Flitscolleges Familie- En Jeugdrecht

Flitscollege 1  Hoofdstuk 1, 2 & 18

Bronnen van het FMJR:
- Internationaal rechten van het kind
- Europees verdrag voor de rechten van het mens
- Rechtsgebieden in het Nederlandse recht

Internationaal rechten van het kind (IVRK):
- Belang van het kind (jeugdige) staat altijd voorop
- IVRK gaat dus altijd voor
- Recht om op te groeien bij je ouders
- Ouders hebben het recht en de plicht om hun kind te verzorgen en op te voeden

Europees verdrag voor de rechten van het mens (EVRM) artikel 8:
Strekking
- Recht op eerbieding van het familie- en gezinsleven voor eenieder
- Overheid mag zich daar in principe niet mee bemoeien
- Tenzij ouders (ernstig) tekortschieten
- Maar de overheid moet ook voldoende aanbod hebben om gezinnen te ondersteunen

Juridisch ouderschap
Als juridische ouder heb je een familierechtelijke betrekking met het kind. Je hele leven lang.

Dat houdt bijvoorbeeld in:
- Dat het kind van de juridische ouder erft
- Kind kan de achternaam van de juridische ouder dragen
- Juridische ouder moet in het levensonderhoud voorzien (bij studerenden tot 21 jaar)
- Juridische ouder heeft recht op omgang met het kind
- Maximaal twee juridische ouders (wetgeving in de maak voor meerouderschap)

Ouderlijk gezag
- Valt vaak samen met juridisch ouderschap (dus je bent juridisch ouder en hebt ook het
ouderlijk gezag)
- Ouderlijk gezag houdt in dat je het recht en de plicht hebt om de jeugdige te verzorgen en op
te voeden
- Je gaat over belangrijke beslissingen (schoolkeuze, medische beslissingen)
- Als ouder verricht je rechtshandelingen (brieven ondertekenen, meegaan op schoolreis) voor
je kind
- Ouderlijk gezag stopt zodra jeugdige 18 jaar wordt

Klassieke vorm
Man en vrouw trouwen of geregistreerd partnerschap (GRP) (juridisch gelijkwaardig) en krijgen een
kind.

Gevolg  automatisch, geen rechtshandelingen

- Vader en moeder zijn juridisch ouder
- Beiden hebben het ouderlijk gezag

Een vrouw die een kind baart is automatisch juridisch moeder en heeft het ouderlijk gezag.



1

, Bijna klassieke vorm
- Man en vrouw wonen samen (geen huwelijk of geregistreerd partnerschap) en krijgen een
kind
- De moeder is automatisch juridisch ouder en heeft gezag
- Vader moet kind erkennen en gezag regelen (rechtbank)

Biologische ouders versus juridische ouders
Het ‘gekke’ is dat een juridische ouder niet altijd hetzelfde is als een biologische ouder. Vaak wel
natuurlijk.
Ondertussen zijn er erg veel gezinsstructuren. Het is van belang om te weten hoe juridisch
ouderschap nog meer ontstaat (naast de klassieke vorm en bijna klassieke vorm).

Twee moeders
Vrouw dat het kind baart
- Automatisch juridisch ouder en ouderlijk gezag

Meemoeder/duomoeder
- Getrouwd of geregistreerd partnerschap en onbekende donor (register) dan automatisch
juridisch ouder en ouderlijk gezag
- Wanneer er een bekende donor is kan de duomoeder het kind erkennen of de donor
- Belang van het kind staat dan voorop
- Devies van te voren vastleggen
- Wil de bekende donor een rol spelen in het leven van het kind of niet

Twee vaders
- Er komt altijd een vrouw aan te pas
- Er is al een juridisch ouder, dat is de vrouw die het kind baart
- Een van de twee mannen kan het kind erkennen en die is dan de juridisch ouder
- Wil de vrouw geen rol spelen in het leven van het kind, dan kan ze het kind ter adoptie
afstaan (andere vader adopteert het kind en is juridisch ouder)

Hoe word je nou juridisch ouder?
Vrouw Man
Kind baren
Huwelijk of geregistreerd partnerschap Huwelijk of geregistreerd partnerschap
Erkennen Erkennen
Adoptie Adoptie
Gerechtelijke vaststelling Gerechtelijke vaststelling
Binnen 306 dagen overlijden meemoeder Binnen 306 dagen na overlijden vader geboorte
van het kind

Gerechtelijke vaststelling ook juridisch ouder
Situatie 1:
Een heterostel krijgt een kind en de man besluit om niet in het leven van de vrouw en het kind te
willen blijven. De moeder (en kind) kan dan bij de rechter een gerechtelijke vaststelling vragen.

Vader wordt alsnog juridisch ouder (nu wel met terugwerkende kracht)  denk aan erfrecht




2