KENNISTOETS 6
AFMO-04
Behandelplan
Einddoel: dan zit iemand goed; de slik verloopt normaal
Lesplan: voor de volgende twee behandelingen
Totale slikbehandeling duurt 10 tot 12 weken.
Normale slik
1. Tongpunt op alveolaarrand
2. Kiezen op elkaar (anders komt de tong tussen de tanden) en lippen op
elkaar
3. Middendeel tong tegen harde gehemelte (palatum)
4. Achterste deel tong omhoog tegen zachte gehemelte (velum); *slikreflex
(als je stap 1t/m 4 hebt gedaan en de tong is afgerold) *= kan niet
geoefend worden
Barett & Kanson
1. Beginnen met afleren andere afwijkende mondgewoonten (anamnese heb
je hierbij nodig).
2. Daarna gevoelige sensorische vooroefeningen in de mond testen
versterken en verzwakken
3. Lipoefeningen de lippen zijn te slap ( versterken) of te gespannen
(ontspannen/verzwakken): (eerste behandeling)
a. Versterken
i. (knoop tussen de tanden uit (t)trekken), knoop aan een touwtje
en fles)
ii. Spatel/fische tussen je lippen en zorgen dat mond gesloten
blijft
iii. Dropveter eten, alleen dan alleen je lippen gebruiken
iv. Massage-oefening: lippen over elkaar halen, met je vingers
over de spier van je bovenlip duwen (liprol)
b. Ontspannen/verzwakken
i. Liptriller
ii. Ontspanningsoefeningen
iii. Mondmotoriek
iv. Snoetjes trekken voor de spiegel
v. Spoelen lauw en zoutig water
4. Tongpunt omhoog (eerste behandeling)
a. Elastiekje (op de tongpunt, waar de tong tegen de alveolaarrand
komt)
b. Articulatieoefeningen (alle alveolaire klanken, pittig articuleren,
tongpunt /r/)
c. Tongpunt in rust en slikken
i. Rust: elastiekje op de tongpunt en ongeveer 5 minuten voor de
tv met elastiekje op tong
ii. Slikken: slurpen en op het moment dat al het speeksel weg is,
moet geslikt worden
d. Klakken
5. Middendeel tong (tweede behandeling)
a. Ploffen: tongpunt op alveolaarrand, middendeel tong omhoog zuigen
en dan kaak omlaag
b. Articulatieoefeningen: sj, zj, j
c. Elastiekjes: op de tongpunt en op het midden van de tong (één is
genoeg voor SSI!)
6. Achterste deel tong (tweede behandeling)
a. Elastiekjes: drie elastiekjes plaatsen op de tong (en slikken)
, b. Articulatieoefeningen: k, g
7. Controleren
a. Slokje water nemen, vasthouden met de tong, voorover hangen en
lippen van elkaar en dan slikken. Met een kind kun je er een bakje
onderhouden.
8. Coördinatie totale slik (tongpunt alveolaarrand-lippen/kiezen op elkaar-
midden-achterste)
a. Beginnen met vla
b. Daarna vast (appel, koekje)
c. Tot slot vloeibaar drinken
9. Test totale slik
a. Koekje eten slikken tongblad moet schoon zijn na slikken
10.(On)bewuste slik
a. Snel doordrinken
b. Reminders neerzetten (post-it blaadjes ofzo)
c. Jezelf toespreken voor het slapen gaan (onbewust)
AFMO-05 Myofunctionele therapie
Eerst afwijkende mondgewoonten trainen en daarna pas de articulatie trainen.
Dit omdat de articulatie als gevolg van de afwijkende mondgewoonte
verslechterd.
VOB Verticale Open Beet
Wanneer wel en wanneer niet behandelen?
Duimzuigers: wanneer een kind blijft duimen, ga je niet door met behandelen
want heeft helemaal geen zin.
Lispelende of slissende kinderen: is het puur een functionele articulatiestoornis
wel behandelen. Articulatie in combinatie met afwijkende mondgewoonten
waardoor articulatie niet goed is, door spierfuncties eerst spierfuncties
veranderen, daarna pas articulatieprobleem aanpakken.
Voor of na ortho behandelen: het liefst altijd voor orthodontie behandelen.
Uitwaaieren front spalken(gevolg zijn diastemen): tongpositie verbeteren en
slikken aanpassen, door tong weer hoog in de mond te krijgen.
Goede nieuwe prothese los zitten. Wat dan?: de tong zal zich aanpassen aan de
nieuwe ruimte, waardoor hij ook tegen de prothese aan kan gaan duwen,
waardoor afwijkend mondgedrag zal ontstaan.
Myogene CMD klachten: zit het tussen de oren of heb je echt pijn in het
kaakgewricht? Wat doe je dan?
Functionele vs. skelettale/gnathogene open beet
Functionele open beet is wat anders dan skelettale/gnathogene open beet.
Skelettale open beet: alleen zien met röntgenfoto, omdat daarmee de hoek wordt
berekend kaaklijn is heel stomp en loopt naar beneden. Is erfelijk belast, groei
van het skelet is naar beneden. Je kunt dan werken aan afwijkend mondgedrag,
maar dichtgaan zal de open beet hierbij nooit.
T-programma: tongoefeningen met elastiekjes
S-programma: OMFT (oro myofunctionele therapie)
Meten is belangrijk! Na het meten ga je de diagnose bepalen, want zonder
diagnose kun je niet gaan behandelen. Je bereikt je resultaten door te meten! Met
meten kun je iets gerichts zeggen, je weet waar je mee bezig bent.
Oro-myofunctionele therapie
AFMO-04
Behandelplan
Einddoel: dan zit iemand goed; de slik verloopt normaal
Lesplan: voor de volgende twee behandelingen
Totale slikbehandeling duurt 10 tot 12 weken.
Normale slik
1. Tongpunt op alveolaarrand
2. Kiezen op elkaar (anders komt de tong tussen de tanden) en lippen op
elkaar
3. Middendeel tong tegen harde gehemelte (palatum)
4. Achterste deel tong omhoog tegen zachte gehemelte (velum); *slikreflex
(als je stap 1t/m 4 hebt gedaan en de tong is afgerold) *= kan niet
geoefend worden
Barett & Kanson
1. Beginnen met afleren andere afwijkende mondgewoonten (anamnese heb
je hierbij nodig).
2. Daarna gevoelige sensorische vooroefeningen in de mond testen
versterken en verzwakken
3. Lipoefeningen de lippen zijn te slap ( versterken) of te gespannen
(ontspannen/verzwakken): (eerste behandeling)
a. Versterken
i. (knoop tussen de tanden uit (t)trekken), knoop aan een touwtje
en fles)
ii. Spatel/fische tussen je lippen en zorgen dat mond gesloten
blijft
iii. Dropveter eten, alleen dan alleen je lippen gebruiken
iv. Massage-oefening: lippen over elkaar halen, met je vingers
over de spier van je bovenlip duwen (liprol)
b. Ontspannen/verzwakken
i. Liptriller
ii. Ontspanningsoefeningen
iii. Mondmotoriek
iv. Snoetjes trekken voor de spiegel
v. Spoelen lauw en zoutig water
4. Tongpunt omhoog (eerste behandeling)
a. Elastiekje (op de tongpunt, waar de tong tegen de alveolaarrand
komt)
b. Articulatieoefeningen (alle alveolaire klanken, pittig articuleren,
tongpunt /r/)
c. Tongpunt in rust en slikken
i. Rust: elastiekje op de tongpunt en ongeveer 5 minuten voor de
tv met elastiekje op tong
ii. Slikken: slurpen en op het moment dat al het speeksel weg is,
moet geslikt worden
d. Klakken
5. Middendeel tong (tweede behandeling)
a. Ploffen: tongpunt op alveolaarrand, middendeel tong omhoog zuigen
en dan kaak omlaag
b. Articulatieoefeningen: sj, zj, j
c. Elastiekjes: op de tongpunt en op het midden van de tong (één is
genoeg voor SSI!)
6. Achterste deel tong (tweede behandeling)
a. Elastiekjes: drie elastiekjes plaatsen op de tong (en slikken)
, b. Articulatieoefeningen: k, g
7. Controleren
a. Slokje water nemen, vasthouden met de tong, voorover hangen en
lippen van elkaar en dan slikken. Met een kind kun je er een bakje
onderhouden.
8. Coördinatie totale slik (tongpunt alveolaarrand-lippen/kiezen op elkaar-
midden-achterste)
a. Beginnen met vla
b. Daarna vast (appel, koekje)
c. Tot slot vloeibaar drinken
9. Test totale slik
a. Koekje eten slikken tongblad moet schoon zijn na slikken
10.(On)bewuste slik
a. Snel doordrinken
b. Reminders neerzetten (post-it blaadjes ofzo)
c. Jezelf toespreken voor het slapen gaan (onbewust)
AFMO-05 Myofunctionele therapie
Eerst afwijkende mondgewoonten trainen en daarna pas de articulatie trainen.
Dit omdat de articulatie als gevolg van de afwijkende mondgewoonte
verslechterd.
VOB Verticale Open Beet
Wanneer wel en wanneer niet behandelen?
Duimzuigers: wanneer een kind blijft duimen, ga je niet door met behandelen
want heeft helemaal geen zin.
Lispelende of slissende kinderen: is het puur een functionele articulatiestoornis
wel behandelen. Articulatie in combinatie met afwijkende mondgewoonten
waardoor articulatie niet goed is, door spierfuncties eerst spierfuncties
veranderen, daarna pas articulatieprobleem aanpakken.
Voor of na ortho behandelen: het liefst altijd voor orthodontie behandelen.
Uitwaaieren front spalken(gevolg zijn diastemen): tongpositie verbeteren en
slikken aanpassen, door tong weer hoog in de mond te krijgen.
Goede nieuwe prothese los zitten. Wat dan?: de tong zal zich aanpassen aan de
nieuwe ruimte, waardoor hij ook tegen de prothese aan kan gaan duwen,
waardoor afwijkend mondgedrag zal ontstaan.
Myogene CMD klachten: zit het tussen de oren of heb je echt pijn in het
kaakgewricht? Wat doe je dan?
Functionele vs. skelettale/gnathogene open beet
Functionele open beet is wat anders dan skelettale/gnathogene open beet.
Skelettale open beet: alleen zien met röntgenfoto, omdat daarmee de hoek wordt
berekend kaaklijn is heel stomp en loopt naar beneden. Is erfelijk belast, groei
van het skelet is naar beneden. Je kunt dan werken aan afwijkend mondgedrag,
maar dichtgaan zal de open beet hierbij nooit.
T-programma: tongoefeningen met elastiekjes
S-programma: OMFT (oro myofunctionele therapie)
Meten is belangrijk! Na het meten ga je de diagnose bepalen, want zonder
diagnose kun je niet gaan behandelen. Je bereikt je resultaten door te meten! Met
meten kun je iets gerichts zeggen, je weet waar je mee bezig bent.
Oro-myofunctionele therapie
