties te versimpelen er daadkrachtig ogende oplossingen
voor te geven.
 Liberaal en sociaaldemocratische trekjes
 Vaak nationalistische standpunten: tegen immigratie en inmenging van het
buitenland is de nationale politiek en economie
 PVV
- Progressief en conservatief
 Progressief = vooruitstrevend, veranderingsgezind en vooral gericht op de toekomst.
Politici benadrukken gebreken in de samenleving en pleiten voor veranderingen.
 Conservatief = behoudend, is gericht op heden en verleden. Politici benadrukken
wat we al hebben bereikt. Soms willen ze terug naar de situatie vroeger.
- Kosmopolitisme versus nationalisme
 Kosmopolieten willen het eigen land openhouden zodat het mee kan komen in de
geglobaliseerde wereld.
 Nationalisten zien globalisering als bedreiging voor de eigen banen, cultuur en
identiteit. Willen de natiestaat op meerdere gebieden afsluiten.




Hoofdstuk 3 politieke partijen