HISTORISCHE CONTEXT CHINA
INHOUDSOPGAVE
Voorgeschiedenis - de keizerlijke dynastieën 1
§1.1: Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht, 1842-1911? 2
§1.2: Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht, 1842-1911? 4
§1.3: Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht, 1842-1911? 5
§1.4: Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht, 1842-1911? 6
§2.1: Waardoor ontstond de Volksrepubliek China, 1912-1949? 7
§2.2: Waardoor ontstond de Volksrepubliek China, 1912-1949? 8
§2.3: Waardoor ontstond de Volksrepubliek China, 1912-1949? 9
§2.4: Waardoor ontstond de Volksrepubliek China, 1912-1949? 10
§3.1: Waardoor heeft de Volksrepubliek zich kunnen ontwikkelen tot een grootmacht,
1949-2001? 12
§3.2: Waardoor heeft de Volksrepubliek zich kunnen ontwikkelen tot een grootmacht,
1949-2001? 13
§3.3: Waardoor heeft de Volksrepubliek zich kunnen ontwikkelen tot een grootmacht,
1949-2001? 15
§3.4: Waardoor heeft de Volksrepubliek zich kunnen ontwikkelen tot een grootmacht,
1949-2001? 16
,Voorgeschiedenis - de keizerlijke dynastieën
De Chinese geschiedenis voor de 19e eeuw
Dynastieën = serie heersers uit één familie, die de macht uitoefent in een land. De
belangrijkste persoon uit de familie is de keizer.
→ de laatste dynastie is van keizer Qing.
Het Chinese keizerrijk bestaat al lang door:
1) Hemels mandaat: de keizer wordt gezien als
de zoon des hemels, die moet ervoor
zorgen dat er deugdzaam bestuur is.
2) Wereldlijke macht: De keizer van China
heeft de wereldlijke (absolute) macht en is
een spiritueel leider.
3) Dynastieke cyclus: een cirkelbeweging met
stappen die leiden tot een vicieuze cirkel
van opeenvolgende nieuwe dynastieën.
China zag zichzelf als hoger en beter als alle
andere landen, zij vinden zichzelf de natuurlijke
leider.
Europa wilde vanaf de 16e eeuw handelen en geld verdienen met China, maar China wilt
buitenlanders zo veel mogelijk buiten China houden. Hoewel de handel tussen China en
Europa toeneemt, mogen Europeanen China niet in; ze mogen alleen factorijen aan de kust
vestigen.
Factorij = nederzetting in een ander land die fungeerde als steunpunt voor overzeese
handel.
De Europeanen brengen wapens, zilver en specerijen naar
China, China verhandelt vooral porselein, thee en zijde.
Uit welke groepen bestond China rond 1840
(Qing-dynastie)?
➢ 90% van de bevolking → Han-Chinezen
➢ 2% van de bevolking → Mantsjoe
Qing-dynastie wordt geleid door Mantsjoes uit Mantsjoerije, en
is dus eigenlijk de Mantsjoe-dynastie. De Han-Chinezen zijn
dus ondergeschikt aan de kleine groep Mantsjoes.
Mantsjoe-vlecht is symbool van onderworpenheid, dat moest
men dragen van de Qing-dynastie.
1
, §1.1: Waardoor verloor China zijn positie als regionale
grootmacht, 1842-1911?
Bestuurssysteem Qing-dynastie
1) Keizer; mag vanalles beslissen, vanuit Peking.
2) Mandarijnen; (=hoogste ambtenaren), helpen de keizer.
De mandarijnen komen aan hun hoge positie door een ambtenarenexamen.
Ambtenarenexamen = examen over de leer van Confucius waarmee je mandarijn kon
worden. Dit examen werd slechts eens per drie jaar gehouden, minder dan 1% van de
kandidaten slaagde in één keer. Door dit examen kon de keizer in zijn hele rijk beschikken
over betrouwbare ambtenaren.
De keizer heeft het hemels mandaat, echter kan hij deze verliezen als hij zeer slecht
bestuurd of hij zijn volk slecht behandelt.
Gezag is gebaseerd op het confucianisme.
Confucianisme = leer van de Chinese filosoof Confucius uit 600 v.C. Deze leer legde de
nadruk op het juiste gedrag met als uitgangspunt: 'wat u voor uzelf niet wenst, wens dat ook
een ander niet'.
➢ KENMERKEN
○ leer van vijf menselijke (hiërarchische) relaties;
■ hoger geplaatsten moeten altijd vriendelijk en welwillend zijn
■ lager geplaatsten moeten altijd gehoorzaam en toewijdig zijn.
○ steeds terug naar rituelen en vaste omgangsvormen
In de theorie was het een goed plan, in de praktijk liep het vast.
Verhouding tussen China en het Westen
Vanaf de 19e eeuw is Europa geld aan het verdienen aan de handel met China van wapens,
zilver en specerijen, maar China verdient veel meer met het verhandelen van porselein, thee
en zijde.
Problemen in de Qing-Dynastie vanaf de 19e eeuw
In de 19e eeuw nam het gezag van de Qing-dynastie steeds verder af.
Interne oorzaken:
➢ politieke crises; er waren opstandelingen die vonden dat het land niet goed bestuurd
werd.
➢ corruptie: via ambtenaren in het systeem werd er geld achterover gedrukt .
➢ hongersnoden: oogst mislukte en rivieren overstroomde.
Externe oorzaken:
➢ het westen had in de 16/17/18e eeuw een technologische voorsprong op China door
de wetenschappelijke revolutie en de industriële revolutie.
→ modern imperialisme (K.A. 36: de moderne vorm van imperialisme die verband hield
met de industrialisatie).
Europa wilt handel en invloed afdwingen China; vooral Engeland wil handel en invloed
afdwingen, desnoods met geweld.
Gevolgen:
➢ opiumverslaving (nu heroïne) in China.
Europa wilde dus handel en invloed afdwingen op China, daarom bracht Europa heel veel
opium naar China; daar konden zij veel aan verdienen. Veel Chinezen (lees; miljoenen)
2
INHOUDSOPGAVE
Voorgeschiedenis - de keizerlijke dynastieën 1
§1.1: Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht, 1842-1911? 2
§1.2: Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht, 1842-1911? 4
§1.3: Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht, 1842-1911? 5
§1.4: Waardoor verloor China zijn positie als regionale grootmacht, 1842-1911? 6
§2.1: Waardoor ontstond de Volksrepubliek China, 1912-1949? 7
§2.2: Waardoor ontstond de Volksrepubliek China, 1912-1949? 8
§2.3: Waardoor ontstond de Volksrepubliek China, 1912-1949? 9
§2.4: Waardoor ontstond de Volksrepubliek China, 1912-1949? 10
§3.1: Waardoor heeft de Volksrepubliek zich kunnen ontwikkelen tot een grootmacht,
1949-2001? 12
§3.2: Waardoor heeft de Volksrepubliek zich kunnen ontwikkelen tot een grootmacht,
1949-2001? 13
§3.3: Waardoor heeft de Volksrepubliek zich kunnen ontwikkelen tot een grootmacht,
1949-2001? 15
§3.4: Waardoor heeft de Volksrepubliek zich kunnen ontwikkelen tot een grootmacht,
1949-2001? 16
,Voorgeschiedenis - de keizerlijke dynastieën
De Chinese geschiedenis voor de 19e eeuw
Dynastieën = serie heersers uit één familie, die de macht uitoefent in een land. De
belangrijkste persoon uit de familie is de keizer.
→ de laatste dynastie is van keizer Qing.
Het Chinese keizerrijk bestaat al lang door:
1) Hemels mandaat: de keizer wordt gezien als
de zoon des hemels, die moet ervoor
zorgen dat er deugdzaam bestuur is.
2) Wereldlijke macht: De keizer van China
heeft de wereldlijke (absolute) macht en is
een spiritueel leider.
3) Dynastieke cyclus: een cirkelbeweging met
stappen die leiden tot een vicieuze cirkel
van opeenvolgende nieuwe dynastieën.
China zag zichzelf als hoger en beter als alle
andere landen, zij vinden zichzelf de natuurlijke
leider.
Europa wilde vanaf de 16e eeuw handelen en geld verdienen met China, maar China wilt
buitenlanders zo veel mogelijk buiten China houden. Hoewel de handel tussen China en
Europa toeneemt, mogen Europeanen China niet in; ze mogen alleen factorijen aan de kust
vestigen.
Factorij = nederzetting in een ander land die fungeerde als steunpunt voor overzeese
handel.
De Europeanen brengen wapens, zilver en specerijen naar
China, China verhandelt vooral porselein, thee en zijde.
Uit welke groepen bestond China rond 1840
(Qing-dynastie)?
➢ 90% van de bevolking → Han-Chinezen
➢ 2% van de bevolking → Mantsjoe
Qing-dynastie wordt geleid door Mantsjoes uit Mantsjoerije, en
is dus eigenlijk de Mantsjoe-dynastie. De Han-Chinezen zijn
dus ondergeschikt aan de kleine groep Mantsjoes.
Mantsjoe-vlecht is symbool van onderworpenheid, dat moest
men dragen van de Qing-dynastie.
1
, §1.1: Waardoor verloor China zijn positie als regionale
grootmacht, 1842-1911?
Bestuurssysteem Qing-dynastie
1) Keizer; mag vanalles beslissen, vanuit Peking.
2) Mandarijnen; (=hoogste ambtenaren), helpen de keizer.
De mandarijnen komen aan hun hoge positie door een ambtenarenexamen.
Ambtenarenexamen = examen over de leer van Confucius waarmee je mandarijn kon
worden. Dit examen werd slechts eens per drie jaar gehouden, minder dan 1% van de
kandidaten slaagde in één keer. Door dit examen kon de keizer in zijn hele rijk beschikken
over betrouwbare ambtenaren.
De keizer heeft het hemels mandaat, echter kan hij deze verliezen als hij zeer slecht
bestuurd of hij zijn volk slecht behandelt.
Gezag is gebaseerd op het confucianisme.
Confucianisme = leer van de Chinese filosoof Confucius uit 600 v.C. Deze leer legde de
nadruk op het juiste gedrag met als uitgangspunt: 'wat u voor uzelf niet wenst, wens dat ook
een ander niet'.
➢ KENMERKEN
○ leer van vijf menselijke (hiërarchische) relaties;
■ hoger geplaatsten moeten altijd vriendelijk en welwillend zijn
■ lager geplaatsten moeten altijd gehoorzaam en toewijdig zijn.
○ steeds terug naar rituelen en vaste omgangsvormen
In de theorie was het een goed plan, in de praktijk liep het vast.
Verhouding tussen China en het Westen
Vanaf de 19e eeuw is Europa geld aan het verdienen aan de handel met China van wapens,
zilver en specerijen, maar China verdient veel meer met het verhandelen van porselein, thee
en zijde.
Problemen in de Qing-Dynastie vanaf de 19e eeuw
In de 19e eeuw nam het gezag van de Qing-dynastie steeds verder af.
Interne oorzaken:
➢ politieke crises; er waren opstandelingen die vonden dat het land niet goed bestuurd
werd.
➢ corruptie: via ambtenaren in het systeem werd er geld achterover gedrukt .
➢ hongersnoden: oogst mislukte en rivieren overstroomde.
Externe oorzaken:
➢ het westen had in de 16/17/18e eeuw een technologische voorsprong op China door
de wetenschappelijke revolutie en de industriële revolutie.
→ modern imperialisme (K.A. 36: de moderne vorm van imperialisme die verband hield
met de industrialisatie).
Europa wilt handel en invloed afdwingen China; vooral Engeland wil handel en invloed
afdwingen, desnoods met geweld.
Gevolgen:
➢ opiumverslaving (nu heroïne) in China.
Europa wilde dus handel en invloed afdwingen op China, daarom bracht Europa heel veel
opium naar China; daar konden zij veel aan verdienen. Veel Chinezen (lees; miljoenen)
2
