,Inhoudsopgave
................................................................................................................................................................. 1
Hoofdstuk 4.4 t/m 4.6: voedingsnormen en voedingsonderzoek........................................................... 3
Hoofdstuk 5.8: koolhydraten, voedingsvezels en alcohol ....................................................................... 7
Hoofdstuk 9.7: vitamines ........................................................................................................................ 9
Hoofdstuk 10.6: mineralen en water .................................................................................................... 13
Hoofdstuk 12: voeding bij zwangerschap en lactatie ............................................................................ 15
Hoofdstuk 13: zuigelingenvoeding ........................................................................................................ 21
Hoofdstuk 14: voeding voor peuters en kleuters .................................................................................. 36
Hoofdstuk 15: voeding voor schoolkinderen en adolescenten............................................................. 39
Hoofdstuk 16: voeding voor ouderen ................................................................................................... 44
Hoofdstuk 21.1: ondervoeding.............................................................................................................. 50
Hoofdstuk 32: voedingsstofverrijkte diëten.......................................................................................... 55
Hoofdstuk 35: voeding met veranderde consistentie ........................................................................... 60
Alle kennisclips ...................................................................................................................................... 66
Extra uit powerpoints .......................................................................................................................... 106
, Hoofdstuk 4.4 t/m 4.6: voedingsnormen en voedingsonderzoek
Leerdoelen
Verschillende soorten voedingsonderzoek te onderscheiden met betrekking tot de wetenschappelijke waarde
en de waarde voor productontwikkeling en het vermarkten van gezonde voeding.
wetenschappelijke onderzoek artikelen te beoordelen en te gebruiken voor de voedingskundige onderbouwing.
4.4 Aanbevolen hoeveelheden voedingsmiddelen
A.d.h.v. aanbevolen voedingsstoffen. Er zit verschil in de aanbevelingen per
voedingspatroon, voorbeeld. Ook rekening met geslacht en leeftijd. Je kunt ze ook
gebruiken om te kijken of de voeding volwaardig is. Bij slecht vermoede →
voedingsanamnese afgenomen.
4.5 Voedingsonderzoek
Voor nagaan in hoeverre voeding ziekte beïnvloedt, vormen onderzoek:
- transversaal (observationeel > alleen gekeken wat een rol speelt)
- longitudinaal (“)
- patiënt-controle (“)
- interventie (iets aan situatie veranderd)
Allen voor- en nadelen qua bewijskracht en praktische haalbaarheid.
1. Transversaal onderzoek
Ook wel Dwarsdoorsnede- of correlatieonderzoek
Werking Gezocht naar verband voedselconsumptie en optreden bepaalde ziekte
In internationale studies zijn verbanden, voorbeeld colonkanker.
Problemen:
• Niet alleen afhankelijk van de geteste stof, andere voedingsstoffen / -middelen of
genetische factoren kunnen ook een rol spelen.
Om na te gaan of etnische achtergrond een rol speelt → migrantenonderzoek.
Migrantenonderzoek Vergelijkt incidentie ziekte bij groep die in land van herkomst woont vs. geëmigreerd
en voedingsgewoonten migratieland heeft overgenomen
• Verwarring oorzaak en gevolg, voorbeeld. Kan relatie, maar geen oorzaak-
gevolgrelatie worden aangetoond. Het kan leiden tot hypothesen.
Hypothesen Veronderstellingen over oorzaken ziektes. Deze berusten op statistische verbanden die in het
onderzoek zijn aangetoond. Op waarheid getoetst door ander onderzoek.
Kan ook risicogroepen opsporen: voedingsgewoonten, persoonskenmerken en motieven.
Men kan de groep dan gericht benaderen, beschrijvend onderzoek.
2. Longitudinaal onderzoek
Ook wel Cohortonderzoek
, Werking Volgt men een groep gedurende periode om na te gaan of bij mensen met bepaalde
voedingsgewoonten meer / minder zieken optreden. Groep in subgroepen naar gewoonten, je weet
zeker dat voeding vooraf is gegaan aan de ziekte.
Voorbeeld. Problemen:
• Dat ook andere factoren een rol kunnen spelen. Voorbeeld ook andere variabelen
meten als bloeddruk.
• Strekt zich vaak over groot aantal jaren, dus erg kostbaar
• Er kunnen makkelijk mensen uit het cohort vallen door verhuizing of niet meer
meewerken
3. Patiënt-controleonderzoek
Ook wel Casecontrolonderzoek
Werking Uitgegaan van groep met ziekte waarvan men vermoedt dat deze te maken heeft met voeding. Men
onderzoekt consumptie in het verleden. Ook bij de groep zonder ziekte, de controlegroep. Indien
verschil consumptie, zou dit een rol kunnen spelen.
Problemen:
• Samenstellen controlegroep, moet vergelijkbaar zijn met patiëntengroep, voorbeeld
colonkanker & leeftijd.
• Vraag in hoeverre mensen zich herinneren hoe zij in het verleden aten. Gewoonten
veranderen en sommige groepen herinneren het beter dan andere.
Voordeel:
• Binnen korte tijd gegevens en relatief goedkoop
4. Interventieonderzoek
Meest zuivere voor oorzakelijk verband.
Ook wel Experimenteel onderzoek
Werking 2 groepen samengesteld: experimentele- en controlegroep, die op één punt mogen verschillen: de
te onderzoeken factor, voorbeeld. Voeding mag verder niet verschillen, beide houden aan
voorschriften.
Probleem:
• Intensieve controle eetgewoonten is slechts korte tijd mogelijk. Soms uiten ziekte zich
pas naar langere tijd, daarom dierexperimenteel onderzoek, maar in hoeverre is dit
toepasbaar op de mens?
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Meta-analyse Om effect voeding op gezondheid uit verschillende onderzoeken te kunnen aangeven.
Statistische techniek om uitkomsten samen te voegen. Bewijskracht wordt sterker.
Er zijn biologische verschillen tussen mensen. Door richten op groepen kan een verband
wel eens verdwijnen / minder sterk zijn. Het is altijd gemiddelde effect bij gevoelige en niet-
gevoelige, voorbeeld.
................................................................................................................................................................. 1
Hoofdstuk 4.4 t/m 4.6: voedingsnormen en voedingsonderzoek........................................................... 3
Hoofdstuk 5.8: koolhydraten, voedingsvezels en alcohol ....................................................................... 7
Hoofdstuk 9.7: vitamines ........................................................................................................................ 9
Hoofdstuk 10.6: mineralen en water .................................................................................................... 13
Hoofdstuk 12: voeding bij zwangerschap en lactatie ............................................................................ 15
Hoofdstuk 13: zuigelingenvoeding ........................................................................................................ 21
Hoofdstuk 14: voeding voor peuters en kleuters .................................................................................. 36
Hoofdstuk 15: voeding voor schoolkinderen en adolescenten............................................................. 39
Hoofdstuk 16: voeding voor ouderen ................................................................................................... 44
Hoofdstuk 21.1: ondervoeding.............................................................................................................. 50
Hoofdstuk 32: voedingsstofverrijkte diëten.......................................................................................... 55
Hoofdstuk 35: voeding met veranderde consistentie ........................................................................... 60
Alle kennisclips ...................................................................................................................................... 66
Extra uit powerpoints .......................................................................................................................... 106
, Hoofdstuk 4.4 t/m 4.6: voedingsnormen en voedingsonderzoek
Leerdoelen
Verschillende soorten voedingsonderzoek te onderscheiden met betrekking tot de wetenschappelijke waarde
en de waarde voor productontwikkeling en het vermarkten van gezonde voeding.
wetenschappelijke onderzoek artikelen te beoordelen en te gebruiken voor de voedingskundige onderbouwing.
4.4 Aanbevolen hoeveelheden voedingsmiddelen
A.d.h.v. aanbevolen voedingsstoffen. Er zit verschil in de aanbevelingen per
voedingspatroon, voorbeeld. Ook rekening met geslacht en leeftijd. Je kunt ze ook
gebruiken om te kijken of de voeding volwaardig is. Bij slecht vermoede →
voedingsanamnese afgenomen.
4.5 Voedingsonderzoek
Voor nagaan in hoeverre voeding ziekte beïnvloedt, vormen onderzoek:
- transversaal (observationeel > alleen gekeken wat een rol speelt)
- longitudinaal (“)
- patiënt-controle (“)
- interventie (iets aan situatie veranderd)
Allen voor- en nadelen qua bewijskracht en praktische haalbaarheid.
1. Transversaal onderzoek
Ook wel Dwarsdoorsnede- of correlatieonderzoek
Werking Gezocht naar verband voedselconsumptie en optreden bepaalde ziekte
In internationale studies zijn verbanden, voorbeeld colonkanker.
Problemen:
• Niet alleen afhankelijk van de geteste stof, andere voedingsstoffen / -middelen of
genetische factoren kunnen ook een rol spelen.
Om na te gaan of etnische achtergrond een rol speelt → migrantenonderzoek.
Migrantenonderzoek Vergelijkt incidentie ziekte bij groep die in land van herkomst woont vs. geëmigreerd
en voedingsgewoonten migratieland heeft overgenomen
• Verwarring oorzaak en gevolg, voorbeeld. Kan relatie, maar geen oorzaak-
gevolgrelatie worden aangetoond. Het kan leiden tot hypothesen.
Hypothesen Veronderstellingen over oorzaken ziektes. Deze berusten op statistische verbanden die in het
onderzoek zijn aangetoond. Op waarheid getoetst door ander onderzoek.
Kan ook risicogroepen opsporen: voedingsgewoonten, persoonskenmerken en motieven.
Men kan de groep dan gericht benaderen, beschrijvend onderzoek.
2. Longitudinaal onderzoek
Ook wel Cohortonderzoek
, Werking Volgt men een groep gedurende periode om na te gaan of bij mensen met bepaalde
voedingsgewoonten meer / minder zieken optreden. Groep in subgroepen naar gewoonten, je weet
zeker dat voeding vooraf is gegaan aan de ziekte.
Voorbeeld. Problemen:
• Dat ook andere factoren een rol kunnen spelen. Voorbeeld ook andere variabelen
meten als bloeddruk.
• Strekt zich vaak over groot aantal jaren, dus erg kostbaar
• Er kunnen makkelijk mensen uit het cohort vallen door verhuizing of niet meer
meewerken
3. Patiënt-controleonderzoek
Ook wel Casecontrolonderzoek
Werking Uitgegaan van groep met ziekte waarvan men vermoedt dat deze te maken heeft met voeding. Men
onderzoekt consumptie in het verleden. Ook bij de groep zonder ziekte, de controlegroep. Indien
verschil consumptie, zou dit een rol kunnen spelen.
Problemen:
• Samenstellen controlegroep, moet vergelijkbaar zijn met patiëntengroep, voorbeeld
colonkanker & leeftijd.
• Vraag in hoeverre mensen zich herinneren hoe zij in het verleden aten. Gewoonten
veranderen en sommige groepen herinneren het beter dan andere.
Voordeel:
• Binnen korte tijd gegevens en relatief goedkoop
4. Interventieonderzoek
Meest zuivere voor oorzakelijk verband.
Ook wel Experimenteel onderzoek
Werking 2 groepen samengesteld: experimentele- en controlegroep, die op één punt mogen verschillen: de
te onderzoeken factor, voorbeeld. Voeding mag verder niet verschillen, beide houden aan
voorschriften.
Probleem:
• Intensieve controle eetgewoonten is slechts korte tijd mogelijk. Soms uiten ziekte zich
pas naar langere tijd, daarom dierexperimenteel onderzoek, maar in hoeverre is dit
toepasbaar op de mens?
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Meta-analyse Om effect voeding op gezondheid uit verschillende onderzoeken te kunnen aangeven.
Statistische techniek om uitkomsten samen te voegen. Bewijskracht wordt sterker.
Er zijn biologische verschillen tussen mensen. Door richten op groepen kan een verband
wel eens verdwijnen / minder sterk zijn. Het is altijd gemiddelde effect bij gevoelige en niet-
gevoelige, voorbeeld.
