13.1
Scheikunde: H13 Duurzaam produceren
13.1 Groene productie
Een duurzaam product of productieproces brengt nu en in de toekomst geen schade toe aan
mensen, de aarde en het milieu. Het draait daarbij om de 3 P's: People, Planet en Profit.
1. Niet belasten voor mensen: geen gevaar voor mensen nu en in de toekomst.
2. Minder belasting voor het milieu: energiebesparing, minder afval en gebruik van duurzame
energiebronnen in plaats van fossiele brandstoffen.
3. Hogeren opbrengst en winst: winst voor bedrijven en welvaar (economische groei) voor
mensen.
Producten die na gebruik meteen afval zijn, zijn niet duurzaam. Er worden daarom producten
ontwikkeld die hergebruikt kunnen worden. Na meerdere keren hergebruik zijn ook deze producten
versleten. Je kunt sommige stoffen recyclen: het gebruikmaken van de stof waaruit het voorwerp
gemaakt is = stofkringloop.
Cradle to cradle (wieg tot wieg) is een filosofie die berust op het ontwerpen van duurzame
producten waarbij kringlopen centraal staan en er geen afval is.
De chemische industrie ontwikkelde een nieuwe richting waarbij duurzame producten en processen
op de voorgrond staan en rekening wordt gehouden met de 3 P’s en de cradle to cradle filosofie =
groene chemie berust op twaalf regels. De processen zijn gebaseerd op de principes van groene
energie: veiliger zijn, minder grondstoffen en energie gebruiken, zo veel mogelijk gebruik maken van
energie en grondstoffen die duurzaam zijn, minder vervuiling geven. Binas 97F
De atoomeconomie is een percentage van de massa van de beginstoffen in het gewenste
eindproduct. Een grote atoomeconomie is duurzamer dan een kleine atoomeconomie.
mgewenst product
×100 %
mbeginstoffen
Alleen naar de atoomeconomie kijken is niet voldoende, aangezien in de praktijk een reactie vrijwel
nooit 100% verloopt. Daar ook het rendement. Hoe groter het rendement, des te efficiënter de
praktische opbrengst
reactie verloopt. ×100 %
theoretische opbrengst
De productie van een product vindt meestal in een aantal stappen plaats. Je moet het rendement
van de afzonderlijke stappen met elkaar vermenigvuldigen om het rendement van de totale vorming
te krijgen. Bv. 75% en 55%, totale rendement is: 0,75 x 0,55 = 0,41 => 41%. Het onderzoek naar alle
afzonderlijke stappen in een productieproces noem je ketenanalyse.
De zuiverheid van reactieproducten kan getest worden met dunnelaagchromatografie. Hierbij wordt
een glazen of metalen plaatje gebruikt met een laagje van een stof waar andere stoffen aan hechten.
In de E-factor is de atoomeconomie en het rendement gecombineerd. Hoe efficiënter een proces is,
des te lager is de E-factor. Je kunt het definiëren als het aantal kg afval dat ontstaat per kg product.
m beginstoffen−m werkelijke opbrengst product
×100 %
m werkelijke opbrengst product
De werkelijke opbrengst product is hoeveel stof er in de praktijk ontstaat. Dat is gelijk aan de
praktische opbrengst uit de formule voor het rendement.
Scheikunde: H13 Duurzaam produceren
13.1 Groene productie
Een duurzaam product of productieproces brengt nu en in de toekomst geen schade toe aan
mensen, de aarde en het milieu. Het draait daarbij om de 3 P's: People, Planet en Profit.
1. Niet belasten voor mensen: geen gevaar voor mensen nu en in de toekomst.
2. Minder belasting voor het milieu: energiebesparing, minder afval en gebruik van duurzame
energiebronnen in plaats van fossiele brandstoffen.
3. Hogeren opbrengst en winst: winst voor bedrijven en welvaar (economische groei) voor
mensen.
Producten die na gebruik meteen afval zijn, zijn niet duurzaam. Er worden daarom producten
ontwikkeld die hergebruikt kunnen worden. Na meerdere keren hergebruik zijn ook deze producten
versleten. Je kunt sommige stoffen recyclen: het gebruikmaken van de stof waaruit het voorwerp
gemaakt is = stofkringloop.
Cradle to cradle (wieg tot wieg) is een filosofie die berust op het ontwerpen van duurzame
producten waarbij kringlopen centraal staan en er geen afval is.
De chemische industrie ontwikkelde een nieuwe richting waarbij duurzame producten en processen
op de voorgrond staan en rekening wordt gehouden met de 3 P’s en de cradle to cradle filosofie =
groene chemie berust op twaalf regels. De processen zijn gebaseerd op de principes van groene
energie: veiliger zijn, minder grondstoffen en energie gebruiken, zo veel mogelijk gebruik maken van
energie en grondstoffen die duurzaam zijn, minder vervuiling geven. Binas 97F
De atoomeconomie is een percentage van de massa van de beginstoffen in het gewenste
eindproduct. Een grote atoomeconomie is duurzamer dan een kleine atoomeconomie.
mgewenst product
×100 %
mbeginstoffen
Alleen naar de atoomeconomie kijken is niet voldoende, aangezien in de praktijk een reactie vrijwel
nooit 100% verloopt. Daar ook het rendement. Hoe groter het rendement, des te efficiënter de
praktische opbrengst
reactie verloopt. ×100 %
theoretische opbrengst
De productie van een product vindt meestal in een aantal stappen plaats. Je moet het rendement
van de afzonderlijke stappen met elkaar vermenigvuldigen om het rendement van de totale vorming
te krijgen. Bv. 75% en 55%, totale rendement is: 0,75 x 0,55 = 0,41 => 41%. Het onderzoek naar alle
afzonderlijke stappen in een productieproces noem je ketenanalyse.
De zuiverheid van reactieproducten kan getest worden met dunnelaagchromatografie. Hierbij wordt
een glazen of metalen plaatje gebruikt met een laagje van een stof waar andere stoffen aan hechten.
In de E-factor is de atoomeconomie en het rendement gecombineerd. Hoe efficiënter een proces is,
des te lager is de E-factor. Je kunt het definiëren als het aantal kg afval dat ontstaat per kg product.
m beginstoffen−m werkelijke opbrengst product
×100 %
m werkelijke opbrengst product
De werkelijke opbrengst product is hoeveel stof er in de praktijk ontstaat. Dat is gelijk aan de
praktische opbrengst uit de formule voor het rendement.
