Burgerschap Zout H2 t/m 5
Burgerschap H2
2.1
Onder arbeid of werk verstaan we: alle activiteiten die maatschappelijk of
economisch nuttig zijn voor degene die het werk verricht, voor de directe omgeving
of voor de samenleving als geheel.
(Dus voldoen aan 2 voorwaarden: maatschappelijk of economisch en voor jezelf, je
directe omgeving of de samenleving.)
Materiële functie van werk:
- Inkomen
- Kunnen voorzien in eigen levensonderhoud
- Gevoel van onafhankelijkheid
- Creëren van tijdsstructuur
Immateriële functie van werk:
- Mogelijkheid tot verdere zelfontplooiing
- Ontwikkelen van zelfrespect
- Opdoen van sociale contacten
- Verkrijgen van maatschappelijk aanzien
Sociale status = acceptatie/waardering samenleving
Drie doelen van werk vanuit de Bijbel:
1. De eer van God nastreven
2. Dienend voor je naaste
3. Voor levensonderhoud
(Je werkt eigenlijk voor God, voor je naaste en voor jezelf (om geld te verdienen om
te leven))
Cultuuropdracht: Adam kreeg in het paradijs de opdracht om de aarde te bouwen
en bewaren. (Rentmeesterschap)
De belangrijkste redenen van een mens om te werken:
1. Levensritme (regelmaat in de dagindeling)
2. Zelfrespect (je bent nuttig in de samenleving)
3. Sociale contacten (contact met collega's /cliënten)
4. Gaven ontplooien (je werkt met de gaven die je hebt gekregen)
5. Maatschappelijk aanzien (het gevoel dat mensen hebben bij een beroep
(maatschappelijke waardering) een vuilnisman heeft minder maatschappelijke
waardering dan een notaris. Hoe meer maatschappelijke waardering, hoe hoger op
de maatschappelijke ladder de arts staat hoger op de maatschappelijke ladder dan
een schoonmaakster. In Nederland is het mogelijk om te stijgen en dalen op de
ladder. Dat noemen we sociale mobiliteit
6. Levensonderhoud (geld verdienen om eten te kopen)
De arbeidsmarkt: is de plaats waar vraag en aanbod van werk bij elkaar gebracht
worden
,Werknemers bieden zich aan = aanbodkant
Werkgevers heeft werk = vraagkant
Om ergens te solliciteren heb je een Curriculum vitae (CV) nodig daarin staan je
gegevens (werkervaring o.a.)
Veranderingen in de samenleving die effect hebben op arbeid en werk:
1. Automatisering en robotisering (dingen die we met de hand deden, doen nu
computers)
2. Flexibilisering (andere tijden werken dan gebruikelijk bijv. nachtdiensten. Inzet
van werknemers van uitzendbureau, minder snel een vast contract)
3. Globalisering (je kunt in het buitenland gaan werken, binnen EU)
4. Informatisering (er wordt gebruik gemaakt van ICT-toepassingen, behoefte aan
personeel die technisch is)
5. Mechanisering (meer machines)
Wat beïnvloed de vraagkant?
- Economische omstandigheden
- Demografische ontwikkelingen
- Werktijden
- Overheidsmaatregelen
Wat beïnvloed de aanbodkant?
- Demografische gegevens. Het aantal nieuwkomers op de arbeidsmarkt
neemt af vanwege de afname van het kindertal.
- Overheidsmaatregelen. Voor: langdurig werklozen, ouderen tot 65 jaar.
Doelgroepenbeleid voor: vrouwen en schoolverlaters. Vrouwen => moeilijk
vanwege geschiedenis, vrouw hoort thuis. Door emancipatie tegenwoordig
meer vrouwen aan het werk. Regelingen: kinderopvang.
2.2 Werkgevers en werknemers
Er zijn verschillende bedrijfstakken, zoals industrie, onderwijs en horeca.
Werkgevers en werknemers verenigen zich in organisaties.
Reden: vanaf het begin van de industrialisatie waren er spanningen tussen
werkgevers en werknemers. Soms staken werknemers de fabrieken in brand
(luddieten). (pressiemiddelen)
Belangen van werkgevers (VNO-NCW, LTO Nederland, MKB Nederland) (RMU)
- Maken van winst
- Lage productiekosten
- Geringe concurrentie
- Lage belastingen
- Ambitieuze en geschoolde werknemers
Belangen van werknemers: (CNV, FNV) (RMU)
- Goede arbeidsvoorwaarden
- Arbeidsinhoud
- Arbeidsverhoudingen
, - Arbeidsomstandigheden
- Algemene belangen (individueel, groep of collectief
Gezamenlijke belangen:
Belangen die zowel werkgevers als werknemers nastreven:
- Continuïteit van het bedrijf
- Goede werksfeer
- Veilig produceren
Tripartiete organisatie
- Taak is goed behartigen van de belangen van de leden.
- Zij onderhandelen namens de leden met de werkgeversorganisaties
- Het gaat om de Collectieve Arbeidsvoorwaarden, vastgelegd in een CAO.
SER= Sociaal Economische Raad. Deze is opgericht in 1950 en bestaat uit 33 leden.
Er zijn 11 leden van elke partij. Werkgevers, werknemers en overheid.
Overlegvormen
- Harmoniemodel = men ontkent in dit model dat er een belangenconflict is.
Men kan alle tegenstellingen in harmonie met elkaar oplossen.
- Regulering model = men erkent in dit model dat er reële en onvermijdelijke
belangtegenstellingen tussen werknemers en werkgevers zijn. De
tegenstellingen moeten echter worden gereguleerd om ze beheersbaar te
houden.
- Conflictmodel = dit model gaat uit van alle overheersende
belangentegenstellingen tussen werkgevers en werknemers, vormen van actie
en strijd.
Wat is een CAO?
Een afspraak die een individuele werknemer maakt met zijn werkgever noemen we
een arbeidsovereenkomst.
Een Collectieve Arbeids Overeenkomst bevat afspraken tussen
werkgeversorganisaties en werknemersorganisaties (vakbonden)
Een COA is geldig voor alle werknemers binnen de bedrijfstak waarvoor het COA
wordt afgesloten. (Algemeen Verbindend Verklaard)
Onderscheid in arbeidsvoorwaarden
- Primaire arbeidsvoorwaarden zijn o.a.:
1. Salaris
2. Vakantiegeld
3. Wettelijke verlofdagen
- Secundaire arbeidsvoorwaarden zijn o.a.:
1. Onkostenvergoedingen
2. Bonussen
3. Opleidingsmogelijkheden
4. Extra’s
Burgerschap H2
2.1
Onder arbeid of werk verstaan we: alle activiteiten die maatschappelijk of
economisch nuttig zijn voor degene die het werk verricht, voor de directe omgeving
of voor de samenleving als geheel.
(Dus voldoen aan 2 voorwaarden: maatschappelijk of economisch en voor jezelf, je
directe omgeving of de samenleving.)
Materiële functie van werk:
- Inkomen
- Kunnen voorzien in eigen levensonderhoud
- Gevoel van onafhankelijkheid
- Creëren van tijdsstructuur
Immateriële functie van werk:
- Mogelijkheid tot verdere zelfontplooiing
- Ontwikkelen van zelfrespect
- Opdoen van sociale contacten
- Verkrijgen van maatschappelijk aanzien
Sociale status = acceptatie/waardering samenleving
Drie doelen van werk vanuit de Bijbel:
1. De eer van God nastreven
2. Dienend voor je naaste
3. Voor levensonderhoud
(Je werkt eigenlijk voor God, voor je naaste en voor jezelf (om geld te verdienen om
te leven))
Cultuuropdracht: Adam kreeg in het paradijs de opdracht om de aarde te bouwen
en bewaren. (Rentmeesterschap)
De belangrijkste redenen van een mens om te werken:
1. Levensritme (regelmaat in de dagindeling)
2. Zelfrespect (je bent nuttig in de samenleving)
3. Sociale contacten (contact met collega's /cliënten)
4. Gaven ontplooien (je werkt met de gaven die je hebt gekregen)
5. Maatschappelijk aanzien (het gevoel dat mensen hebben bij een beroep
(maatschappelijke waardering) een vuilnisman heeft minder maatschappelijke
waardering dan een notaris. Hoe meer maatschappelijke waardering, hoe hoger op
de maatschappelijke ladder de arts staat hoger op de maatschappelijke ladder dan
een schoonmaakster. In Nederland is het mogelijk om te stijgen en dalen op de
ladder. Dat noemen we sociale mobiliteit
6. Levensonderhoud (geld verdienen om eten te kopen)
De arbeidsmarkt: is de plaats waar vraag en aanbod van werk bij elkaar gebracht
worden
,Werknemers bieden zich aan = aanbodkant
Werkgevers heeft werk = vraagkant
Om ergens te solliciteren heb je een Curriculum vitae (CV) nodig daarin staan je
gegevens (werkervaring o.a.)
Veranderingen in de samenleving die effect hebben op arbeid en werk:
1. Automatisering en robotisering (dingen die we met de hand deden, doen nu
computers)
2. Flexibilisering (andere tijden werken dan gebruikelijk bijv. nachtdiensten. Inzet
van werknemers van uitzendbureau, minder snel een vast contract)
3. Globalisering (je kunt in het buitenland gaan werken, binnen EU)
4. Informatisering (er wordt gebruik gemaakt van ICT-toepassingen, behoefte aan
personeel die technisch is)
5. Mechanisering (meer machines)
Wat beïnvloed de vraagkant?
- Economische omstandigheden
- Demografische ontwikkelingen
- Werktijden
- Overheidsmaatregelen
Wat beïnvloed de aanbodkant?
- Demografische gegevens. Het aantal nieuwkomers op de arbeidsmarkt
neemt af vanwege de afname van het kindertal.
- Overheidsmaatregelen. Voor: langdurig werklozen, ouderen tot 65 jaar.
Doelgroepenbeleid voor: vrouwen en schoolverlaters. Vrouwen => moeilijk
vanwege geschiedenis, vrouw hoort thuis. Door emancipatie tegenwoordig
meer vrouwen aan het werk. Regelingen: kinderopvang.
2.2 Werkgevers en werknemers
Er zijn verschillende bedrijfstakken, zoals industrie, onderwijs en horeca.
Werkgevers en werknemers verenigen zich in organisaties.
Reden: vanaf het begin van de industrialisatie waren er spanningen tussen
werkgevers en werknemers. Soms staken werknemers de fabrieken in brand
(luddieten). (pressiemiddelen)
Belangen van werkgevers (VNO-NCW, LTO Nederland, MKB Nederland) (RMU)
- Maken van winst
- Lage productiekosten
- Geringe concurrentie
- Lage belastingen
- Ambitieuze en geschoolde werknemers
Belangen van werknemers: (CNV, FNV) (RMU)
- Goede arbeidsvoorwaarden
- Arbeidsinhoud
- Arbeidsverhoudingen
, - Arbeidsomstandigheden
- Algemene belangen (individueel, groep of collectief
Gezamenlijke belangen:
Belangen die zowel werkgevers als werknemers nastreven:
- Continuïteit van het bedrijf
- Goede werksfeer
- Veilig produceren
Tripartiete organisatie
- Taak is goed behartigen van de belangen van de leden.
- Zij onderhandelen namens de leden met de werkgeversorganisaties
- Het gaat om de Collectieve Arbeidsvoorwaarden, vastgelegd in een CAO.
SER= Sociaal Economische Raad. Deze is opgericht in 1950 en bestaat uit 33 leden.
Er zijn 11 leden van elke partij. Werkgevers, werknemers en overheid.
Overlegvormen
- Harmoniemodel = men ontkent in dit model dat er een belangenconflict is.
Men kan alle tegenstellingen in harmonie met elkaar oplossen.
- Regulering model = men erkent in dit model dat er reële en onvermijdelijke
belangtegenstellingen tussen werknemers en werkgevers zijn. De
tegenstellingen moeten echter worden gereguleerd om ze beheersbaar te
houden.
- Conflictmodel = dit model gaat uit van alle overheersende
belangentegenstellingen tussen werkgevers en werknemers, vormen van actie
en strijd.
Wat is een CAO?
Een afspraak die een individuele werknemer maakt met zijn werkgever noemen we
een arbeidsovereenkomst.
Een Collectieve Arbeids Overeenkomst bevat afspraken tussen
werkgeversorganisaties en werknemersorganisaties (vakbonden)
Een COA is geldig voor alle werknemers binnen de bedrijfstak waarvoor het COA
wordt afgesloten. (Algemeen Verbindend Verklaard)
Onderscheid in arbeidsvoorwaarden
- Primaire arbeidsvoorwaarden zijn o.a.:
1. Salaris
2. Vakantiegeld
3. Wettelijke verlofdagen
- Secundaire arbeidsvoorwaarden zijn o.a.:
1. Onkostenvergoedingen
2. Bonussen
3. Opleidingsmogelijkheden
4. Extra’s
