Basiskinesitherapie 1: bovenste kwadrant
Basisonderzoek ................................................................................................................................................ 4
Inleiding praktijk basisonderzoek ..................................................................................................................... 4
Screeningsproces en anamnese ........................................................................................................................ 4
Inhoud screening en anamnese .......................................................................................................................... 4
Tabel anamnese ................................................................................................................................................. 4
Toelichting onderdelen van de anamnese .......................................................................................................... 4
Onderzoeksdoelstellingen voor het basisonderzoek ........................................................................................... 5
Inspectie .......................................................................................................................................................... 5
Algemene inspectie ............................................................................................................................................ 5
Lokale inspectie .................................................................................................................................................. 6
Korte palpatie .................................................................................................................................................. 6
Basisfunctieonderzoek ..................................................................................................................................... 6
Inleiding .............................................................................................................................................................. 6
Basisfunctieonderzoek elleboog/voorarm ........................................................................................................ 8
Vereiste anatomische kennis .............................................................................................................................. 8
Actief bewegingsonderzoek elleboog/voorarm .................................................................................................. 8
Passief bewegingsonderzoek elleboog/voorarm ................................................................................................ 9
Weerstandsonderzoek elleboog/voorarm ........................................................................................................ 11
Basisfunctieonderzoek schoudercomplex ...................................................................................................... 12
Vereiste anatomische kennis ............................................................................................................................ 12
Actief bewegingsonderzoek schoudercomplex ................................................................................................. 12
Passief bewegingsonderzoek schoudercomplex ............................................................................................... 14
Weerstandsonderzoek schoudercomplex ......................................................................................................... 16
Basisfunctieonderzoek pols/voorarm ............................................................................................................. 17
Vereiste anatomische kennis ............................................................................................................................ 17
Actief bewegingsonderzoek pols/voorarm ....................................................................................................... 18
Passief bewegingsonderzoek pols/voorarm ..................................................................................................... 19
Weerstandsonderzoek pols/voorarm ............................................................................................................... 21
Basisfunctieonderzoek vingers II-V ................................................................................................................. 22
Vereiste anatomische kennis ............................................................................................................................ 22
Actief bewegingsonderzoek vingers II-V ........................................................................................................... 22
Passief bewegingsonderzoek vingers II-V ......................................................................................................... 23
Weerstandsonderzoek vingers II-V ................................................................................................................... 24
1
,Basisfunctieonderzoek duim .......................................................................................................................... 25
Vereiste anatomische kennis ............................................................................................................................ 25
Actief bewegingsonderzoek duim..................................................................................................................... 25
Passief bewegingsonderzoek duim ................................................................................................................... 27
Weerstandsonderzoek duim ............................................................................................................................. 28
Interpretatie van het basisfunctieonderzoek ................................................................................................. 29
Onderzoeksdoelstellingen voor het toegevoegd onderzoek ........................................................................... 29
Kinesitherapeutische diagnose (ICF) ............................................................................................................... 29
Meerdimensionaal belasting-belastbaarheidsmodel (MDBB) ........................................................................ 30
Toegevoegd onderzoek .................................................................................................................................. 32
Goniometrie ................................................................................................................................................... 32
Osteokinematische aspecten en terminologie................................................................................................ 32
Anatomische termen ........................................................................................................................................ 32
Vlakken en assen .............................................................................................................................................. 32
Bewegingen ...................................................................................................................................................... 32
Gewrichten ....................................................................................................................................................... 33
Gewrichtsvormen ............................................................................................................................................. 34
Graden van bewegingsvrijheid ......................................................................................................................... 34
Goniometrie inleiding .................................................................................................................................... 34
Registratiemethodes ........................................................................................................................................ 34
Interpretatie ..................................................................................................................................................... 35
Hypo- en hypermobiliteit .................................................................................................................................. 35
Goniometrie: elleboog/ voorarm ................................................................................................................... 35
Flexie en extensie.............................................................................................................................................. 35
Pronatie en supinatie........................................................................................................................................ 36
Goniometrie schoudercomplex ...................................................................................................................... 36
Schouder ........................................................................................................................................................... 36
Goniometrie pols ........................................................................................................................................... 37
Dorsiflexie en palmaire flexie ........................................................................................................................... 37
Radiale en ulnaire deviatie (abductie) .............................................................................................................. 37
Goniometrie en lineaire metingen vingers II-V ............................................................................................... 37
MCP flexie, extensie, abductie .......................................................................................................................... 37
IP flexie, extensie .............................................................................................................................................. 38
Goniometrie en lineaire metingen duim ........................................................................................................ 38
2
, CMC abductie en adductie ................................................................................................................................ 38
CMC oppositie .................................................................................................................................................. 38
MCP flexie en extensie ...................................................................................................................................... 38
IP flexie en extensie .......................................................................................................................................... 38
Goniometrische en lineaire metingen cervicale wervelkolom ........................................................................ 38
Goniometrische en lineaire metingen thoracolumbale wervelkolom ............................................................. 39
Flexie................................................................................................................................................................. 39
Lateroflexie ....................................................................................................................................................... 39
Manuele spiertesting ..................................................................................................................................... 39
Flexie schouder (m. coracobrachialis, m. deltoideus pars clavicularis) ............................................................ 39
Extensie schouder (m. latissimus dorsi, m. deltoideus pars spinalis, m. teres major) ...................................... 40
Abductie schouder (deltoideus pars acromialis, m. supraspinatus) ................................................................. 40
Horizontale abductie schouder (deltoideus pars spinalis) ................................................................................ 40
Horizontale adductie schouder (m. pectoralis major) ...................................................................................... 41
Exorotatie en endorotatie schouder (m. infraspinatus, m. teres minor)(m. subscapularis, m. pectoralis major,
m. latissimus dorsi, m. teres major) ................................................................................................................. 41
Protractie en laterorotatie scapulae (m. serratus anterior) ............................................................................. 42
Elevatie scapulae (m. trapezius pars descendens, m. levator scapulae) .......................................................... 42
Retractie of adductie scapulae (m. trapezius pars transversa, m. rhomboideus major) .................................. 43
Retractie en depressie scapulae (m. trapezius pars ascendens) ....................................................................... 43
Adductie en neerwaartse rotatie scapulae (m. rhomboideus major, m. rhomboideus minor) ........................ 43
Retractie en mediorotatie ................................................................................................................................ 43
Flexie elleboog (m. biceps brachii).................................................................................................................... 44
Flexie elleboog (m. brachialis) .......................................................................................................................... 44
Flexie elleboog (m. brachioradialis) .................................................................................................................. 44
Extensie elleboog (m. triceps) ........................................................................................................................... 44
Supinatie elleboog (m. supinator en m. biceps brachii) .................................................................................... 45
Pronatie elleboog (m. pronator teres) .............................................................................................................. 45
Pronatie elleboog (m. pronator quadratus) ..................................................................................................... 45
Palmaire flexie pols (m. flexor carpi radialis, m. flexor carpi ulnaris) ............................................................... 45
3
, Basisonderzoek
Inleiding praktijk basisonderzoek
Bij praktijk basisonderzoek komen vooral de volgende aspecten aan bod:
Screeningsproces Diagnostisch proces
- Aanmelding - Anamnese
- Inventarisatie hulpvraag Hulpvraag
- Screening pluis- niet pluis Functioneringsprobleem
- Informeren en adviseren Beloop
Beïnvloedende factoren
- Onderzoek
Analyse: kinesitherapeutische diagnose volgens Basisonderzoek: inspectie en korte
ICF palpatie, basisfunctieonderzoek
Screeningsproces en anamnese
Een anamnese wordt afgenomen bij de start van het zorgverleningsproces, en bevraagt de
ziektegeschiedenis zoals die uit de herinnering van de cliënt blijkt. In de praktijk wordt deze later
aangevuld. Vanuit een goede anamnese kan een weloverwogen klinisch onderzoek worden
uitgevoerd, waarbij gestreefd wordt naar het bevestigen van de anamnestische gegevens.
Inhoud screening en anamnese
In de KNGF-richtlijnen wordt met 3 soorten gegevens rekening gehouden:
- Basisgegevens: gegevens die altijd bevraagd moeten worden
- Conditionele gegevens: gegevens die bevraagd moeten worden als ze relevant zijn voor de
betreffende situatie
- Plusgegevens: gegevens die bevraagd worden als de kinesitherapeut ze relevant vindt
Tabel anamnese
1. Aanmelding/administratieve anamnese 3. Aanvullende anamnese
Naam, adres, huisarts, verwijzende arts, Conditie verminderende factoren (stress, roken,
verzekering, telefoon, leeftijd, geslacht, beroep, drinken, enz.)
hobby, sport Nevenpathologie
2. Speciële anamnese Eerdere ziekten
Hulpvraag Familiale ziekten
Functioneringsprobleem Medische verrichtingen
- Wat is de klacht? (pijn, houdings- of Gebruikte hulpmiddelen
bewegingsstoornis, gevoelsstoornis, Medicatie
activiteit beperking, participatieprobleem Wijze van omgang met functioneringsprobleem
- Hoe is de klacht ontstaan? (trauma, Ziektepercepties (gedachten en gevoelens cliënt
onevenwicht belasting/belastbaarheid over de ziekte)
- Wanneer is de klacht ontstaan? 4. Sociale anamnese
Beloop ervaren functioneringsproblemen Soort werk/bezigheden
- Korte tijdslijn Woonsituatie
- Lange tijdslijn Thuissituatie
Factoren van invloed op ervaren Opleidingsniveau
functioneringsproblemen Leefstijl
- Welke invloeden zijn klacht
vermeerderend
- Welke invloeden zijn klacht verminderend
Toelichting onderdelen van de anamnese
2. Speciële anamnese:
4
Basisonderzoek ................................................................................................................................................ 4
Inleiding praktijk basisonderzoek ..................................................................................................................... 4
Screeningsproces en anamnese ........................................................................................................................ 4
Inhoud screening en anamnese .......................................................................................................................... 4
Tabel anamnese ................................................................................................................................................. 4
Toelichting onderdelen van de anamnese .......................................................................................................... 4
Onderzoeksdoelstellingen voor het basisonderzoek ........................................................................................... 5
Inspectie .......................................................................................................................................................... 5
Algemene inspectie ............................................................................................................................................ 5
Lokale inspectie .................................................................................................................................................. 6
Korte palpatie .................................................................................................................................................. 6
Basisfunctieonderzoek ..................................................................................................................................... 6
Inleiding .............................................................................................................................................................. 6
Basisfunctieonderzoek elleboog/voorarm ........................................................................................................ 8
Vereiste anatomische kennis .............................................................................................................................. 8
Actief bewegingsonderzoek elleboog/voorarm .................................................................................................. 8
Passief bewegingsonderzoek elleboog/voorarm ................................................................................................ 9
Weerstandsonderzoek elleboog/voorarm ........................................................................................................ 11
Basisfunctieonderzoek schoudercomplex ...................................................................................................... 12
Vereiste anatomische kennis ............................................................................................................................ 12
Actief bewegingsonderzoek schoudercomplex ................................................................................................. 12
Passief bewegingsonderzoek schoudercomplex ............................................................................................... 14
Weerstandsonderzoek schoudercomplex ......................................................................................................... 16
Basisfunctieonderzoek pols/voorarm ............................................................................................................. 17
Vereiste anatomische kennis ............................................................................................................................ 17
Actief bewegingsonderzoek pols/voorarm ....................................................................................................... 18
Passief bewegingsonderzoek pols/voorarm ..................................................................................................... 19
Weerstandsonderzoek pols/voorarm ............................................................................................................... 21
Basisfunctieonderzoek vingers II-V ................................................................................................................. 22
Vereiste anatomische kennis ............................................................................................................................ 22
Actief bewegingsonderzoek vingers II-V ........................................................................................................... 22
Passief bewegingsonderzoek vingers II-V ......................................................................................................... 23
Weerstandsonderzoek vingers II-V ................................................................................................................... 24
1
,Basisfunctieonderzoek duim .......................................................................................................................... 25
Vereiste anatomische kennis ............................................................................................................................ 25
Actief bewegingsonderzoek duim..................................................................................................................... 25
Passief bewegingsonderzoek duim ................................................................................................................... 27
Weerstandsonderzoek duim ............................................................................................................................. 28
Interpretatie van het basisfunctieonderzoek ................................................................................................. 29
Onderzoeksdoelstellingen voor het toegevoegd onderzoek ........................................................................... 29
Kinesitherapeutische diagnose (ICF) ............................................................................................................... 29
Meerdimensionaal belasting-belastbaarheidsmodel (MDBB) ........................................................................ 30
Toegevoegd onderzoek .................................................................................................................................. 32
Goniometrie ................................................................................................................................................... 32
Osteokinematische aspecten en terminologie................................................................................................ 32
Anatomische termen ........................................................................................................................................ 32
Vlakken en assen .............................................................................................................................................. 32
Bewegingen ...................................................................................................................................................... 32
Gewrichten ....................................................................................................................................................... 33
Gewrichtsvormen ............................................................................................................................................. 34
Graden van bewegingsvrijheid ......................................................................................................................... 34
Goniometrie inleiding .................................................................................................................................... 34
Registratiemethodes ........................................................................................................................................ 34
Interpretatie ..................................................................................................................................................... 35
Hypo- en hypermobiliteit .................................................................................................................................. 35
Goniometrie: elleboog/ voorarm ................................................................................................................... 35
Flexie en extensie.............................................................................................................................................. 35
Pronatie en supinatie........................................................................................................................................ 36
Goniometrie schoudercomplex ...................................................................................................................... 36
Schouder ........................................................................................................................................................... 36
Goniometrie pols ........................................................................................................................................... 37
Dorsiflexie en palmaire flexie ........................................................................................................................... 37
Radiale en ulnaire deviatie (abductie) .............................................................................................................. 37
Goniometrie en lineaire metingen vingers II-V ............................................................................................... 37
MCP flexie, extensie, abductie .......................................................................................................................... 37
IP flexie, extensie .............................................................................................................................................. 38
Goniometrie en lineaire metingen duim ........................................................................................................ 38
2
, CMC abductie en adductie ................................................................................................................................ 38
CMC oppositie .................................................................................................................................................. 38
MCP flexie en extensie ...................................................................................................................................... 38
IP flexie en extensie .......................................................................................................................................... 38
Goniometrische en lineaire metingen cervicale wervelkolom ........................................................................ 38
Goniometrische en lineaire metingen thoracolumbale wervelkolom ............................................................. 39
Flexie................................................................................................................................................................. 39
Lateroflexie ....................................................................................................................................................... 39
Manuele spiertesting ..................................................................................................................................... 39
Flexie schouder (m. coracobrachialis, m. deltoideus pars clavicularis) ............................................................ 39
Extensie schouder (m. latissimus dorsi, m. deltoideus pars spinalis, m. teres major) ...................................... 40
Abductie schouder (deltoideus pars acromialis, m. supraspinatus) ................................................................. 40
Horizontale abductie schouder (deltoideus pars spinalis) ................................................................................ 40
Horizontale adductie schouder (m. pectoralis major) ...................................................................................... 41
Exorotatie en endorotatie schouder (m. infraspinatus, m. teres minor)(m. subscapularis, m. pectoralis major,
m. latissimus dorsi, m. teres major) ................................................................................................................. 41
Protractie en laterorotatie scapulae (m. serratus anterior) ............................................................................. 42
Elevatie scapulae (m. trapezius pars descendens, m. levator scapulae) .......................................................... 42
Retractie of adductie scapulae (m. trapezius pars transversa, m. rhomboideus major) .................................. 43
Retractie en depressie scapulae (m. trapezius pars ascendens) ....................................................................... 43
Adductie en neerwaartse rotatie scapulae (m. rhomboideus major, m. rhomboideus minor) ........................ 43
Retractie en mediorotatie ................................................................................................................................ 43
Flexie elleboog (m. biceps brachii).................................................................................................................... 44
Flexie elleboog (m. brachialis) .......................................................................................................................... 44
Flexie elleboog (m. brachioradialis) .................................................................................................................. 44
Extensie elleboog (m. triceps) ........................................................................................................................... 44
Supinatie elleboog (m. supinator en m. biceps brachii) .................................................................................... 45
Pronatie elleboog (m. pronator teres) .............................................................................................................. 45
Pronatie elleboog (m. pronator quadratus) ..................................................................................................... 45
Palmaire flexie pols (m. flexor carpi radialis, m. flexor carpi ulnaris) ............................................................... 45
3
, Basisonderzoek
Inleiding praktijk basisonderzoek
Bij praktijk basisonderzoek komen vooral de volgende aspecten aan bod:
Screeningsproces Diagnostisch proces
- Aanmelding - Anamnese
- Inventarisatie hulpvraag Hulpvraag
- Screening pluis- niet pluis Functioneringsprobleem
- Informeren en adviseren Beloop
Beïnvloedende factoren
- Onderzoek
Analyse: kinesitherapeutische diagnose volgens Basisonderzoek: inspectie en korte
ICF palpatie, basisfunctieonderzoek
Screeningsproces en anamnese
Een anamnese wordt afgenomen bij de start van het zorgverleningsproces, en bevraagt de
ziektegeschiedenis zoals die uit de herinnering van de cliënt blijkt. In de praktijk wordt deze later
aangevuld. Vanuit een goede anamnese kan een weloverwogen klinisch onderzoek worden
uitgevoerd, waarbij gestreefd wordt naar het bevestigen van de anamnestische gegevens.
Inhoud screening en anamnese
In de KNGF-richtlijnen wordt met 3 soorten gegevens rekening gehouden:
- Basisgegevens: gegevens die altijd bevraagd moeten worden
- Conditionele gegevens: gegevens die bevraagd moeten worden als ze relevant zijn voor de
betreffende situatie
- Plusgegevens: gegevens die bevraagd worden als de kinesitherapeut ze relevant vindt
Tabel anamnese
1. Aanmelding/administratieve anamnese 3. Aanvullende anamnese
Naam, adres, huisarts, verwijzende arts, Conditie verminderende factoren (stress, roken,
verzekering, telefoon, leeftijd, geslacht, beroep, drinken, enz.)
hobby, sport Nevenpathologie
2. Speciële anamnese Eerdere ziekten
Hulpvraag Familiale ziekten
Functioneringsprobleem Medische verrichtingen
- Wat is de klacht? (pijn, houdings- of Gebruikte hulpmiddelen
bewegingsstoornis, gevoelsstoornis, Medicatie
activiteit beperking, participatieprobleem Wijze van omgang met functioneringsprobleem
- Hoe is de klacht ontstaan? (trauma, Ziektepercepties (gedachten en gevoelens cliënt
onevenwicht belasting/belastbaarheid over de ziekte)
- Wanneer is de klacht ontstaan? 4. Sociale anamnese
Beloop ervaren functioneringsproblemen Soort werk/bezigheden
- Korte tijdslijn Woonsituatie
- Lange tijdslijn Thuissituatie
Factoren van invloed op ervaren Opleidingsniveau
functioneringsproblemen Leefstijl
- Welke invloeden zijn klacht
vermeerderend
- Welke invloeden zijn klacht verminderend
Toelichting onderdelen van de anamnese
2. Speciële anamnese:
4
