Hoofdstuk 1
1.1
maatschappelijk probleem/ maatschappelijk vraagstuk —> we hebben niet altijd
dezelfde wensen en belangen. Daardoor ontstaan er botsingen die vragen om een
gemeenschappelijke oplossing ( veel mensen hebben er last van)
Het moet voldoen aan 4 kenmerken:
1. Het heeft gevolgen voor grote groepen in de samenleving
2. Er zijn verschillende meningen over de oorzaken of oplossingen
3. Het krijgt veel aandacht in de media
4. Het kan alleen gemeenschappelijk opgelost worden oftewel de overheid heeft er mee te
maken
Gevolgen voor grote groepen
Bij het probleem zijn grote groepen mensen betrokken. Soms merk je de gevolgen van een
maatschappelijk probleem niet meteen, maar kunnen we wel voorzien dat dit op lange
termijn problemen zal veroorzaken.
v.b.: de opvang van vluchtelingen, het fileprobleem, werkloosheid
Bij het zoeken naar oplossing moet er altijd rekening worden gehouden met tegengestelde
belangen en tegengestelde normen en waarden. Dit zie je terug in de volgende gebieden:
- Politieke visie
- Geloofs- of levensovertuiging
- Maatschappelijke positie
- Veel aandacht in de media
Maatschappelijke problemen krijgen voortdurend aandacht in kranten en op radio en tv.
de overheid bemoeit zich ermee
Politiek probleem —> Een maatschappelijk probleem waarvoor politici oplossingen
bedenken. Meestal —> Compromis: Een oplossing waarbij alle partijen een beetje moeten
toegeven.
De vier thema’s van maatschappijleer zijn:
Rechtsstaat: hoe werkt de rechtsstaat en hoe beschermt de overheid haar burgers?
Parlementaire democratie: wat doet het parlement en wat zijn de verantwoordelijkheden
van de regering?
Pluriforme samenleving: hoe kunnen mensen met verschillende culturele achtergronden
goed met elkaar samenleven?
Verzorgingsstaat: de overheid zorgt voor haar burgers, maar wanneer moeten de burgers
zelf hun problemen oplossen?
Maatschappijleer
Door het vak maatschappijleer leer je de Nederlandse samenleving beter te begrijpen. Ook
leer je met argumenten je mening te geven over allerlei kwesties.
, 1.2
Kernbegrippen die bij elk hoofdstuk terugkomen zijn:
● Waarden en normen
● Belangen
● Macht en machtsmiddelen
● Sociale ongelijkheid
● Sociale cohesie
Waarden en normen
Waarde: Een uitgangspunt of principe dat mensen belangrijk vinden in hun leven.
Norm:Een regel over hoe je je in een bepaalde situatie behoort te gedragen.
Sociale controle: De manier waarop mensen anderen stimuleren of dwingen zich aan
normen te houden.
Belangen
Belang: Het voordeel dat iemand ergens bij heeft. Belangen die niet overeenstemmen.
Belangentegenstelling: De middelen om het gedrag of denken van anderen te
beïnvloeden.
Macht
Macht is het vermogen om het gedrag of denken van anderen te beïnvloeden. We spreken
van formele macht als deze officieel is vastgelegd in regels of wetten (burgemeester, agent).
We spreken van informele macht dit nergens is vastgelegd. (bekende popartiesten met
miljoenen fans)
Gezag: Gelegitimeerde macht.
Machtsmiddel: Een middel waarmee je het gedrag of denken van anderen kunt
beïnvloeden.
Sociale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid: Ongelijke verdeling in de maatschappij van kennis, inkomen, status
en (politieke) macht.
Sociale cohesie
Sociale cohesie: De mate waarin mensen zich verbonden voelen met elkaar.
Hoofdstuk 2
2.1
Absolute monarchie = een regeringsvorm waarbij de koning alle macht heeft. Burgers
hebben dus totaal geen invloed. Het is een dictatuur
In een Rechtsstaat worden de burgers met grondrechten beschermd tegen machtsmisbruik
van de overheid.
Burgers hebben invloed op de besluitvorming en zijn niet overgeleverd aan de willekeur van
bijvoorbeeld de overheid.
1.1
maatschappelijk probleem/ maatschappelijk vraagstuk —> we hebben niet altijd
dezelfde wensen en belangen. Daardoor ontstaan er botsingen die vragen om een
gemeenschappelijke oplossing ( veel mensen hebben er last van)
Het moet voldoen aan 4 kenmerken:
1. Het heeft gevolgen voor grote groepen in de samenleving
2. Er zijn verschillende meningen over de oorzaken of oplossingen
3. Het krijgt veel aandacht in de media
4. Het kan alleen gemeenschappelijk opgelost worden oftewel de overheid heeft er mee te
maken
Gevolgen voor grote groepen
Bij het probleem zijn grote groepen mensen betrokken. Soms merk je de gevolgen van een
maatschappelijk probleem niet meteen, maar kunnen we wel voorzien dat dit op lange
termijn problemen zal veroorzaken.
v.b.: de opvang van vluchtelingen, het fileprobleem, werkloosheid
Bij het zoeken naar oplossing moet er altijd rekening worden gehouden met tegengestelde
belangen en tegengestelde normen en waarden. Dit zie je terug in de volgende gebieden:
- Politieke visie
- Geloofs- of levensovertuiging
- Maatschappelijke positie
- Veel aandacht in de media
Maatschappelijke problemen krijgen voortdurend aandacht in kranten en op radio en tv.
de overheid bemoeit zich ermee
Politiek probleem —> Een maatschappelijk probleem waarvoor politici oplossingen
bedenken. Meestal —> Compromis: Een oplossing waarbij alle partijen een beetje moeten
toegeven.
De vier thema’s van maatschappijleer zijn:
Rechtsstaat: hoe werkt de rechtsstaat en hoe beschermt de overheid haar burgers?
Parlementaire democratie: wat doet het parlement en wat zijn de verantwoordelijkheden
van de regering?
Pluriforme samenleving: hoe kunnen mensen met verschillende culturele achtergronden
goed met elkaar samenleven?
Verzorgingsstaat: de overheid zorgt voor haar burgers, maar wanneer moeten de burgers
zelf hun problemen oplossen?
Maatschappijleer
Door het vak maatschappijleer leer je de Nederlandse samenleving beter te begrijpen. Ook
leer je met argumenten je mening te geven over allerlei kwesties.
, 1.2
Kernbegrippen die bij elk hoofdstuk terugkomen zijn:
● Waarden en normen
● Belangen
● Macht en machtsmiddelen
● Sociale ongelijkheid
● Sociale cohesie
Waarden en normen
Waarde: Een uitgangspunt of principe dat mensen belangrijk vinden in hun leven.
Norm:Een regel over hoe je je in een bepaalde situatie behoort te gedragen.
Sociale controle: De manier waarop mensen anderen stimuleren of dwingen zich aan
normen te houden.
Belangen
Belang: Het voordeel dat iemand ergens bij heeft. Belangen die niet overeenstemmen.
Belangentegenstelling: De middelen om het gedrag of denken van anderen te
beïnvloeden.
Macht
Macht is het vermogen om het gedrag of denken van anderen te beïnvloeden. We spreken
van formele macht als deze officieel is vastgelegd in regels of wetten (burgemeester, agent).
We spreken van informele macht dit nergens is vastgelegd. (bekende popartiesten met
miljoenen fans)
Gezag: Gelegitimeerde macht.
Machtsmiddel: Een middel waarmee je het gedrag of denken van anderen kunt
beïnvloeden.
Sociale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid: Ongelijke verdeling in de maatschappij van kennis, inkomen, status
en (politieke) macht.
Sociale cohesie
Sociale cohesie: De mate waarin mensen zich verbonden voelen met elkaar.
Hoofdstuk 2
2.1
Absolute monarchie = een regeringsvorm waarbij de koning alle macht heeft. Burgers
hebben dus totaal geen invloed. Het is een dictatuur
In een Rechtsstaat worden de burgers met grondrechten beschermd tegen machtsmisbruik
van de overheid.
Burgers hebben invloed op de besluitvorming en zijn niet overgeleverd aan de willekeur van
bijvoorbeeld de overheid.
