Sociologie: Een wetenschap die de samenleving bestudeert en onderzoekt. De manier
waarop de mensen samenleven willen verklaren
Sociologen: Onderzoeken, beschrijven en verklaren van de manier waarop mensen
samenleven.
Sociologisch perspectief: Laat zien hoeveel invloed de samenleving op het leven van
individuen heeft.
Sociologische verbeelding: Je eigen bril afzetten. Begrijpen dat persoonlijke problemen
samenhangen met de manier waarop een samenleving is ingericht
Drie hoofdvragen sociologie:
1. Hoe is sociale (wan)orde mogelijk?
2. Hoe is sociale (on)gelijkheid mogelijk?
3. Hoe werkt het proces van rationalisering in de wereld?
Waarom is kennis van sociologie van belang voor SW?
Beseffen dat je zelf al op een bepaalde manier de samenleving beziet.
Het kunnen herkennen en begrijpen van andere denkwijzen.
Het kunnen herkennen van fenomenen in de samenleving en verandering
signaleren.
Het kunnen herkennen van symbolen in gedrag (van groepen) en de achterliggende
cultuur kunnen “begrijpen”.
Geschiedenis sociologie:
1. Industrialisering ; met als gevolg van hechte kleine groep naar groot anoniem
leger van arbeidskrachten.
2. Groei van steden; Voor vele, kleine pachters die geen land meer hadden zat er
niets anders op dan naar de steden te trekken om naar werk (in een fabriek) te
zoeken
3. Politieke verandering: de aandacht verlegt zich van de morele verplichtingen die
mensen tegenover God (en de koning) hebben naar het nastreven van
eigenbelang
Moderniteit en sociologie
Industrialisering: De industrialisering leidde tot een verhoging van de levensstandaard
en een verlenging van de levensduur. Daarnaast zorgde het voor een kleinere
economische ongelijkheid en een uitbreiding van politieke rechten.
Moderniteit: Sociale gevolgen van de industrialisering zoals het verdwijnen van
traditionele gemeenschappen, persoonlijke keuzemogelijkheden, sociale diversiteit en
toekomstgerichtheid.
Mondernisering: Het sociale veranderingsproces dat in gang is gezet door de
industrialisering.
Volgens Durkheim werd de modernisering gekenmerkt door toenemende
arbeidsverdeling:
Een gespecialiseerde economische activiteit: Leden van een traditionele
samenleving verrichten min of meer dezelfde werkzaamheden, in een moderne
samenleving hebben mensen zeer gespecialiseerde rollen
Mechanische solidariteit: Leden van de samenleving zien elkaar als gelijken,
verrichten dezelfde werkzaamheden en horen bij elkaar
Organische solidariteit: Moderne samenlevingen worden niet door overeenkomsten
maar door verschillen bijeengehouden
, Mondiaal perspectief: Het bestuderen van de wereld in zijn geheel en de plaats die
onze samenleving daarin inneemt. Een mondiaal bewustzijn is een logisch verlengstuk
van het sociologisch perspectief.
Sociologisch onderzoek kan op 5 manieren door gender beïnvloed worden:
1. Androcentrisme = Vraagstuk vanuit mannelijk perspectief behandeld
2. Overgeneraliseren = Conclusies trekken met enkele data
3. Genderblindheid= Geen aandacht besteden aan de factor gender
4. Meten met twee maten = Verschillende normen hanteren bij mannen en vrouwen
5. Interferentie = Geslacht van een onderzoeker kan onderzoek verstoren
Onderzoeksmethoden: bestaat uit een systematisch onderzoeksplan
Experiment: methode voor het onderzoeken van oorzaak-gevolgrelaties onder streng
gecontroleerde omstandigheden
Enquête:Een onderzoeksmethode waarbij proefpersonen of respondenten reageren op
een aantal uitspraken of vragen die hen wordt voorgelegd
Participerende observatie: Onderzoeksmethode waarmee onderzoekers het gedrag
van mensen systematisch observeren terwijl zij zich bij hen voegen in hun dagelijkse
activiteiten
Cultuur: De wijzen van denken, de wijzen van handelen en de materiële objecten die in
combinatie de levenswijze van een volk vormen
Cultuursymbolen: Taal, symbolen en waarden en normen
Samenleving: Mensen die in een bepaald gebied leven en een bepaalde cultuur delen
Cultuurshock: In een onbekende cultuur belanden en de nieuwe omgeving niet begrijpen
Symbool: Een verschijnsel dat een betekenis heeft voor mensen met dezelfde cultuur.
Taal: Een systeem van symbolen dat mensen gebruiken om te communiceren
Cultuuroverdracht: Proces waarmee generaties cultuur doorgeeft aan anderen
Sapir en Whorf constateerden dat taal zijn eigen symbolen kent die bouwstenen van de
werkelijkheid vormen. Ook constateerden ze dat symbolensysteem woorden of
uitdrukkingen kent die in geen enkel ander systeem voorkomen. Elke taal koppelt
bepaalde symbolen aan bepaalde gevoelens
Sapir-Whorfthese: Mensen zien en begrijpen de wereld door het culturele perspectief van
taal
Waarden:Abstracte woorden met betrekking tot hoe de wereld moet zijn
Tien waarden volgens Williams jr. die in de Westerse wereld een centrale rol spelen:
1. Gelijke kansen 6. Vooruitgang
2. Individuele prestaties en persoonlijke successen 7. Wetenschap
3. Materiële welstand 8. Democratie
4. Activiteit en werk 9. Vrijheid
5. Praktisch en efficiënt zijn 10. Superioriteitgevoelens
Overtuigingen: Specifieke opvattingen die een cultuur voor waar neemt
Normen: Regels en verwachtingen binnen een samenleving
Mores: Normen die we in situaties kunnen waarnemen en een grote morele betekenis
hebben
Traditionele gebruiken: Normen voor routinegang of vluchtige interacties
waarop de mensen samenleven willen verklaren
Sociologen: Onderzoeken, beschrijven en verklaren van de manier waarop mensen
samenleven.
Sociologisch perspectief: Laat zien hoeveel invloed de samenleving op het leven van
individuen heeft.
Sociologische verbeelding: Je eigen bril afzetten. Begrijpen dat persoonlijke problemen
samenhangen met de manier waarop een samenleving is ingericht
Drie hoofdvragen sociologie:
1. Hoe is sociale (wan)orde mogelijk?
2. Hoe is sociale (on)gelijkheid mogelijk?
3. Hoe werkt het proces van rationalisering in de wereld?
Waarom is kennis van sociologie van belang voor SW?
Beseffen dat je zelf al op een bepaalde manier de samenleving beziet.
Het kunnen herkennen en begrijpen van andere denkwijzen.
Het kunnen herkennen van fenomenen in de samenleving en verandering
signaleren.
Het kunnen herkennen van symbolen in gedrag (van groepen) en de achterliggende
cultuur kunnen “begrijpen”.
Geschiedenis sociologie:
1. Industrialisering ; met als gevolg van hechte kleine groep naar groot anoniem
leger van arbeidskrachten.
2. Groei van steden; Voor vele, kleine pachters die geen land meer hadden zat er
niets anders op dan naar de steden te trekken om naar werk (in een fabriek) te
zoeken
3. Politieke verandering: de aandacht verlegt zich van de morele verplichtingen die
mensen tegenover God (en de koning) hebben naar het nastreven van
eigenbelang
Moderniteit en sociologie
Industrialisering: De industrialisering leidde tot een verhoging van de levensstandaard
en een verlenging van de levensduur. Daarnaast zorgde het voor een kleinere
economische ongelijkheid en een uitbreiding van politieke rechten.
Moderniteit: Sociale gevolgen van de industrialisering zoals het verdwijnen van
traditionele gemeenschappen, persoonlijke keuzemogelijkheden, sociale diversiteit en
toekomstgerichtheid.
Mondernisering: Het sociale veranderingsproces dat in gang is gezet door de
industrialisering.
Volgens Durkheim werd de modernisering gekenmerkt door toenemende
arbeidsverdeling:
Een gespecialiseerde economische activiteit: Leden van een traditionele
samenleving verrichten min of meer dezelfde werkzaamheden, in een moderne
samenleving hebben mensen zeer gespecialiseerde rollen
Mechanische solidariteit: Leden van de samenleving zien elkaar als gelijken,
verrichten dezelfde werkzaamheden en horen bij elkaar
Organische solidariteit: Moderne samenlevingen worden niet door overeenkomsten
maar door verschillen bijeengehouden
, Mondiaal perspectief: Het bestuderen van de wereld in zijn geheel en de plaats die
onze samenleving daarin inneemt. Een mondiaal bewustzijn is een logisch verlengstuk
van het sociologisch perspectief.
Sociologisch onderzoek kan op 5 manieren door gender beïnvloed worden:
1. Androcentrisme = Vraagstuk vanuit mannelijk perspectief behandeld
2. Overgeneraliseren = Conclusies trekken met enkele data
3. Genderblindheid= Geen aandacht besteden aan de factor gender
4. Meten met twee maten = Verschillende normen hanteren bij mannen en vrouwen
5. Interferentie = Geslacht van een onderzoeker kan onderzoek verstoren
Onderzoeksmethoden: bestaat uit een systematisch onderzoeksplan
Experiment: methode voor het onderzoeken van oorzaak-gevolgrelaties onder streng
gecontroleerde omstandigheden
Enquête:Een onderzoeksmethode waarbij proefpersonen of respondenten reageren op
een aantal uitspraken of vragen die hen wordt voorgelegd
Participerende observatie: Onderzoeksmethode waarmee onderzoekers het gedrag
van mensen systematisch observeren terwijl zij zich bij hen voegen in hun dagelijkse
activiteiten
Cultuur: De wijzen van denken, de wijzen van handelen en de materiële objecten die in
combinatie de levenswijze van een volk vormen
Cultuursymbolen: Taal, symbolen en waarden en normen
Samenleving: Mensen die in een bepaald gebied leven en een bepaalde cultuur delen
Cultuurshock: In een onbekende cultuur belanden en de nieuwe omgeving niet begrijpen
Symbool: Een verschijnsel dat een betekenis heeft voor mensen met dezelfde cultuur.
Taal: Een systeem van symbolen dat mensen gebruiken om te communiceren
Cultuuroverdracht: Proces waarmee generaties cultuur doorgeeft aan anderen
Sapir en Whorf constateerden dat taal zijn eigen symbolen kent die bouwstenen van de
werkelijkheid vormen. Ook constateerden ze dat symbolensysteem woorden of
uitdrukkingen kent die in geen enkel ander systeem voorkomen. Elke taal koppelt
bepaalde symbolen aan bepaalde gevoelens
Sapir-Whorfthese: Mensen zien en begrijpen de wereld door het culturele perspectief van
taal
Waarden:Abstracte woorden met betrekking tot hoe de wereld moet zijn
Tien waarden volgens Williams jr. die in de Westerse wereld een centrale rol spelen:
1. Gelijke kansen 6. Vooruitgang
2. Individuele prestaties en persoonlijke successen 7. Wetenschap
3. Materiële welstand 8. Democratie
4. Activiteit en werk 9. Vrijheid
5. Praktisch en efficiënt zijn 10. Superioriteitgevoelens
Overtuigingen: Specifieke opvattingen die een cultuur voor waar neemt
Normen: Regels en verwachtingen binnen een samenleving
Mores: Normen die we in situaties kunnen waarnemen en een grote morele betekenis
hebben
Traditionele gebruiken: Normen voor routinegang of vluchtige interacties
