H10:1
Biologie H10 Evolutie
10.1 Fossielen
Ontstaan van fossielen
Fossielen: resten en sporen van dode organismen uit het verleden. Sommige fossielen zijn afdrukken,
andere zijn (versteende) harde delen (botten en schelpen) of complete organismen. Ze geven een
beeld van de ontwikkeling van het leven op aarde.
De vorming van een fossiel, de fossilisatie, begint vaak met een aardverschuiving, waarbij een
bodemlaag het dode organisme afdekt.
Relatieve ouderdomsbepaling
Gidsfossiel: een fossiel die de ouderdom van een aardlaag kan bepalen. Dit is een manier van
relatieve ouderdomsbepaling. Komt er gidsfossiel in een bepaalde uitleg voor dan heeft hij legt
ouderdom van het gidsfossiel, bijvoorbeeld ammonieten en trilobieten. Binas 94A
Absolute ouderdomsbepaling
De precieze ouderdom van een zandlaag of fossiel bepalen onderzoekers met natuurlijke technieken:
absolute ouderdomsbepaling. Dit doen onderzoekers met behulp van radioactieve stoffen.
Isotopen: vormen van een element, elk met een andere atoommassa.
Elk organisme krijgt met zijn voeding constant zeer kleine hoeveelheden radioactieve koolstof
isotopen binnen. De tijd die het kost voor de helft van de radioactieve isotopen om uit elkaar te
vallen, heet de halveringstijd. Hiermee is de ouderdom te berekenen. Binas 25A
Wetenschappers gebruiken gidsfossielen voor en relatieve ouderdomsbepaling van een andere
fossielen en aardlagen.
10.2 Het veranderen van soorten
Nieuwe soorten
Leidt de verandering van de allelen in een populatie tot nieuwe fenotypen, dan kan dit betekenen
dat er nieuwe soorten zijn ontstaan. Voor grote veranderingen zijn meerdere succesvolle mutaties
nodig.
De allelfrequentie: het aandeel van elk allel in de genenpool van de populatie, verandert dus steeds.
Een nieuwe eigenschap begint met een verandering in een gen op het DNA na een mutatie. Mutaties
in het DNA zijn een bron van genetische variatie. Soms werkt een gen hierdoor niet meer, soms
ontstaan allelen met nieuwe eigenschappen => evolutie: de geleidelijke ontwikkeling van soorten,
gaat langzaam.
Biologie H10 Evolutie
10.1 Fossielen
Ontstaan van fossielen
Fossielen: resten en sporen van dode organismen uit het verleden. Sommige fossielen zijn afdrukken,
andere zijn (versteende) harde delen (botten en schelpen) of complete organismen. Ze geven een
beeld van de ontwikkeling van het leven op aarde.
De vorming van een fossiel, de fossilisatie, begint vaak met een aardverschuiving, waarbij een
bodemlaag het dode organisme afdekt.
Relatieve ouderdomsbepaling
Gidsfossiel: een fossiel die de ouderdom van een aardlaag kan bepalen. Dit is een manier van
relatieve ouderdomsbepaling. Komt er gidsfossiel in een bepaalde uitleg voor dan heeft hij legt
ouderdom van het gidsfossiel, bijvoorbeeld ammonieten en trilobieten. Binas 94A
Absolute ouderdomsbepaling
De precieze ouderdom van een zandlaag of fossiel bepalen onderzoekers met natuurlijke technieken:
absolute ouderdomsbepaling. Dit doen onderzoekers met behulp van radioactieve stoffen.
Isotopen: vormen van een element, elk met een andere atoommassa.
Elk organisme krijgt met zijn voeding constant zeer kleine hoeveelheden radioactieve koolstof
isotopen binnen. De tijd die het kost voor de helft van de radioactieve isotopen om uit elkaar te
vallen, heet de halveringstijd. Hiermee is de ouderdom te berekenen. Binas 25A
Wetenschappers gebruiken gidsfossielen voor en relatieve ouderdomsbepaling van een andere
fossielen en aardlagen.
10.2 Het veranderen van soorten
Nieuwe soorten
Leidt de verandering van de allelen in een populatie tot nieuwe fenotypen, dan kan dit betekenen
dat er nieuwe soorten zijn ontstaan. Voor grote veranderingen zijn meerdere succesvolle mutaties
nodig.
De allelfrequentie: het aandeel van elk allel in de genenpool van de populatie, verandert dus steeds.
Een nieuwe eigenschap begint met een verandering in een gen op het DNA na een mutatie. Mutaties
in het DNA zijn een bron van genetische variatie. Soms werkt een gen hierdoor niet meer, soms
ontstaan allelen met nieuwe eigenschappen => evolutie: de geleidelijke ontwikkeling van soorten,
gaat langzaam.
