Althoff en Janssen: Wat heeft het allemaal om het lijf?
Wat is het verschil tussen sekse en gender?
Sekse verwijst naar onze biologische eigenschappen (chromosomen,
voortplantingsorganen, hormonen). Gender is gebaseerd op sociale factoren;
zoals de opvattingen die we hebben en de opvoeding die we krijgen.
Wat betekent het dat het begrippenpaar man-vrouw zich op een
schaal bevindt?
Anatomische, morfologische, fysiologische en hormonale verschillen zijn over
deze schaal als het ware uitgesmeerd. Dat betekent dat het in de praktijk
mogelijk is dat bepaalde genetische verschillen tussen mannen onderling groter
zijn dan tussen mannen en vrouwen.
Waarom is het gestalte geven aan je genderidentiteit werk in
uitvoering?
Ideeën en opvattingen over ‘hoe het hoort’ worden voortdurend getoetst. Bij
afwijkingen van dit verwachtingspatroon kan gedrag worden bijgesteld.
Wat is gender performance?
Gender performance: idee dat gender geen natuurlijk gegeven is, maar wordt
geconstrueerd door performance (opvoeding) en rollenspel. Bij verschillende
genderrollen horen specifieke gedragingen en handelingen. Welke dat zijn, wordt
bepaald door culturele discoursen en via taal.
Wat hebben discoursen met genderidentiteit en seksuele
identiteit te maken?
Discoursen bepalen de seksuele identiteit en wat mannelijk en vrouwelijk wordt
gevonden. Discours is te karakteriseren als een via taal doorgegeven zin- en
symboolsysteem met maatschappelijk erkende en geïnstitutionaliseerde
betekenissen. Hierdoor heeft het dus invloed op wat onder man- en vrouw-zijn
wordt verstaan.
Wat is genderiseren?
Het invullen wat ‘normaal’ is bij een bepaald gender. Mensen in hokjes plaatsen.
‘Man’ en ‘vrouw’.
Wat betekent doing gender?
Doing gender benadrukt dat aandacht geven aan genderidentiteit een actief en
een constant proces is. Dat betekent dus veel meer dan het accepteren van een
identiteit en het aannemen van een rol: het gaat erom dat je die rol ook
overtuigend neerzet.
West & Zimmerman kwamen met het begrip doing gender.
In dit proces zijn drie factoren belangrijk:
1. Sekse lichamelijke classificatie bij de geboorte.
2. Sekse categorie door social membership de toekenning van een
geslacht op basis van het lichaam en de sociale verwachtingen.
3. Gender de toekenning van gender en de bevestiging en invulling
daarvan door gedrag.
Waarom is gender geen statisch concept?
1
,Gender is geen statisch concept, het veranderd voortdurend. Ideeën en
opvattingen over ‘hoe het hoort’ worden voortdurend getoetst. Uit reacties van
anderen wordt het de mens duidelijk of ze zich gedragen rondom de sociaal
geaccepteerde verwachtingen met betrekking tot hoe mannen en vrouwen zich
zouden moeten gedragen.
Boekhoven: Je gaat het pas zien als je het doorhebt symbolisch
geweld
Wat is de macht van de vanzelfsprekendheid?
Verwachtingen van zogenaamd ‘mannelijk’ of ‘vrouwelijk’ gedrag worden soms
zo aan kinderen opgelegd, dat die als dwangbuis werken. Opmerkingen, grapjes
of vragen kunnen kinderen beteugelen. Dit is zo vanzelfsprekend dat
betrokkenen het vaak niet eens door hebben.
Wat is symbolisch geweld?
Symbolisch geweld: vormen van seksueel en gender gerelateerd geweld die
verscholen zijn achter de macht van de vanzelfsprekendheid.
Symbolisch geweld is een vorm van geweld die niet fysiek is, er wordt niet
geslagen of geschopt. Het is niet moedwillig, maar toch houdt het zich vaak op
een zeer subtiele manier in stand door zich te presenteren als ‘logisch’ of
‘vanzelfsprekend’.
Wat is (impliciete) heteronormativiteit?
De veronderstelling dat kinderen heteroseksueel zijn is niet waardevrij. Maar als
de onderliggende zogeheten heteronormativiteit impliciet is dan krijgen kinderen
mee dat heteroseksualiteit de norm is. Deze manier van opleggen van de
heteronorm is een vorm van symbolisch geweld.
Hoe kan symbolisch geweld sociale ongelijkheid rechtvaardigen?
Bijvoorbeeld doormiddel van homogenezingstherapie in religieuze setting. Juist
daar laat de symbolische macht van zogeheten goddelijke geboden zich namelijk
gelden.
Wat betekent het dat de betekenis van ‘vrouwelijk’ of ‘mannelijk’
van de sociale omgeving afhangt?
Wat jouw sociale omgeving als ‘vrouwelijk’ of ‘mannelijk’ ziet wordt op jou
geprojecteerd. Hierdoor krijg jij als kind mee wat hieronder wordt verstaan en dit
ga je vervolgens ook zelf uiten.
Waarom moeten sociaal professionals symbolisch geweld
herkennen?
Voordat sociaal werkers ertoe komen om de macht van de vanzelfsprekendheid
te herkennen bij anderen, zullen ze bij zichzelf te rade moeten gaan. Als je
symbolisch geweld bij een ander wilt herkennen, moet je dat eerst bij jezelf
herkennen. Sociaal werkers die duidelijk laten zien dat er andere manieren zijn
dan de vanzelfsprekende, en taal geven aan onvanzelfsprekendheden, helpen de
macht van de vanzelfsprekendheid te doorbreken.
Irvin: Top 10 Things Social Workers Need To Know About Human
Sexuality
2
, Wat is inclusief taalgebruik en wat is het belang ervan?
Bij inclusief taalgebruik gaat het erom dat je ook woorden gebruikt die geen
geslacht aangeven. Door een meer inclusieve woordenschat te gebruiken kunnen
we een veilige en therapeutische omgeving voor alle individuen beter
bevorderen. Een goed voorbeeld hiervan is of iemand op een intake formulier
alleen man/vrouw kan aankruisen.
Waarom is genderexpressie een sociale constructie?
Sociale constructie: alles wat de mens en zijn/haar lichaam betreft is constant.
Alle kenmerken, ook fysieke kenmerken, krijgen pas betekenis als deze
kenmerken gezien worden in de culturele en sociale context.
Gender is een sociale constructie en verwijst naar de culturele, sociale en
psychologische invulling van vrouwelijkheid en mannelijkheid binnen een
samenleving. Het houdt alle verwachtingen, waarden en normen die wij koppelen
aan een bepaald geslacht in.
Wat is het verschil tussen biologische sekse, genderidentiteit en
genderexpressie?
Biologische sekse: verwijst naar de identiteit die bij de geboorte is toegewezen
door anderen op basis van uitwendige geslachtsorganen waarmee je bent
geboren.
Genderidentiteit: verwijst naar hoe je jezelf intern ziet. Gevoel wat iemand
heeft bij zijn/haar eigen lichaam.
Genderexpressie: hoe jij jezelf presenteert aan de wereld.
Withaeckx: Eergerelateerd geweld
Welke bezwaren kleven er aan de term ‘eergerelateerd geweld?’
Het begrip legt sterk de nadruk op het concept eer. Daardoor lijkt dit geweld
eenvoudig te verklaren door culturele waarden en normen van de minderheden
(de niet-Westerse minderheden).
Als eergerelateerd geweld zo’n controversieel begrip is, waarom
zouden we het dan gebruiken?
De kwetsbaarheid van de vrouwen uit minderheden voor geweld wordt niet altijd
erkend. Daarnaast kan een gebrek aan inzicht in de specifieke kenmerken van
minderheden leiden tot een onaangepaste aanpak waardoor slachtoffers niet de
juiste hulp krijgen.
Wat is divers-sensitief hulpverlenen (en wat heeft het
eergerelateerd geweld hiermee te maken?)
Divers-sensitief hulpverlenen: het feit dat cliënten zich thuis voelen en het
heeft ook te maken met het feit dat de organisatie divers-sensitief is. Divers-
sensitiviteit betekent aandacht en respect hebben voor diversiteit, voor het
‘anders-zijn’.
Brouwers, Kremer & Meurs: Identificatie met Nederland
3
Wat is het verschil tussen sekse en gender?
Sekse verwijst naar onze biologische eigenschappen (chromosomen,
voortplantingsorganen, hormonen). Gender is gebaseerd op sociale factoren;
zoals de opvattingen die we hebben en de opvoeding die we krijgen.
Wat betekent het dat het begrippenpaar man-vrouw zich op een
schaal bevindt?
Anatomische, morfologische, fysiologische en hormonale verschillen zijn over
deze schaal als het ware uitgesmeerd. Dat betekent dat het in de praktijk
mogelijk is dat bepaalde genetische verschillen tussen mannen onderling groter
zijn dan tussen mannen en vrouwen.
Waarom is het gestalte geven aan je genderidentiteit werk in
uitvoering?
Ideeën en opvattingen over ‘hoe het hoort’ worden voortdurend getoetst. Bij
afwijkingen van dit verwachtingspatroon kan gedrag worden bijgesteld.
Wat is gender performance?
Gender performance: idee dat gender geen natuurlijk gegeven is, maar wordt
geconstrueerd door performance (opvoeding) en rollenspel. Bij verschillende
genderrollen horen specifieke gedragingen en handelingen. Welke dat zijn, wordt
bepaald door culturele discoursen en via taal.
Wat hebben discoursen met genderidentiteit en seksuele
identiteit te maken?
Discoursen bepalen de seksuele identiteit en wat mannelijk en vrouwelijk wordt
gevonden. Discours is te karakteriseren als een via taal doorgegeven zin- en
symboolsysteem met maatschappelijk erkende en geïnstitutionaliseerde
betekenissen. Hierdoor heeft het dus invloed op wat onder man- en vrouw-zijn
wordt verstaan.
Wat is genderiseren?
Het invullen wat ‘normaal’ is bij een bepaald gender. Mensen in hokjes plaatsen.
‘Man’ en ‘vrouw’.
Wat betekent doing gender?
Doing gender benadrukt dat aandacht geven aan genderidentiteit een actief en
een constant proces is. Dat betekent dus veel meer dan het accepteren van een
identiteit en het aannemen van een rol: het gaat erom dat je die rol ook
overtuigend neerzet.
West & Zimmerman kwamen met het begrip doing gender.
In dit proces zijn drie factoren belangrijk:
1. Sekse lichamelijke classificatie bij de geboorte.
2. Sekse categorie door social membership de toekenning van een
geslacht op basis van het lichaam en de sociale verwachtingen.
3. Gender de toekenning van gender en de bevestiging en invulling
daarvan door gedrag.
Waarom is gender geen statisch concept?
1
,Gender is geen statisch concept, het veranderd voortdurend. Ideeën en
opvattingen over ‘hoe het hoort’ worden voortdurend getoetst. Uit reacties van
anderen wordt het de mens duidelijk of ze zich gedragen rondom de sociaal
geaccepteerde verwachtingen met betrekking tot hoe mannen en vrouwen zich
zouden moeten gedragen.
Boekhoven: Je gaat het pas zien als je het doorhebt symbolisch
geweld
Wat is de macht van de vanzelfsprekendheid?
Verwachtingen van zogenaamd ‘mannelijk’ of ‘vrouwelijk’ gedrag worden soms
zo aan kinderen opgelegd, dat die als dwangbuis werken. Opmerkingen, grapjes
of vragen kunnen kinderen beteugelen. Dit is zo vanzelfsprekend dat
betrokkenen het vaak niet eens door hebben.
Wat is symbolisch geweld?
Symbolisch geweld: vormen van seksueel en gender gerelateerd geweld die
verscholen zijn achter de macht van de vanzelfsprekendheid.
Symbolisch geweld is een vorm van geweld die niet fysiek is, er wordt niet
geslagen of geschopt. Het is niet moedwillig, maar toch houdt het zich vaak op
een zeer subtiele manier in stand door zich te presenteren als ‘logisch’ of
‘vanzelfsprekend’.
Wat is (impliciete) heteronormativiteit?
De veronderstelling dat kinderen heteroseksueel zijn is niet waardevrij. Maar als
de onderliggende zogeheten heteronormativiteit impliciet is dan krijgen kinderen
mee dat heteroseksualiteit de norm is. Deze manier van opleggen van de
heteronorm is een vorm van symbolisch geweld.
Hoe kan symbolisch geweld sociale ongelijkheid rechtvaardigen?
Bijvoorbeeld doormiddel van homogenezingstherapie in religieuze setting. Juist
daar laat de symbolische macht van zogeheten goddelijke geboden zich namelijk
gelden.
Wat betekent het dat de betekenis van ‘vrouwelijk’ of ‘mannelijk’
van de sociale omgeving afhangt?
Wat jouw sociale omgeving als ‘vrouwelijk’ of ‘mannelijk’ ziet wordt op jou
geprojecteerd. Hierdoor krijg jij als kind mee wat hieronder wordt verstaan en dit
ga je vervolgens ook zelf uiten.
Waarom moeten sociaal professionals symbolisch geweld
herkennen?
Voordat sociaal werkers ertoe komen om de macht van de vanzelfsprekendheid
te herkennen bij anderen, zullen ze bij zichzelf te rade moeten gaan. Als je
symbolisch geweld bij een ander wilt herkennen, moet je dat eerst bij jezelf
herkennen. Sociaal werkers die duidelijk laten zien dat er andere manieren zijn
dan de vanzelfsprekende, en taal geven aan onvanzelfsprekendheden, helpen de
macht van de vanzelfsprekendheid te doorbreken.
Irvin: Top 10 Things Social Workers Need To Know About Human
Sexuality
2
, Wat is inclusief taalgebruik en wat is het belang ervan?
Bij inclusief taalgebruik gaat het erom dat je ook woorden gebruikt die geen
geslacht aangeven. Door een meer inclusieve woordenschat te gebruiken kunnen
we een veilige en therapeutische omgeving voor alle individuen beter
bevorderen. Een goed voorbeeld hiervan is of iemand op een intake formulier
alleen man/vrouw kan aankruisen.
Waarom is genderexpressie een sociale constructie?
Sociale constructie: alles wat de mens en zijn/haar lichaam betreft is constant.
Alle kenmerken, ook fysieke kenmerken, krijgen pas betekenis als deze
kenmerken gezien worden in de culturele en sociale context.
Gender is een sociale constructie en verwijst naar de culturele, sociale en
psychologische invulling van vrouwelijkheid en mannelijkheid binnen een
samenleving. Het houdt alle verwachtingen, waarden en normen die wij koppelen
aan een bepaald geslacht in.
Wat is het verschil tussen biologische sekse, genderidentiteit en
genderexpressie?
Biologische sekse: verwijst naar de identiteit die bij de geboorte is toegewezen
door anderen op basis van uitwendige geslachtsorganen waarmee je bent
geboren.
Genderidentiteit: verwijst naar hoe je jezelf intern ziet. Gevoel wat iemand
heeft bij zijn/haar eigen lichaam.
Genderexpressie: hoe jij jezelf presenteert aan de wereld.
Withaeckx: Eergerelateerd geweld
Welke bezwaren kleven er aan de term ‘eergerelateerd geweld?’
Het begrip legt sterk de nadruk op het concept eer. Daardoor lijkt dit geweld
eenvoudig te verklaren door culturele waarden en normen van de minderheden
(de niet-Westerse minderheden).
Als eergerelateerd geweld zo’n controversieel begrip is, waarom
zouden we het dan gebruiken?
De kwetsbaarheid van de vrouwen uit minderheden voor geweld wordt niet altijd
erkend. Daarnaast kan een gebrek aan inzicht in de specifieke kenmerken van
minderheden leiden tot een onaangepaste aanpak waardoor slachtoffers niet de
juiste hulp krijgen.
Wat is divers-sensitief hulpverlenen (en wat heeft het
eergerelateerd geweld hiermee te maken?)
Divers-sensitief hulpverlenen: het feit dat cliënten zich thuis voelen en het
heeft ook te maken met het feit dat de organisatie divers-sensitief is. Divers-
sensitiviteit betekent aandacht en respect hebben voor diversiteit, voor het
‘anders-zijn’.
Brouwers, Kremer & Meurs: Identificatie met Nederland
3
