Uitdagingen in de duurzame
gezondheid en zorg
HC1: Sociaal-economische duurzaamheid
Duurzaamheid = voorzien in de behoeften van de huidige generatie zonder het vermogen van
toekomstige generaties, om in hun eigen behoeften te voorzien, in gevaar te brengen
Duurzame zorg = betaalbare en voor iedereen toegankelijke zorg van goede kwaliteit met
minimale milieu-impact
Duurzame gezondheid = sociaal-economisch/ecologisch gezonde leefomstandigheden voor
iedereen
De 4 doelen van het Nederlandse zorgstelsel:
1. Benodigde zorg voor iedereen
2. Goede kwaliteit van zorg
3. Betaalbaarheid van zorg
4. Voorkomen van ziekten en zorggebruik
Uitdagingen voor de realisatie van sociaal-economisch duurzame gezondheid en zorg volgens
Grin & Broerse:
1. Toename in ziekten waar de zorg onvoldoende antwoord voor heeft - kwaliteit
2. Groeiende vraag naar lange-termijn zorg - kwaliteit
3. Toenemende zorgkosten (en stijgende economie) - toegankelijkheid en betaalbaarheid
—> Vergrijzing speelt een grote rol
Duurzame gezondheid - gekoppeld aan preventie
1. Grote gezondheidsverschillen
2. Kwaliteit van de leefomgeving (voedselaanbod, sfeer in de wijk, etc.)
3. Directe leefomstandigheden (inkomen, sociaal netwerk, woonruimte, etc.)
Waar is de (Nederlandse) zorg goed in?
• Technologie-gebaseerde “quick- x” oplossingen voor enkelvoudige problemen (bv. antibiotica,
vaccins, operaties)
Er is ook een grote toename in ziekten waar de zorg onvoldoende antwoord voor heeft door de
‘specialisatie-cultuur’.
De gezondheidszorg wordt geconfronteerd met de e ecten van klimaatverandering op de
gezondheid. Daarnaast draagt de zorgsector bij aan milieue ecten en klimaatverandering.
De 4 afspraken in de Green deal Duurzame Zorg voor Gezonde Toekomst:
1. CO2 uitstoot van de zorgsector verminderen
2. Circulair werken in zorgsector stimuleren
3. Medicijnresten in oppervlaktewater en grondwater verminderen
4. Gezondheid bevorderen door gezonde leefomgeving in zorginstelling
fi ff ff
, HC2: De organisatie van de Nederlandse zorg
Duurzaamheid in de zorg?
1. Houdbaarheid systeem: hoe kan de bevolking ook in de toekomst toegang houden tot de
huidige hoog-kwalitatieve zorg
2. De rol daarin van duurzame gezondheid: invloed van gedrag (levensstijl) en omgeving op
gezondheid
3. E ecten van gezondheidszorgsystemen op milieu (omgeving) en klimaat
De levensverwachting is enorm gestegen —> vele levensbedreigende ziektes uitgebannen
We hebben in Nederland hoog-kwalitatieve, toegankelijke zorg voor de hele bevolking.
Gezondheidszorg = het geheel van zorgverleners (en ondersteunend personeel), instellingen,
middelen en activiteiten dat direct gericht is op instandhouding en verbetering van de
gezondheidstoestand en/of zelfredzaamheid en op het reduceren, ophe en, compenseren en
voorkomen van tekorten daarin
Zorgverlening door zorgverlener aan individu: cliënt centraal
Zorgverleners hebben medisch, verpleegkundige of verzorgende opleiding —> medisch
professionals
Succesvol zorgsysteem —> veranderende populatie
Focus op zorg, NIET genezing —> focus van diagnose van symptomen naar fysiek waarneembare
afwijkingen —> gestandaardiseerde gezondheidszorg:
• Focus op hygiëne
• Medische kennis —> geobjectiveerd wetenschappelijk bewijs
• Medische opleiding
• Ziekenhuis —> genezingsinstituut
Epidemiologische transitie = levensbedreigende ziektes zijn vervangen door chronische ziektes
Demogra sche transitie = als gevolg van chronische ziekten, en vergrijzing in het algemeen,
stroomden de ziekenhuizen over, en ontstonden gespecialiseerde verzorgingstehuizen
Het basiskenmerk van organisatie gezondheidszorgsystemen:
• Maatschappelijke partijen en overheid ontwikkelen en implementeerden beleid samen —>
collectieve verantwoordelijkheid
Centrale actoren:
1. Overheid —> stimulerend, maar vanaf 1965 steeds meer zorgen over kosten
2. Verzekeraars —> veel kennis en goed georganiseerd, formele uitvoerders van wetten in de
zorg
3. Medische professionals —> hoog opgeleid, goed georganiseerd, traditioneel relatief
autonoom (staat steeds meer onder druk)
4. Patiënten
Gereguleerde marktwerking = een door de overheid gereguleerd systeem waarbij burgers,
zorginkopers en zorgaanbieders samen en in onderlinge concurrentie de prijs, kwaliteit en service
bepalen aan de hand van vraag en aanbod
Uitgangspunten gezondheidszorg Nederland:
• Alle burgers hebben recht op een basispakket aan zorg die toegankelijk, bereikbaar en
betaalbaar is
• Alle burgers betalen naar draagkracht mee aan de kosten van de zorg
• Zorg moet ten minste voldoen aan minimum kwaliteitseisen
• Alle hoofdrolspelers krijgen zo veel mogelijk inzicht in prijs, kwaliteit, e ectiviteit en e ciëntie
van zorg
ff
fi ff ff ffi
gezondheid en zorg
HC1: Sociaal-economische duurzaamheid
Duurzaamheid = voorzien in de behoeften van de huidige generatie zonder het vermogen van
toekomstige generaties, om in hun eigen behoeften te voorzien, in gevaar te brengen
Duurzame zorg = betaalbare en voor iedereen toegankelijke zorg van goede kwaliteit met
minimale milieu-impact
Duurzame gezondheid = sociaal-economisch/ecologisch gezonde leefomstandigheden voor
iedereen
De 4 doelen van het Nederlandse zorgstelsel:
1. Benodigde zorg voor iedereen
2. Goede kwaliteit van zorg
3. Betaalbaarheid van zorg
4. Voorkomen van ziekten en zorggebruik
Uitdagingen voor de realisatie van sociaal-economisch duurzame gezondheid en zorg volgens
Grin & Broerse:
1. Toename in ziekten waar de zorg onvoldoende antwoord voor heeft - kwaliteit
2. Groeiende vraag naar lange-termijn zorg - kwaliteit
3. Toenemende zorgkosten (en stijgende economie) - toegankelijkheid en betaalbaarheid
—> Vergrijzing speelt een grote rol
Duurzame gezondheid - gekoppeld aan preventie
1. Grote gezondheidsverschillen
2. Kwaliteit van de leefomgeving (voedselaanbod, sfeer in de wijk, etc.)
3. Directe leefomstandigheden (inkomen, sociaal netwerk, woonruimte, etc.)
Waar is de (Nederlandse) zorg goed in?
• Technologie-gebaseerde “quick- x” oplossingen voor enkelvoudige problemen (bv. antibiotica,
vaccins, operaties)
Er is ook een grote toename in ziekten waar de zorg onvoldoende antwoord voor heeft door de
‘specialisatie-cultuur’.
De gezondheidszorg wordt geconfronteerd met de e ecten van klimaatverandering op de
gezondheid. Daarnaast draagt de zorgsector bij aan milieue ecten en klimaatverandering.
De 4 afspraken in de Green deal Duurzame Zorg voor Gezonde Toekomst:
1. CO2 uitstoot van de zorgsector verminderen
2. Circulair werken in zorgsector stimuleren
3. Medicijnresten in oppervlaktewater en grondwater verminderen
4. Gezondheid bevorderen door gezonde leefomgeving in zorginstelling
fi ff ff
, HC2: De organisatie van de Nederlandse zorg
Duurzaamheid in de zorg?
1. Houdbaarheid systeem: hoe kan de bevolking ook in de toekomst toegang houden tot de
huidige hoog-kwalitatieve zorg
2. De rol daarin van duurzame gezondheid: invloed van gedrag (levensstijl) en omgeving op
gezondheid
3. E ecten van gezondheidszorgsystemen op milieu (omgeving) en klimaat
De levensverwachting is enorm gestegen —> vele levensbedreigende ziektes uitgebannen
We hebben in Nederland hoog-kwalitatieve, toegankelijke zorg voor de hele bevolking.
Gezondheidszorg = het geheel van zorgverleners (en ondersteunend personeel), instellingen,
middelen en activiteiten dat direct gericht is op instandhouding en verbetering van de
gezondheidstoestand en/of zelfredzaamheid en op het reduceren, ophe en, compenseren en
voorkomen van tekorten daarin
Zorgverlening door zorgverlener aan individu: cliënt centraal
Zorgverleners hebben medisch, verpleegkundige of verzorgende opleiding —> medisch
professionals
Succesvol zorgsysteem —> veranderende populatie
Focus op zorg, NIET genezing —> focus van diagnose van symptomen naar fysiek waarneembare
afwijkingen —> gestandaardiseerde gezondheidszorg:
• Focus op hygiëne
• Medische kennis —> geobjectiveerd wetenschappelijk bewijs
• Medische opleiding
• Ziekenhuis —> genezingsinstituut
Epidemiologische transitie = levensbedreigende ziektes zijn vervangen door chronische ziektes
Demogra sche transitie = als gevolg van chronische ziekten, en vergrijzing in het algemeen,
stroomden de ziekenhuizen over, en ontstonden gespecialiseerde verzorgingstehuizen
Het basiskenmerk van organisatie gezondheidszorgsystemen:
• Maatschappelijke partijen en overheid ontwikkelen en implementeerden beleid samen —>
collectieve verantwoordelijkheid
Centrale actoren:
1. Overheid —> stimulerend, maar vanaf 1965 steeds meer zorgen over kosten
2. Verzekeraars —> veel kennis en goed georganiseerd, formele uitvoerders van wetten in de
zorg
3. Medische professionals —> hoog opgeleid, goed georganiseerd, traditioneel relatief
autonoom (staat steeds meer onder druk)
4. Patiënten
Gereguleerde marktwerking = een door de overheid gereguleerd systeem waarbij burgers,
zorginkopers en zorgaanbieders samen en in onderlinge concurrentie de prijs, kwaliteit en service
bepalen aan de hand van vraag en aanbod
Uitgangspunten gezondheidszorg Nederland:
• Alle burgers hebben recht op een basispakket aan zorg die toegankelijk, bereikbaar en
betaalbaar is
• Alle burgers betalen naar draagkracht mee aan de kosten van de zorg
• Zorg moet ten minste voldoen aan minimum kwaliteitseisen
• Alle hoofdrolspelers krijgen zo veel mogelijk inzicht in prijs, kwaliteit, e ectiviteit en e ciëntie
van zorg
ff
fi ff ff ffi
