Bio samenvatting H9
9.2 goed geregeld
De omstandigheden in je lichaam veranderen: je hebt bijvoorbeeld te weinig voedingstoffen in je
bloed of er komen te veel afvalstoffen. Je lichaam reageert op die veranderingen. Dat gebeurt op
twee manieren:
1. Je lichaam verwijdert de stoffen waarvan er te veel in je bloed zitten
2. Je lichaam vult de stoffen aan waarvan er te weinig in je bloed zitten
Zo houdt je lichaam de hoeveelheid stoffen in je bloed zoveel mogelijk constant.
In welke organen gaan stoffen je bloed in- en uitgaan:
1. In je ademhalingsstelsel gaat zuurstof je bloed in en gaan koolstofdioxide en water je bloed
uit
2. In de spieren gaan glucose en zuurstof het bloed uit en koolstofdioxide en water het bloed in
3. In je verteringsstelsel komen glucose en andere voedingsstoffen in je bloed
4. In de nieren gaan water en andere afvalstoffen het bloed uit
5. In de huid gaan zouten en water het bloed uit
Je lichaam heeft glucose nodig, zodat je cellen hun werk kunnen doen. Bij de verbranding van glucose
ontstaat energie. Die energie gebruik je om te bewegen, warm te blijven etc. je haalt glucose uit je
voedsel. Je lichaam regelt de hoeveelheid glucose in je bloed met twee hormonen: insuline (voor te
veel glucose) en glucagon (voor te weinig glucose) (worden gemaakt in de alvleesklier, onder de
maag). Hormonen zijn regelstoffen die zorgen dat processen in je lichaam plaatsvinden. De regeling
van het glucosegehalte gaat zo:
1. Te veel glucose in je bloed (bron 4, tekening 1)
Als je net hebt gegeten stijgt de hoeveelheid glucose in je bloed
Je lichaam meet dat er te veel glucose in je bloed zit.
Je alvleesklier geeft dan het hormoon insuline af. Door insuline wordt glucose
opgeslagen in je lever en je spieren.
De hoeveelheid glucose in je bloed daalt weer tot normaal
2. Te weinig glucose in je bloed (bron 4, tekening 2)
Je cellen gebruiken glucose voor de verbranding. Daardoor daalt de hoeveelheid
glucose in je bloed
Je lichaam meet dat er te weinig glucose in je bloed zit
Je alvleesklier geeft het hormoon glucagon af. Door glucagon gaat glucose uit je lever
naar het bloed.
De hoeveelheid glucose in je bloed stijgt weer tot normaal
Bij sommige mensen is de hoeveelheid glucose in het bloed te hoog. Dat kan komen doordat zij
suikerziekte/diabetes hebben. Suikerziekte kan verschillende oorzaken hebben.
1. Diabetes type 1
Bij diabetes type 1 maakt de alvleesklier niet genoeg insuline, hierdoor slaat de lever te
weinig glucose op. De nieren halen het teveel aan glucose uit het bloed, hierdoor word het
, uitgescheiden in plaats van opgenomen in de lever. Er is zo te weinig glucose voor de
verbranding in de lichaamscellen. Hierdoor zijn diabetespatiënten snel moe.
Om glucosetekort te voorkomen, moeten diabetes patiënten zelf de hoeveelheid glucose in
hun bloed regelen. Ze doen dat door regelmatig de hoeveelheid glucose in hun bloed te
meten
Is de hoeveelheid glucose te hoog, dan spuiten ze wat insuline in de buik. De
hoeveelheid glucose zal daardoor dalen
Is de hoeveelheid glucose te laag, dan eten of drinken ze iets waar suiker in zit. De
hoeveelheid glucose zal daardoor stijgen
2. Diabetes type 2
Er zijn ook mensen met suikerziekte bij wie de cellen ongevoelig voor insuline zijn geworden.
Zij maken wel insuline maar dat werkt niet goed. Het komt veel voor bij mensen die te zwaar
zijn en te weinig bewegen
In je bloed zitten afvalstoffen die je lichaam uit moeten. Deze afvalstoffen worden verwijderd door
uitscheiding. Dit gebeurt via je uitscheidingsorganen. Dit zijn de uitscheidingsorganen:
Met je longen adem je waterdamp en koolstofdioxide uit
Je lever breekt giftige stoffen zoals alcohol en medicijnen af. De afgebroken stoffen gaan
daarna via je nieren uit je bloed.
Je nieren halen afvalstoffen en water uit je bloed. Bijv:
1. De afgebroken stoffen uit je lever
2. Kleurstoffen uit cola of rode bietjes
3. Zouten, vitaminen en water waarvan je te veel hebt binnengekregen
Via je huid zweet je water en zouten uit.
Je nieren werken als volgt:
Via de nierslagaders komt bloed met afvalstoffen in de nieren
De nieren zuiveren dit bloed met een soort filtertjes. Het gezuiverde bloed verlaat de nieren
via de nieraders.
In de nieren lossen de afvalstoffen op in water. het water met de opgeloste afvalstoffen heet
urine
De urine gaat vanuit je nieren via de urineleiders naar je blaas.
Via de urinebuis verlaat de urine je lichaam
Je lever breekt giftige stoffen af, zet stoffen om, slaat ze op of voert ze af. Het bloed vervoert stoffen
naar en van de lever. Het bloed kan op twee manieren in de lever komen:
De leverslagader voert bloed met zuurstof aan
Door de poortader komt bloed met stoffen die door de darmen zijn opgenomen
De lever controleert de samenstelling van het bloed en reageert door bepaalde stoffen te maken of
juist af te breken. Het bloed wordt daarna afgevoerd via de leverader. In de lever spelen zich
verschillende processen af. Er zijn vier soorten processen.
1. Opbouwen en omzetten
9.2 goed geregeld
De omstandigheden in je lichaam veranderen: je hebt bijvoorbeeld te weinig voedingstoffen in je
bloed of er komen te veel afvalstoffen. Je lichaam reageert op die veranderingen. Dat gebeurt op
twee manieren:
1. Je lichaam verwijdert de stoffen waarvan er te veel in je bloed zitten
2. Je lichaam vult de stoffen aan waarvan er te weinig in je bloed zitten
Zo houdt je lichaam de hoeveelheid stoffen in je bloed zoveel mogelijk constant.
In welke organen gaan stoffen je bloed in- en uitgaan:
1. In je ademhalingsstelsel gaat zuurstof je bloed in en gaan koolstofdioxide en water je bloed
uit
2. In de spieren gaan glucose en zuurstof het bloed uit en koolstofdioxide en water het bloed in
3. In je verteringsstelsel komen glucose en andere voedingsstoffen in je bloed
4. In de nieren gaan water en andere afvalstoffen het bloed uit
5. In de huid gaan zouten en water het bloed uit
Je lichaam heeft glucose nodig, zodat je cellen hun werk kunnen doen. Bij de verbranding van glucose
ontstaat energie. Die energie gebruik je om te bewegen, warm te blijven etc. je haalt glucose uit je
voedsel. Je lichaam regelt de hoeveelheid glucose in je bloed met twee hormonen: insuline (voor te
veel glucose) en glucagon (voor te weinig glucose) (worden gemaakt in de alvleesklier, onder de
maag). Hormonen zijn regelstoffen die zorgen dat processen in je lichaam plaatsvinden. De regeling
van het glucosegehalte gaat zo:
1. Te veel glucose in je bloed (bron 4, tekening 1)
Als je net hebt gegeten stijgt de hoeveelheid glucose in je bloed
Je lichaam meet dat er te veel glucose in je bloed zit.
Je alvleesklier geeft dan het hormoon insuline af. Door insuline wordt glucose
opgeslagen in je lever en je spieren.
De hoeveelheid glucose in je bloed daalt weer tot normaal
2. Te weinig glucose in je bloed (bron 4, tekening 2)
Je cellen gebruiken glucose voor de verbranding. Daardoor daalt de hoeveelheid
glucose in je bloed
Je lichaam meet dat er te weinig glucose in je bloed zit
Je alvleesklier geeft het hormoon glucagon af. Door glucagon gaat glucose uit je lever
naar het bloed.
De hoeveelheid glucose in je bloed stijgt weer tot normaal
Bij sommige mensen is de hoeveelheid glucose in het bloed te hoog. Dat kan komen doordat zij
suikerziekte/diabetes hebben. Suikerziekte kan verschillende oorzaken hebben.
1. Diabetes type 1
Bij diabetes type 1 maakt de alvleesklier niet genoeg insuline, hierdoor slaat de lever te
weinig glucose op. De nieren halen het teveel aan glucose uit het bloed, hierdoor word het
, uitgescheiden in plaats van opgenomen in de lever. Er is zo te weinig glucose voor de
verbranding in de lichaamscellen. Hierdoor zijn diabetespatiënten snel moe.
Om glucosetekort te voorkomen, moeten diabetes patiënten zelf de hoeveelheid glucose in
hun bloed regelen. Ze doen dat door regelmatig de hoeveelheid glucose in hun bloed te
meten
Is de hoeveelheid glucose te hoog, dan spuiten ze wat insuline in de buik. De
hoeveelheid glucose zal daardoor dalen
Is de hoeveelheid glucose te laag, dan eten of drinken ze iets waar suiker in zit. De
hoeveelheid glucose zal daardoor stijgen
2. Diabetes type 2
Er zijn ook mensen met suikerziekte bij wie de cellen ongevoelig voor insuline zijn geworden.
Zij maken wel insuline maar dat werkt niet goed. Het komt veel voor bij mensen die te zwaar
zijn en te weinig bewegen
In je bloed zitten afvalstoffen die je lichaam uit moeten. Deze afvalstoffen worden verwijderd door
uitscheiding. Dit gebeurt via je uitscheidingsorganen. Dit zijn de uitscheidingsorganen:
Met je longen adem je waterdamp en koolstofdioxide uit
Je lever breekt giftige stoffen zoals alcohol en medicijnen af. De afgebroken stoffen gaan
daarna via je nieren uit je bloed.
Je nieren halen afvalstoffen en water uit je bloed. Bijv:
1. De afgebroken stoffen uit je lever
2. Kleurstoffen uit cola of rode bietjes
3. Zouten, vitaminen en water waarvan je te veel hebt binnengekregen
Via je huid zweet je water en zouten uit.
Je nieren werken als volgt:
Via de nierslagaders komt bloed met afvalstoffen in de nieren
De nieren zuiveren dit bloed met een soort filtertjes. Het gezuiverde bloed verlaat de nieren
via de nieraders.
In de nieren lossen de afvalstoffen op in water. het water met de opgeloste afvalstoffen heet
urine
De urine gaat vanuit je nieren via de urineleiders naar je blaas.
Via de urinebuis verlaat de urine je lichaam
Je lever breekt giftige stoffen af, zet stoffen om, slaat ze op of voert ze af. Het bloed vervoert stoffen
naar en van de lever. Het bloed kan op twee manieren in de lever komen:
De leverslagader voert bloed met zuurstof aan
Door de poortader komt bloed met stoffen die door de darmen zijn opgenomen
De lever controleert de samenstelling van het bloed en reageert door bepaalde stoffen te maken of
juist af te breken. Het bloed wordt daarna afgevoerd via de leverader. In de lever spelen zich
verschillende processen af. Er zijn vier soorten processen.
1. Opbouwen en omzetten
