De bronnen van het recht:
de Wet
Jurisprudentie
Gewoonte
Internationaal Verdrag
De belangrijkste begrippen van het materieel recht en het formeel recht:
Het materiele recht beschrijft de rechten en plichten van mensen, zoals de
werknemer die zijn werk moet doen, de werkgever die loon op tijd moet betalen
en de automobilist die de schade moet betalen als hij de fietser aanrijdt.
Het formele recht ofwel procesrecht beschrijft hoe je het materiele recht kunt
halen. Juridisch gezegd: het formele recht beschrijft hoe de rechten en plichten uit
het materiele recht gehandhaafd worden. In het formele recht vind je antwoorden
op vragen als;
Wat moet een werknemer doen als hij zijn loon niet op tijd krijgt?
Moet de koper genoegen nemen met een IPad die na 3 maanden al niet meer
werkt?
Wat moeten echtgenoten doen als ze willen scheiden?
3 rechtsgebieden kennen een formeel deel en een materieel deel:
1. Materieel en formeel burgerlijk recht
2. Materieel en formeel strafrecht
3. Materieel en formeel bestuursrecht
Staatsrecht beschrijft de organisatie van de overheid. Hier vind je de taken en de
bevoegdheden van de verschillende overheidsorganen en regels over de positie van de
burger in de staat. Bijvoorbeeld:
De verhouding tussen de tweede kamer en de regering
Positie van de koning
Taken en bevoegdheden van de gemeenteraad
Kiesrecht van de burgers
Wetten op het gebied van staatsrecht zijn:
Kieswet
Provinciewet
Gemeentewet
Wat kan er in het personen-en familierecht (onderdeel burgerlijk recht)
geregeld worden (boek 1 BW)?
Dit regelt de juridische kanten van familierelaties, denk aan;
- Regels over het huwelijk
- Echtscheiding
- Gezag over de kinderen
- Voor- en achternaam
- Burgerlijke stand
- Basisregistratie personen
, Wat kan er in het rechtspersonenrecht (onderdeel burgerlijk recht) geregeld
worden (boek 2 BW)?
Een rechtspersoon is geen mens maar een organisatie die zelfstandig aan het
recht deelneemt.
4 verschillende rechtspersonen:
- Vereniging
- Stichting
- Naamloze vennootschap
- Besloten vennootschap
Geen rechtspersoon zijn:
- de eenmanszaak;
- de personenvennootschappen: de maatschap, de vof en de commanditaire
vennootschap.
Een rechtspersoon staat gelijk aan een natuurlijk persoon (een mens) voor wat het
vermogensrecht betreft. Dat houdt onder meer in dat de rechtspersoon, net als de
natuurlijk persoon:
- bezittingen en schulden kan hebben (afgescheiden vermogen van de
aandeelhouders/bestuurders);
- overeenkomsten kan aangaan;
- aangeklaagd kan worden;
- erfgenaam kan zijn;
- civielrechtelijk en strafrechtelijk aansprakelijk gehouden kan worden;
- in faillissement kan verkeren.
Welke rechtsgebieden zijn er?
Staatsrecht
Bestuursrecht
Strafrecht
Burgerlijk recht
Internationaal recht
Klassiek of sociaal grondrecht?
Klassieke grondrechten: de burgerlijke en politieke rechten. Dit zijn onder andere het
kiesrecht, vrijheid van meningsuiting, recht op privacy, godsdienstvrijheid en het
discriminatieverbod.
Sociale grondrechten: de economische, sociale en culturele rechten. Dit zijn onder
andere het recht op huisvesting, sociale zekerheid, gezondheidszorg en onderwijs.
Handelingsbekwaamheid
Handelings(on)bekwaamheid is een juridische term. Wanneer iemand 18 jaar of ouder is,
is hij meerderjarig. Volgens de wet is hij dan ook handelingsbekwaam. Dat betekent dat
hij zelfstandig rechtshandelingen mag verrichten en daar ook verantwoordelijk voor is.