Vak info:
4EC
Groepsopdracht (30%, 29/11), quizzes (10%), schriftelijk tentamen (60%, 21/12)
2x ERIM studie = 0.4 bonus
Module 1: Inleiding- Langzaam denken
1.1- Filosofisch denken
Twee denksystemen:
- Systeem 1: snel maar onbetrouwbaar (kost geen moeite, gaat automatisch)
- Systeem 2: langzaam maar betrouwbaar (kost moeite)
- Lichamelijke reacties: pupillen zetten uit
-
Dit geeft aan dat je niet altijd op je eerste keuze moet vertrouwen.
Filosofie: langzaam en logisch denken (systeem 2)
Wetenschapsfilosofie: het fundament onder de wetenschap (kritische houding is essentieel
hiervoor).
1.2- Wat is wetenschap?
Onderscheiding maken tussen velden, wetenschap vs pseudowetenschap
Wetenschap: een verzameling gezamenlijke kennis waar besluitend bewijs voor is(metaal
zet altijd uit onder hitte)
Wetenschappelijke kennis heeft 5 kenmerken:
- Generaliseerbaarheid: zoeken naar algemene beweringen die helpen bij het
begrijpen en verklaren van complexe processen, gebeurtenissen en fenomenen.
- Controleerbaarheid: Een belangrijk begrip is kritisch onderzoek (scrutiny), het
idee dat een theorie pas wetenschappelijk kan zijn als een andere wetenschapper
het onderzoek kan herhalen en tot dezelfde conclusie kan komen. Om
wetenschappelijk onderzoek geloofwaardig te laten zijn, is dus controleerbaarheid
vereist: het onderzoek moet herhaalbaar en transparant zijn.
- Onafhankelijkheid: van externe invloeden; objectiviteit tijdens onderzoek door geen
rekening te houden met externe druk en invloed.
- Gebruik van erkende methoden: de onderzoeksmethode moet erkend zijn om tot
een geloofwaardig resultaat te leiden.
- Spaarzaamheid: (parsimonie) het gebruiken van duidelijke en eenvoudige methoden
om een theorie te verklaren.
Kan ook worden gezien als een methode om kennis te verifieren.
En als een strijd tegen bijgeloof.
,Scepticisme: betekent niet altijd oneens zijn maar betekent eigenlijk dat je je mening
uitsteld; nog eens/ nog oneens. Een wapen tegen systeem 1 en denkfouten. In plaats van
direct een mening te vormen eerst bewijs te bekijken.
Mensen zijn van nature geen scepticus- heel vaak gebruiken we systeem 1 waarbij we snel
denkfouten maken.
Bijgeloof: we zijn van nature niet opzoek naar waarheid en kennis, de menselijke geest
zoekt naar patronen om de werkelijkheid te beïnvloeden. Jezelf voor de gek houden dus
omdat mensen van nature makkelijk te misleiden zijn.
1.3- Logica
Logica is de uitgewerkte, formele vorm van systeem 2
Een logisch argument
Een Syllogismen of (uitgeschreven) redenatie
1. Alle mensen zijn sterfelijk
2. Socrates is een mens
3. Dus: Socrates is sterfelijk
Een argument heeft altijd 2 delen:
Een premisses (1 en 2) En een conclusie (3)
Als de premissen waar zijn dan klopt de conclusie ook, dit heet Truth preservation: bij een
logische valide argument leiden ware premissen altijd tot ware conclusies. (waarheid
waarborging).
Als niet alle premissen waar zijn weten we niet of de conclusie waar is of niet.
Vorm v/s Inhoud: Ditzelfde argument zou nog steeds valide zijn als er in regel 1 onsterfelijk
zijn omdat het wel de vorm van een logisch argument volgt, maar omdat een van de
prémisses onwaar is (de inhoud klopt dus niet) ontstaat er een onware conclusie.
Niet alle onware argumenten leiden tot een onware conclusie: je kan met 1 of 2 foute
premissen nog steeds een feitelijk correcte conclusie krijgen.
Invalide argument: Een argument waar de vorm niet klopt (bijv. De prémisses matchen niet
(alle konijnen zijn sterfelijk, socrates is een mens, dus: socrates is sterfelijk).
Logica gaat over de vorm van argumenten, niet over de inhoud.
Soorten vormen:
- Modus tollens: (ontkenning van de consuquent) veranderen van objecten in
letters, dit maakt de vorm duidelijker:
- Alle A zijn B
- X is een A
- Dus: X is B
- Kan ook zo:
- Iedereen die A is is ook B
, - X is niet B
- Dus: X is niet A
- Bevestiging van de consequent: de vorm klopt niet (ze zijn logisch invalide)
- Als A, dan B
- B
- Dus: A
- Ontkenning van de antecedent:
- Als A, dan B
- A is onwaar
- Dus: B is onwaar
Module 2: Het Logisch Positivisme
2.1- Historische achtergrond
In 20e eeuw zijn meeste belangrijke bevindingen geweest voor debat en
wetenschapsfilosofie.
Wetenschap vs religie: zijn ze tegenovergestelden of hetzelfde?
Wetenschap komt deels voort uit religie: in de middeleeuwen vielen filosofie, wetenschap en
religie vaak samen. Toen vond in de 16e eeuw de wetenschappelijke revolutie plaats,
eerste doorbraak- 1543; aarde draait om de zon niet andersom. Tussen de opkomst van het
Christendom en de wetenschappelijke revolutie gebeurde er niet veel, tegenwoordig is de
meeste algemene kennis wetenschappelijk.
De verschillen tussen wetenschap en religie gaan niet alleen over feiten maar ook over
methodes en attitudes - geloof v/s twijfel.
De meditatie; alle geloof overboord gooien en een schone lei hebben (eerste antwoord
was- ik denk, dus ik ben) dit is een vorm van rationalisme.
Het wetenschappelijke instinct is scepsis, geloof is het tegenovergestelde van kritisch
denken.
Wetenschap onderscheid zich van religie als een veld waarin twijfel aan de huidige
staat van kennis is toegestaan.
Kennis moet die twijfel dus overleven- dus zonder argumenten is kennis geen wetenschap.
Sommige wetenschappelijke kennis is mogelijk zonder observatie, observatie leidt niet perse
tot zekere kennis (bijv. wiskunde).
Rationalisme - rede is de voornaamste vorm van kennis → wetenschap bedrijven achter je
bureau- nadenken.
v/s empirisme - ervaring is de voornaamste vorm van kennis → observeren en
experimenteren- empirische observatie heeft vanaf de 16e eeuw nieuwe technologie en
natuurwetten voortgebracht.
4EC
Groepsopdracht (30%, 29/11), quizzes (10%), schriftelijk tentamen (60%, 21/12)
2x ERIM studie = 0.4 bonus
Module 1: Inleiding- Langzaam denken
1.1- Filosofisch denken
Twee denksystemen:
- Systeem 1: snel maar onbetrouwbaar (kost geen moeite, gaat automatisch)
- Systeem 2: langzaam maar betrouwbaar (kost moeite)
- Lichamelijke reacties: pupillen zetten uit
-
Dit geeft aan dat je niet altijd op je eerste keuze moet vertrouwen.
Filosofie: langzaam en logisch denken (systeem 2)
Wetenschapsfilosofie: het fundament onder de wetenschap (kritische houding is essentieel
hiervoor).
1.2- Wat is wetenschap?
Onderscheiding maken tussen velden, wetenschap vs pseudowetenschap
Wetenschap: een verzameling gezamenlijke kennis waar besluitend bewijs voor is(metaal
zet altijd uit onder hitte)
Wetenschappelijke kennis heeft 5 kenmerken:
- Generaliseerbaarheid: zoeken naar algemene beweringen die helpen bij het
begrijpen en verklaren van complexe processen, gebeurtenissen en fenomenen.
- Controleerbaarheid: Een belangrijk begrip is kritisch onderzoek (scrutiny), het
idee dat een theorie pas wetenschappelijk kan zijn als een andere wetenschapper
het onderzoek kan herhalen en tot dezelfde conclusie kan komen. Om
wetenschappelijk onderzoek geloofwaardig te laten zijn, is dus controleerbaarheid
vereist: het onderzoek moet herhaalbaar en transparant zijn.
- Onafhankelijkheid: van externe invloeden; objectiviteit tijdens onderzoek door geen
rekening te houden met externe druk en invloed.
- Gebruik van erkende methoden: de onderzoeksmethode moet erkend zijn om tot
een geloofwaardig resultaat te leiden.
- Spaarzaamheid: (parsimonie) het gebruiken van duidelijke en eenvoudige methoden
om een theorie te verklaren.
Kan ook worden gezien als een methode om kennis te verifieren.
En als een strijd tegen bijgeloof.
,Scepticisme: betekent niet altijd oneens zijn maar betekent eigenlijk dat je je mening
uitsteld; nog eens/ nog oneens. Een wapen tegen systeem 1 en denkfouten. In plaats van
direct een mening te vormen eerst bewijs te bekijken.
Mensen zijn van nature geen scepticus- heel vaak gebruiken we systeem 1 waarbij we snel
denkfouten maken.
Bijgeloof: we zijn van nature niet opzoek naar waarheid en kennis, de menselijke geest
zoekt naar patronen om de werkelijkheid te beïnvloeden. Jezelf voor de gek houden dus
omdat mensen van nature makkelijk te misleiden zijn.
1.3- Logica
Logica is de uitgewerkte, formele vorm van systeem 2
Een logisch argument
Een Syllogismen of (uitgeschreven) redenatie
1. Alle mensen zijn sterfelijk
2. Socrates is een mens
3. Dus: Socrates is sterfelijk
Een argument heeft altijd 2 delen:
Een premisses (1 en 2) En een conclusie (3)
Als de premissen waar zijn dan klopt de conclusie ook, dit heet Truth preservation: bij een
logische valide argument leiden ware premissen altijd tot ware conclusies. (waarheid
waarborging).
Als niet alle premissen waar zijn weten we niet of de conclusie waar is of niet.
Vorm v/s Inhoud: Ditzelfde argument zou nog steeds valide zijn als er in regel 1 onsterfelijk
zijn omdat het wel de vorm van een logisch argument volgt, maar omdat een van de
prémisses onwaar is (de inhoud klopt dus niet) ontstaat er een onware conclusie.
Niet alle onware argumenten leiden tot een onware conclusie: je kan met 1 of 2 foute
premissen nog steeds een feitelijk correcte conclusie krijgen.
Invalide argument: Een argument waar de vorm niet klopt (bijv. De prémisses matchen niet
(alle konijnen zijn sterfelijk, socrates is een mens, dus: socrates is sterfelijk).
Logica gaat over de vorm van argumenten, niet over de inhoud.
Soorten vormen:
- Modus tollens: (ontkenning van de consuquent) veranderen van objecten in
letters, dit maakt de vorm duidelijker:
- Alle A zijn B
- X is een A
- Dus: X is B
- Kan ook zo:
- Iedereen die A is is ook B
, - X is niet B
- Dus: X is niet A
- Bevestiging van de consequent: de vorm klopt niet (ze zijn logisch invalide)
- Als A, dan B
- B
- Dus: A
- Ontkenning van de antecedent:
- Als A, dan B
- A is onwaar
- Dus: B is onwaar
Module 2: Het Logisch Positivisme
2.1- Historische achtergrond
In 20e eeuw zijn meeste belangrijke bevindingen geweest voor debat en
wetenschapsfilosofie.
Wetenschap vs religie: zijn ze tegenovergestelden of hetzelfde?
Wetenschap komt deels voort uit religie: in de middeleeuwen vielen filosofie, wetenschap en
religie vaak samen. Toen vond in de 16e eeuw de wetenschappelijke revolutie plaats,
eerste doorbraak- 1543; aarde draait om de zon niet andersom. Tussen de opkomst van het
Christendom en de wetenschappelijke revolutie gebeurde er niet veel, tegenwoordig is de
meeste algemene kennis wetenschappelijk.
De verschillen tussen wetenschap en religie gaan niet alleen over feiten maar ook over
methodes en attitudes - geloof v/s twijfel.
De meditatie; alle geloof overboord gooien en een schone lei hebben (eerste antwoord
was- ik denk, dus ik ben) dit is een vorm van rationalisme.
Het wetenschappelijke instinct is scepsis, geloof is het tegenovergestelde van kritisch
denken.
Wetenschap onderscheid zich van religie als een veld waarin twijfel aan de huidige
staat van kennis is toegestaan.
Kennis moet die twijfel dus overleven- dus zonder argumenten is kennis geen wetenschap.
Sommige wetenschappelijke kennis is mogelijk zonder observatie, observatie leidt niet perse
tot zekere kennis (bijv. wiskunde).
Rationalisme - rede is de voornaamste vorm van kennis → wetenschap bedrijven achter je
bureau- nadenken.
v/s empirisme - ervaring is de voornaamste vorm van kennis → observeren en
experimenteren- empirische observatie heeft vanaf de 16e eeuw nieuwe technologie en
natuurwetten voortgebracht.
