Ontwikkelingspsychologie hoorcollege 1
Wat is ontwikkelingspsychologie: de wetenschap die ontwikkelingen bestudeerd die
leeftijdsgebonden zijn.
Ontwikkelen: het ontvouwen van iets wat opgevouwen in aanvang al aanwezig is. Een kind is een
opgevouwen volwassene en moet slechts ontvouwen worden.
We zijn niet uit ontwikkeld na de adolescentie mensen worden gemiddeld ouder.
Groep minste aandacht middelbare leeftijd. Huisje, boompje, beestje.
Ontwikkeling basisprincipes:
- Vaste volgorde
- Cumulatief (voortbordurend op het voorgaande. Voorbeeld: bouwwerkje, daar boven op
komt steeds weer wat anders)
- Grotere complexiteit (cognitieve ontwikkeling, taalontwikkeling)
Ontwikkeling hoofdprincipes:
- Nature vs. nurture (aangeboren, aangeleerd)
- Geleidelijk, continu of discontinue?
- Mijlpalen
Germinale stadium: week 1 & 2
- Zygote (bevruchting van de eicel) en innesteling baarmoederwand
- Zwangerschap = eindpunt
Embryonale stadium: week 3-8
- Ontwikkeling van alle belangrijke organen
- Vorming neurale buis
Foetale stadium: week 9 tot aan de geboorte
- Ontwikkeling meer gestaag
- Vorming van de hersenen door celmigratie (tot week 25)
- Vorming van de hersenen door verbindingen
- Cellen
Beval je bij 37 weken of eerder spreken we van een vroeggeboorte.
Invloed op de prenatale omgeving:
- Medicatie
- Voeding (foliumzuur, proteïne te kort)
- Alcohol
- Gezondheid van de moeder (ziekte, virus)
- Leeftijd
- Emotionele staat (stress, frustratie, boosheid heeft impact op de ongeboren baby)
1
, Ontwikkelingspsychologie hoorcollege 2
Jean Piaget: wetenschapper uit Zwitserland. Houdt zich bezig met de cognitieve ontwikkeling.
Cognitieve ontwikkeling
- Operatie/schema = mentale manier om te handelen ten opzichte van objecten.
- Gedachten zijn geïnternaliseerde handelingen ofwel denkoperaties.
Er zijn 3 vooronderstellingen:
1. Adaptie
2. Cognitieve structuur (schema’s)
3. Fasen
1. Adaptie:
De omgeving stelt eisen aan jou en je moet daar wat mee doen, aanpassen. Evenwicht tussen wat de
persoon kan en wat de omgeving vraagt.
- Proces waarin kinderen hun denkschema’s veranderen en ontwikkelen.
- Motoren van ontwikkeling:
Streven naar equilibrium (evenwicht)
Plezier beleven aan het herhalen van nieuw geleerde handelingen
Uit evenwicht = wanneer de omgeving kennis/vaardigheden van ons vraagt waarin we tekort
schieten.
Assimilatie: nieuwe informatie inpassen in bestaand cognitief kader.
Omgeving aanpassen luciferdoosje als rammelaar.
Bestaande kennis en vaardigheden toepassen in nieuwe situaties generaliseren. Voorbeeld: je
bent een keer eerder in een museum geweest, een tijd later kom je in een soortgelijke ruimte en
weet je je hoe je je daar moet gedragen.
Accommodatie: betrekking op nieuwe informatie nieuw schema. Informatie die niet past binnen
een bestaand schema. Voorbeeld: jonge kinderen denken dat alle mannen met grijs gaar opa zijn.
2. Cognitieve structuur:
- Actief omgaan met omgeving (in tegenstelling tot informatieverwerkingstheorie passief)
- Ontstaan van cognitieve structuren = schema’s
- Eerdere schema’s hoger niveau
3. De eerste 2 stadia van de cognitieve ontwikkeling
Sensomotorische fase (0-2 jaar): interactie tussen zintuigen en motoriek. Eerste verbanden oorzaak
en gevolg. Actie reactie.
1. Reflexen (1e fase 0-1 maand): zuigreflex, grijpreflex (consultatiebureau).
2. Primaire circulaire reacties (2 e fase 1-4 maanden): doelgericht handelen (speen weg, dan
duim of vingers) eigen lichaam.
3. Secundaire circulaire reacties (3e/4e fase vanaf 4 maanden): doelgericht handelen niet alleen
eigen lichaam maar ook de omgeving. De aandacht is gericht op voorwerpen buiten het
lichaam. Voorwerpen kunnen op meerdere manieren worden gebruikt: bijvoorbeeld een
boek, hier kun je op sabbelen, open doen en bladzijdes eruit scheuren.
Objectpermanentie: mama brengt je naar school, ze gaat dan weg maar niet écht weg. Ze is
er wel, maar niet hier op school. Het kiekeboe effect.
4. Tertiaire circulaire reacties (5e/6e fase vanaf 1 jaar): symbolisch denken. Doktertje en
vadertje/moedertje spelen. ‘Koken’ en doen alsof je in een restaurant bent.
2
Wat is ontwikkelingspsychologie: de wetenschap die ontwikkelingen bestudeerd die
leeftijdsgebonden zijn.
Ontwikkelen: het ontvouwen van iets wat opgevouwen in aanvang al aanwezig is. Een kind is een
opgevouwen volwassene en moet slechts ontvouwen worden.
We zijn niet uit ontwikkeld na de adolescentie mensen worden gemiddeld ouder.
Groep minste aandacht middelbare leeftijd. Huisje, boompje, beestje.
Ontwikkeling basisprincipes:
- Vaste volgorde
- Cumulatief (voortbordurend op het voorgaande. Voorbeeld: bouwwerkje, daar boven op
komt steeds weer wat anders)
- Grotere complexiteit (cognitieve ontwikkeling, taalontwikkeling)
Ontwikkeling hoofdprincipes:
- Nature vs. nurture (aangeboren, aangeleerd)
- Geleidelijk, continu of discontinue?
- Mijlpalen
Germinale stadium: week 1 & 2
- Zygote (bevruchting van de eicel) en innesteling baarmoederwand
- Zwangerschap = eindpunt
Embryonale stadium: week 3-8
- Ontwikkeling van alle belangrijke organen
- Vorming neurale buis
Foetale stadium: week 9 tot aan de geboorte
- Ontwikkeling meer gestaag
- Vorming van de hersenen door celmigratie (tot week 25)
- Vorming van de hersenen door verbindingen
- Cellen
Beval je bij 37 weken of eerder spreken we van een vroeggeboorte.
Invloed op de prenatale omgeving:
- Medicatie
- Voeding (foliumzuur, proteïne te kort)
- Alcohol
- Gezondheid van de moeder (ziekte, virus)
- Leeftijd
- Emotionele staat (stress, frustratie, boosheid heeft impact op de ongeboren baby)
1
, Ontwikkelingspsychologie hoorcollege 2
Jean Piaget: wetenschapper uit Zwitserland. Houdt zich bezig met de cognitieve ontwikkeling.
Cognitieve ontwikkeling
- Operatie/schema = mentale manier om te handelen ten opzichte van objecten.
- Gedachten zijn geïnternaliseerde handelingen ofwel denkoperaties.
Er zijn 3 vooronderstellingen:
1. Adaptie
2. Cognitieve structuur (schema’s)
3. Fasen
1. Adaptie:
De omgeving stelt eisen aan jou en je moet daar wat mee doen, aanpassen. Evenwicht tussen wat de
persoon kan en wat de omgeving vraagt.
- Proces waarin kinderen hun denkschema’s veranderen en ontwikkelen.
- Motoren van ontwikkeling:
Streven naar equilibrium (evenwicht)
Plezier beleven aan het herhalen van nieuw geleerde handelingen
Uit evenwicht = wanneer de omgeving kennis/vaardigheden van ons vraagt waarin we tekort
schieten.
Assimilatie: nieuwe informatie inpassen in bestaand cognitief kader.
Omgeving aanpassen luciferdoosje als rammelaar.
Bestaande kennis en vaardigheden toepassen in nieuwe situaties generaliseren. Voorbeeld: je
bent een keer eerder in een museum geweest, een tijd later kom je in een soortgelijke ruimte en
weet je je hoe je je daar moet gedragen.
Accommodatie: betrekking op nieuwe informatie nieuw schema. Informatie die niet past binnen
een bestaand schema. Voorbeeld: jonge kinderen denken dat alle mannen met grijs gaar opa zijn.
2. Cognitieve structuur:
- Actief omgaan met omgeving (in tegenstelling tot informatieverwerkingstheorie passief)
- Ontstaan van cognitieve structuren = schema’s
- Eerdere schema’s hoger niveau
3. De eerste 2 stadia van de cognitieve ontwikkeling
Sensomotorische fase (0-2 jaar): interactie tussen zintuigen en motoriek. Eerste verbanden oorzaak
en gevolg. Actie reactie.
1. Reflexen (1e fase 0-1 maand): zuigreflex, grijpreflex (consultatiebureau).
2. Primaire circulaire reacties (2 e fase 1-4 maanden): doelgericht handelen (speen weg, dan
duim of vingers) eigen lichaam.
3. Secundaire circulaire reacties (3e/4e fase vanaf 4 maanden): doelgericht handelen niet alleen
eigen lichaam maar ook de omgeving. De aandacht is gericht op voorwerpen buiten het
lichaam. Voorwerpen kunnen op meerdere manieren worden gebruikt: bijvoorbeeld een
boek, hier kun je op sabbelen, open doen en bladzijdes eruit scheuren.
Objectpermanentie: mama brengt je naar school, ze gaat dan weg maar niet écht weg. Ze is
er wel, maar niet hier op school. Het kiekeboe effect.
4. Tertiaire circulaire reacties (5e/6e fase vanaf 1 jaar): symbolisch denken. Doktertje en
vadertje/moedertje spelen. ‘Koken’ en doen alsof je in een restaurant bent.
2
