C P & N M A
-----------------------------------------
INHOUD
• Ontwikkeling van het centraal zenuwstelsel
• Neuroanatomie
• Enkele basisprincipes van de motorische ontwikkeling
• Personen met een neuromotorische handicap (CNS, NMA)
o Incidentie
o Vormen van hersenschade
o Oorzaken van hersenschade
o Classificatie Oorzaken
➔ Logopedie bij kinderen met een neuromotorische aandoening
ONTWIKKELING VAN HET CENTRAAL ZENUWSTELSEL
Algemene ontwikkeling
1
,Evolutie van een ongeboren kindje tot een anterm geboren kind (= op tijd)
Vanaf 3 weken na de bevruchting start al de ontwikkeling van het centraal zenuwstel
Het CZS blijft het langst in de ontwikkeling en is ook het langste kwetsbaar
0 tot 4-5 weken
• Embryo ontstaat uit platte schijf met drie lagen cellen
o endoderm: interne organen (viscera)
o Mesoderm: skelet en spieren
o Ectoderm: zenuwstelsel en huid
▪ Eerst neurale plaat
De 3 lagen cellen migreren in een neurale buis = de neural tube
• De buis is craniaal (bovenaan) niet gesloten = de hersenen ontwikkeling niet
• De buis is caudaal (onderaan) niet gesloten = spina bifida
2
,Embryo 24 dagen
• Uit neurale buis: ontstaan 3 verdikkingen
o Vooraan: prosencephalon
o Midden: mesencephalon
o Achter: rhombencephalon
3
, • Wanneer het embryo vijf weken oud is bestaat het prosencephalon uit 2 delen:
o Telencephalon
▪ (wordt uiteindelijk cerebrale cortex + basale kernen)
o Diencephalon
▪ (thalamus, hypothalamus, hypofyse)
• Ook het Rhombencephalon wordt in twee delen verdeeld:
o Metencephalon
▪ (hieruit ontstaat pons, cerebellum)
o Myelencephalon
▪ (medulla oblongata = verlengde merg)
Pons en medulla oblongata zijn delen van jouw hersenstam
Laatste blauwe kolom niet kennen!!
Wel weten vanuit welke structuren wat juist voortlvloeid
4
,Zwangerschap kan je eigenlijk verdelen in 3 fases:
(waarbij het kan fout lopen voor je embryo of foetus)
1. Corticale ontwikkelingsfase
• Hierin gaan je herenen het meest ontwikkelen, als het hier misloopt heb je
een corticale ontwikkelingsstoornis = stoornis in de ontwikkeling van je
hersenen
2. 24 tot 38 weken = kindjes die prematuur geboren worden (vanaf hier proberen de
dokters het kindje erdoor te halen ookal is het te vroeg geboren, voor 24 weken doen
ze dit niet) (longen zijn niet volledig ontwikkelt; bloedvaten zijn nog niet volledig in
orde
3. Anterm geboren worden = op tijd (maar ook hier kunnen dingen fout lopen bv.
bloedingen of zuurstoftekort tijdens de geboorte) of na de bevalling bv. een infectie
krijgen
NEUROANATOMIE
De hersenen:
• Cerebrum = grote hersenen
• Thalamus
• Basale ganglia = ringvormige structuur
rondom de thalamus
• Cerebellum = kleine hersenen
• Hersenstam
o Pons
o Medulla oblongata
o Middenhersenen
5
, Cerebrum = grote hersenen
• 2 hemisferen
o Linkerhemisfeer
o Rechterhemisfeer
• 4 hersenkwabben
• Grijze en witte stof
o Grijze stof: bestaat vooral
celneuronen
▪ > aan de buitenkant van
je hersenen
▪ > aan de binnenkant bij
ruggenmerg
o Witte stof: axonen en myeline
Doorsnede ruggenmerg Doorsnede hersenen
Middenin is ook grijs: basale structuren & ganglia
dus ook celneuronen
6
-----------------------------------------
INHOUD
• Ontwikkeling van het centraal zenuwstelsel
• Neuroanatomie
• Enkele basisprincipes van de motorische ontwikkeling
• Personen met een neuromotorische handicap (CNS, NMA)
o Incidentie
o Vormen van hersenschade
o Oorzaken van hersenschade
o Classificatie Oorzaken
➔ Logopedie bij kinderen met een neuromotorische aandoening
ONTWIKKELING VAN HET CENTRAAL ZENUWSTELSEL
Algemene ontwikkeling
1
,Evolutie van een ongeboren kindje tot een anterm geboren kind (= op tijd)
Vanaf 3 weken na de bevruchting start al de ontwikkeling van het centraal zenuwstel
Het CZS blijft het langst in de ontwikkeling en is ook het langste kwetsbaar
0 tot 4-5 weken
• Embryo ontstaat uit platte schijf met drie lagen cellen
o endoderm: interne organen (viscera)
o Mesoderm: skelet en spieren
o Ectoderm: zenuwstelsel en huid
▪ Eerst neurale plaat
De 3 lagen cellen migreren in een neurale buis = de neural tube
• De buis is craniaal (bovenaan) niet gesloten = de hersenen ontwikkeling niet
• De buis is caudaal (onderaan) niet gesloten = spina bifida
2
,Embryo 24 dagen
• Uit neurale buis: ontstaan 3 verdikkingen
o Vooraan: prosencephalon
o Midden: mesencephalon
o Achter: rhombencephalon
3
, • Wanneer het embryo vijf weken oud is bestaat het prosencephalon uit 2 delen:
o Telencephalon
▪ (wordt uiteindelijk cerebrale cortex + basale kernen)
o Diencephalon
▪ (thalamus, hypothalamus, hypofyse)
• Ook het Rhombencephalon wordt in twee delen verdeeld:
o Metencephalon
▪ (hieruit ontstaat pons, cerebellum)
o Myelencephalon
▪ (medulla oblongata = verlengde merg)
Pons en medulla oblongata zijn delen van jouw hersenstam
Laatste blauwe kolom niet kennen!!
Wel weten vanuit welke structuren wat juist voortlvloeid
4
,Zwangerschap kan je eigenlijk verdelen in 3 fases:
(waarbij het kan fout lopen voor je embryo of foetus)
1. Corticale ontwikkelingsfase
• Hierin gaan je herenen het meest ontwikkelen, als het hier misloopt heb je
een corticale ontwikkelingsstoornis = stoornis in de ontwikkeling van je
hersenen
2. 24 tot 38 weken = kindjes die prematuur geboren worden (vanaf hier proberen de
dokters het kindje erdoor te halen ookal is het te vroeg geboren, voor 24 weken doen
ze dit niet) (longen zijn niet volledig ontwikkelt; bloedvaten zijn nog niet volledig in
orde
3. Anterm geboren worden = op tijd (maar ook hier kunnen dingen fout lopen bv.
bloedingen of zuurstoftekort tijdens de geboorte) of na de bevalling bv. een infectie
krijgen
NEUROANATOMIE
De hersenen:
• Cerebrum = grote hersenen
• Thalamus
• Basale ganglia = ringvormige structuur
rondom de thalamus
• Cerebellum = kleine hersenen
• Hersenstam
o Pons
o Medulla oblongata
o Middenhersenen
5
, Cerebrum = grote hersenen
• 2 hemisferen
o Linkerhemisfeer
o Rechterhemisfeer
• 4 hersenkwabben
• Grijze en witte stof
o Grijze stof: bestaat vooral
celneuronen
▪ > aan de buitenkant van
je hersenen
▪ > aan de binnenkant bij
ruggenmerg
o Witte stof: axonen en myeline
Doorsnede ruggenmerg Doorsnede hersenen
Middenin is ook grijs: basale structuren & ganglia
dus ook celneuronen
6
