SK VWO 5 Hoofdstuk 8: Ruimtelijke bouw van moleculen
Paragraaf 1) Lewisstructuren
Lewistheorie
- Alle atoomsoorten, behalve waterstof, lithium en berylium streven naar acht
elektronen in de buitenste schil -> octetregel .
- Hiervoor moeten twee atomen een atoombinding vormen waarbij ze een
elektronenpaar delen. In een structuurformule wordt dit aangegeven met een
streepje (-).
- Bij een lewisstructuur worden alle elektronen getekend, ook de elektronen die niet in
een elektronen paar voorkomen, de vrije elektronen. Deze worden meestal
aangegeven met een stipje, maar kunnen ook als streepje getekend worden:
Stappenplan voor het tekenen van
een Lewisstructuur:
1. Teken het molecuul, rekening houdend met de covalentie. (hoeveel bindingen het
atoom aan kan gaan).
2. Bepaal het aantal valentie-elektronen. (BINAS 99)
3. Bepaal hoeveel elektronen zijn gebruikt in een binding en hoeveel over zijn.
4. Bereken het aantal vrije elektronen en teken deze.
Formele lading
Sommige atomen kloppen volgends de covalentie niet maar voldoen wel aan de octetregel.
Formele lading-> het aantal elektronen op het atoom wijkt af van de valentie-elektronen. Dit
geef je aan met een – in een cirkel of een + in een cirkel:
Mesomere grensstructuren
- Als er twee of meer lewisstructuren mogelijk zijn voor één molecuul of ion, heet dat
mesomerie.
- De verschillende structuren noem je mesomere grensstructuren.
, Opstellen van mesomere grensstructuren:
1. Teken de lewisstructuur.
2. Geef (indien aanwezig) de formele lading aan.
3. Verplaats elektronenparen.
4. Vanuit de nieuwe structuur weer een nieuwe vinden.
Hoe meer structuren hoe stabieler het deeltje <-
Opstellen lewisstructuur ion
Volg hierbij gewoon het stappenplan, zorg dat het ion voldoet aan de octetregel. Hou bij
stap 2 rekening met de lading van het ion, tel dit bij de valentie-elektronen op:
- Negatieve lading: 1 of meer extra elektronen.
- Positieve lading: 1 of meer elektronen minder.
Uitzonderingen
P, N of S als centraal atoom kan in sommige gevallen meer dan acht omringende elektronen
hebben. Dit heet uitgebreid octet. Dit wordt aangegeven in de opgave.
Een radicaal is een deeltje waarbij niet alle elektronen in paren voorkomen, een ongepaard
elektron voldoet niet aan de octetregel en is zeer reactief.
Paragraaf 1) Lewisstructuren
Lewistheorie
- Alle atoomsoorten, behalve waterstof, lithium en berylium streven naar acht
elektronen in de buitenste schil -> octetregel .
- Hiervoor moeten twee atomen een atoombinding vormen waarbij ze een
elektronenpaar delen. In een structuurformule wordt dit aangegeven met een
streepje (-).
- Bij een lewisstructuur worden alle elektronen getekend, ook de elektronen die niet in
een elektronen paar voorkomen, de vrije elektronen. Deze worden meestal
aangegeven met een stipje, maar kunnen ook als streepje getekend worden:
Stappenplan voor het tekenen van
een Lewisstructuur:
1. Teken het molecuul, rekening houdend met de covalentie. (hoeveel bindingen het
atoom aan kan gaan).
2. Bepaal het aantal valentie-elektronen. (BINAS 99)
3. Bepaal hoeveel elektronen zijn gebruikt in een binding en hoeveel over zijn.
4. Bereken het aantal vrije elektronen en teken deze.
Formele lading
Sommige atomen kloppen volgends de covalentie niet maar voldoen wel aan de octetregel.
Formele lading-> het aantal elektronen op het atoom wijkt af van de valentie-elektronen. Dit
geef je aan met een – in een cirkel of een + in een cirkel:
Mesomere grensstructuren
- Als er twee of meer lewisstructuren mogelijk zijn voor één molecuul of ion, heet dat
mesomerie.
- De verschillende structuren noem je mesomere grensstructuren.
, Opstellen van mesomere grensstructuren:
1. Teken de lewisstructuur.
2. Geef (indien aanwezig) de formele lading aan.
3. Verplaats elektronenparen.
4. Vanuit de nieuwe structuur weer een nieuwe vinden.
Hoe meer structuren hoe stabieler het deeltje <-
Opstellen lewisstructuur ion
Volg hierbij gewoon het stappenplan, zorg dat het ion voldoet aan de octetregel. Hou bij
stap 2 rekening met de lading van het ion, tel dit bij de valentie-elektronen op:
- Negatieve lading: 1 of meer extra elektronen.
- Positieve lading: 1 of meer elektronen minder.
Uitzonderingen
P, N of S als centraal atoom kan in sommige gevallen meer dan acht omringende elektronen
hebben. Dit heet uitgebreid octet. Dit wordt aangegeven in de opgave.
Een radicaal is een deeltje waarbij niet alle elektronen in paren voorkomen, een ongepaard
elektron voldoet niet aan de octetregel en is zeer reactief.
