Medische Fysiologie – Blok D
Hoorcollege 1: De retina
De retina begint bij de
ora serrata
(zaagtandrand). De
retina bevat ongeveer
115 miljoen
zintuigcellen. Deze zijn
in staat om fotonen om
te zetten in
actiepotentialen.
Het RPE (Retinaal Pigment Epitheel)
- Bestaat uit een soort van ‘moedercellen’ die de
fotorecetoren verzorgen en beschermen
- Fotoreceptoren en RPE-cellen hebben elkaar nodig
en kunnen niet zonder elkaar overleven
- De RPE filtert de voedingsstoffen van het vaatvlies
naar het netvlies en voert, in omgekeerde richting,
de afvalstoffen van het netvlies af naar het bloed (de
bloed retina barrière)
- De RPE-laag zorgt ervoor dat het netvlies niet loslaat
- Bestaat uit hexagonale cellen -- > zeshoekig -- > goed
om een oppervlak mee te bedekken
- De RPE cellen zijn onderling verbonden aan de hand van desmosomen
De drie belangrijkste functies van de RPE cellen zijn:
1. Het RPE vangt het overtollige licht op, doordat er veel melanine in zit die het licht absorbeert
nadat de fotoreceptoren gestimuleert zijn. Hier moet het opgenomen worden zonder te
weerkaatsen in de oogbol.
Bij albinisme bevindt zich in het RPE geen melanine (pigment) en zie je dus een rode
weerkaatsing van de choridea in de ogen.
, 2. Er vindt fagocytose van de uiteinden van fotorecetoren plaats. De fotoreceptoren groeien en
om ze in homeostase te houden moet het RPE de uiteinden afknippen en verwerken.
Dit kan geassocieerd zijn met een vorm van retinitis pigmentosa waarbij de uiteinden van de
fotoreceptoren niet verwerkt kunnen worden en zich ophopen (homeostase raakt verstoord):
- Een verzamelnaam voor een groep ziekten die gekenmerkt wordt door:
Slecht zien in het donker (nachtblindheid)
Beperkingen van het gezichtsveld die leidt tot kokerzien
Patiënten worden niet volledig blind, maar een groot deel zal uiteindelijk wel
slechtziend worden
- Oorzaak retinitis pigmentosa:
Een erfelijke oorzaak die in veel verschillende
genen kan zitten
Deze genetische fouten komen tot uiting in de
kegeltjes, staafjes of RPE cellen
Bij een typische RP wordt het gezichtsvermogen gedurende
tientallen jaren geleidelijk minder. In extreme gevallen
verloopt het sneller en is men binnen 20 jaar blind.
3. Transport van water naar choroidea -- > zorgt ervoor dat de retina op zijn plaats blijft
Deze functie is van belang om ablatio retinae (netvliesloslating) te voorkomen
Vanuit de RPE cellen vindt er actief transport plaats van deeltjes naar de choroidea. Door middel van
osmose volgt water. Er ontstaat onderdruk waardoor de cellen op de plek gezogen worden en blijven
zitten. Voornamelijk de staafjes en kegeltjes zitten vast door middel van onderdruk.
Bij netvliesloslating ontstaat er een klein scheurtje in het netvlies. Dit kan komen door bijvoorbeeld
het veranderen van de samenstelling van het glasvocht naarmate we ouder worden. Collagenen gaan
samenklonteren en worden gescheiden van de vloeistof. Daarnaast kan er ook vloeistof tussen de
RPE cellen en fotoreceptoren komen. Beide leveren spanning op het netvlies.
Door middel van een laserbehandeling kan het scheurtje dichtgemaakt worden. Vervolgens haalt de
RPE pomp het water tussen de fotoreceptoren en de RPE laag weg.
Ogen met een brekingsafwijking van S -1,00 tot S-3,00 (myopie) hebben 4 keer zo veel risico op
ablatio retinae. Dit risico wordt tien keer zo hoog bij een myopie van S-3,00 of meer, aangezien bij
deze ogen de afstand van de lens tot het netvlies van nature al vergroot is.
Een ander hulpmiddel om de staafjes en kegeltjes aan de RPE cellen te laten zitten is de cel van
Muller. Dit is een soort gliacel. De cel van Muller bevat microvilli en RPE cellen ook. Daartussen
ontstaat dan een netwerkje van draden die de cellen van Muller maken.
Daar worden de staafjes en kegeltjes in vast gehaakt als een soort
visnetje. Dit zorgt onder andere voor: De matrix tussen RPE en
fotoreceptoren; opslag van glycogeen; wegvangen van afvalstoffen.
Termen
- De macula lutea is ongeveer 5,5 mm breed
- De papil/blinde blek is ongeveer 1,5 mm breed
- Kleurwaarneming in de macula is ongeveer 4,5 mm breed
Hoorcollege 1: De retina
De retina begint bij de
ora serrata
(zaagtandrand). De
retina bevat ongeveer
115 miljoen
zintuigcellen. Deze zijn
in staat om fotonen om
te zetten in
actiepotentialen.
Het RPE (Retinaal Pigment Epitheel)
- Bestaat uit een soort van ‘moedercellen’ die de
fotorecetoren verzorgen en beschermen
- Fotoreceptoren en RPE-cellen hebben elkaar nodig
en kunnen niet zonder elkaar overleven
- De RPE filtert de voedingsstoffen van het vaatvlies
naar het netvlies en voert, in omgekeerde richting,
de afvalstoffen van het netvlies af naar het bloed (de
bloed retina barrière)
- De RPE-laag zorgt ervoor dat het netvlies niet loslaat
- Bestaat uit hexagonale cellen -- > zeshoekig -- > goed
om een oppervlak mee te bedekken
- De RPE cellen zijn onderling verbonden aan de hand van desmosomen
De drie belangrijkste functies van de RPE cellen zijn:
1. Het RPE vangt het overtollige licht op, doordat er veel melanine in zit die het licht absorbeert
nadat de fotoreceptoren gestimuleert zijn. Hier moet het opgenomen worden zonder te
weerkaatsen in de oogbol.
Bij albinisme bevindt zich in het RPE geen melanine (pigment) en zie je dus een rode
weerkaatsing van de choridea in de ogen.
, 2. Er vindt fagocytose van de uiteinden van fotorecetoren plaats. De fotoreceptoren groeien en
om ze in homeostase te houden moet het RPE de uiteinden afknippen en verwerken.
Dit kan geassocieerd zijn met een vorm van retinitis pigmentosa waarbij de uiteinden van de
fotoreceptoren niet verwerkt kunnen worden en zich ophopen (homeostase raakt verstoord):
- Een verzamelnaam voor een groep ziekten die gekenmerkt wordt door:
Slecht zien in het donker (nachtblindheid)
Beperkingen van het gezichtsveld die leidt tot kokerzien
Patiënten worden niet volledig blind, maar een groot deel zal uiteindelijk wel
slechtziend worden
- Oorzaak retinitis pigmentosa:
Een erfelijke oorzaak die in veel verschillende
genen kan zitten
Deze genetische fouten komen tot uiting in de
kegeltjes, staafjes of RPE cellen
Bij een typische RP wordt het gezichtsvermogen gedurende
tientallen jaren geleidelijk minder. In extreme gevallen
verloopt het sneller en is men binnen 20 jaar blind.
3. Transport van water naar choroidea -- > zorgt ervoor dat de retina op zijn plaats blijft
Deze functie is van belang om ablatio retinae (netvliesloslating) te voorkomen
Vanuit de RPE cellen vindt er actief transport plaats van deeltjes naar de choroidea. Door middel van
osmose volgt water. Er ontstaat onderdruk waardoor de cellen op de plek gezogen worden en blijven
zitten. Voornamelijk de staafjes en kegeltjes zitten vast door middel van onderdruk.
Bij netvliesloslating ontstaat er een klein scheurtje in het netvlies. Dit kan komen door bijvoorbeeld
het veranderen van de samenstelling van het glasvocht naarmate we ouder worden. Collagenen gaan
samenklonteren en worden gescheiden van de vloeistof. Daarnaast kan er ook vloeistof tussen de
RPE cellen en fotoreceptoren komen. Beide leveren spanning op het netvlies.
Door middel van een laserbehandeling kan het scheurtje dichtgemaakt worden. Vervolgens haalt de
RPE pomp het water tussen de fotoreceptoren en de RPE laag weg.
Ogen met een brekingsafwijking van S -1,00 tot S-3,00 (myopie) hebben 4 keer zo veel risico op
ablatio retinae. Dit risico wordt tien keer zo hoog bij een myopie van S-3,00 of meer, aangezien bij
deze ogen de afstand van de lens tot het netvlies van nature al vergroot is.
Een ander hulpmiddel om de staafjes en kegeltjes aan de RPE cellen te laten zitten is de cel van
Muller. Dit is een soort gliacel. De cel van Muller bevat microvilli en RPE cellen ook. Daartussen
ontstaat dan een netwerkje van draden die de cellen van Muller maken.
Daar worden de staafjes en kegeltjes in vast gehaakt als een soort
visnetje. Dit zorgt onder andere voor: De matrix tussen RPE en
fotoreceptoren; opslag van glycogeen; wegvangen van afvalstoffen.
Termen
- De macula lutea is ongeveer 5,5 mm breed
- De papil/blinde blek is ongeveer 1,5 mm breed
- Kleurwaarneming in de macula is ongeveer 4,5 mm breed
