RODE LOPER
Totale heupprothese (THP)
,Inhoud
Table of Contents
Inleiding..................................................................................................................................................2
Epidemiologie.........................................................................................................................................2
Anatomie/fysiologie...............................................................................................................................2
Etiologie..................................................................................................................................................2
Symptomen............................................................................................................................................2
Diagnose.................................................................................................................................................3
Therapie/behandeling............................................................................................................................3
Voorbereiding bij een heupoperatie......................................................................................................4
Prognose.................................................................................................................................................4
Complicaties...........................................................................................................................................4
Verpleegkundige aandachtpunten.........................................................................................................5
,Inleiding
Een heupprothese kan de oplossing zijn als je last heeft van heupartrose (versleten heup), van een
dijbeenhalsbreuk of van een verstoorde doorbloeding van de heupkop (avasculaire heupkopnecrose.
Epidemiologie
Op dit moment worden wereldwijd jaarlijks ongeveer 800.000 totale heupprothesen geplaatst ter
vervanging van pijnlijke, niet goed functionerende heupgewrichten
Anatomie/fysiologie
Het heupgewricht is de verbinding tussen het bovenbeen en het bekken. Het bestaat uit een kop en
een kom. De kom wordt gevormd door het bekken. De heupkop zit vast aan het dijbeen en past
precies in de heupkom. Beide botdelen zijn bedekt met kraakbeen. Dat is een gladde elastische laag,
die schokken en stoten opvangt, zodat de heup soepel kan bewegen. In grote gewrichten, zoals de
heup, kan het kraakbeen tot 6 mm dik worden.
Het heupgewricht is een kogelgewricht. Kogelgewrichten zijn erg flexibel. Het bovenbeen kan ten
opzichte van het bekken in bijna alle richtingen bewegen
Etiologie
Artrose is een aandoening van het kraakbeen in gewrichten. Met het toenemen van de leeftijd
verandert het kraakbeen in een gewricht van dikte en samenstelling. Dat is normaal. Maar bij artrose
treedt overmatige slijtage op van het kraakbeen. Het gladde oppervlak wordt dun, brokkelig en/of
het kraakbeen verdwijnt helemaal. Het lichaam kan dit niet meer repareren. Er zijn 3 oorzaken van
artrose:
De kraakbeenlaag van het gewricht slijt door onbekende oorzaak
Een ontstekingsreactie van het gewricht kan het kraakbeen aantasten
Atrose kan ook ontstaan na een andere aandoening, zoals een botbreuk of een aangeboren
heupafwijking.
Voor de rest zijn er meerdere oorzaken waardoor je een totale heup prothese krijgt zoals:
Avasculaire heupkopnecrose
De dijbeenhalsbreuk
Symptomen
De symptomen die voor kunnen komen bij een heupprothese die niet goed functioneert kunnen zijn,
pijn, instabiliteit (het uit de kom gaan van de heup), stijfheid, beenlengte verschil.
Wanneer je een chronische infectie hebt, ben je meestal niet ziek en heb je geen koorts omdat een
infectie op een prothese kan bestaan. Een acute infectie is duidelijk te herkennen aan een rood
litteken met zwelling en kan het zijn dat er pus uit het litteken komt.
, Diagnose
Voor de diagnose worden er gerichte vragen gesteld om te achterhalen wat de oorzaak van de
klachten is. Er worden verschillende vragen gesteld zoals:
Wat is de exacte locatie van de pijn?
Is de wond van de operatie destijds goed genezen?
Wordt de pijn heviger wanneer u de heup belast?
Hebt u ook pijn in rusttoestand?
Is de pijn al die tijd gebleven of is de pijn wel afgenomen, maar later weer toegenomen?
De orthopedisch chirurg voert lichamelijk onderzoek uit en wordt er gekeken naar het looppatroon
van de patiënt. Ook wordt hier besproken wat de klachten zijn en wat de ziektegeschiedenis is. Na
het lichamelijk onderzoek kan de orthopedisch chirurg besluiten om de heup verder te onderzoeken
met behulp van röntgenfoto’s. De positie van de prothese is op röntgenfoto’s goed zichtbaar, en
door deze foto’s kan besloten worden of er spraken is van loslating, slijtage of botbreuken. Ook
wordt het bloed onderzocht, er wordt dan gekeken naar de aanwezigheid van infecties. Ook kan er
een MRI-, CT- of botscan gemaakt worden van het heupgewricht. Röntgenfoto’s zijn nodig om vast te
stellen hoe erg het kraakbeen beschadigd is en om een mogelijke oorzaak vast te stellen. Wanneer
de arts de diagnose ‘heupartrose’ moet stellen, kan het nodig zijn om verdere aanvullende
onderzoeken te maken om tot een goede diagnose te komen.
Hierbij kan een MRI-scan worden gemaakt, een botscan, een bloedonderzoek en er kan een
verdoving geïnjecteerd worden in het heupgewricht.
Therapie/behandeling
Omdat je na de operatie een aantal weken beperkt mobiel bent is het verstandig om hier voor de
operatie al een aantal voorbereidingen voor te treffen.
Wanneer je normaal gesproken op je zij of op de buik slaapt, is het verstandig om
vast op de rug te gaan slapen. De eerste 6 weken na de operatie moet je op de rug slapen.
De eerste weken na de operatie mag je niet voorover leunen. De zitting van de
toilet, stoel of bed mag niet lager zijn dan de knieholte. Het is verstandig om voor de
opname eventueel een verhoging op het toilet, een stevige rechte stoel met leuningen en
een verhoogd bed aan te schaffen. Een toiletverhoger is verkrijgbaar bij een
thuiszorgorganisatie.
Eventueel handgrepen in de douche en toilet.
Elleboogkrukken ophalen bij de thuiszorgorganisatie.
Losse maten en kleden (tijdelijk) verwijderen uit de woning. Wanneer je met
krukken moet lopen, kunnen de matten en kleden voor gevaarlijke situaties zorgen.
Het is verstandig om voor de operatie (huishoudelijke) hulp te regelen vanuit de
omgeving voor de eerste weken na de ingreep. Er moet gelopen worden met 2 krukken en
hierdoor kan je een aantal huishoudelijke taken niet zelf uitvoeren.
Het is verstandig om stevige pantoffels, makkelijke kleding en stevige schoenen mee te nemen naar
de opname. Neem wel schoenen mee die ver open kunnen en waar je goed op kan lopen. Door de
operatie worden de voeten dik, waardoor de schoenen kunnen gaan knellen. Het is handig om een
lange schoenlepel te hebben om de schoenen zelf aan te kunnen trekken.
Als je voor de operatie medicijnen gebruikt die stolling van het bloed kunnen beïnvloeden, dan is het
van belang dat je een enkele dagen voor de ingreep hiermee stopt.
Totale heupprothese (THP)
,Inhoud
Table of Contents
Inleiding..................................................................................................................................................2
Epidemiologie.........................................................................................................................................2
Anatomie/fysiologie...............................................................................................................................2
Etiologie..................................................................................................................................................2
Symptomen............................................................................................................................................2
Diagnose.................................................................................................................................................3
Therapie/behandeling............................................................................................................................3
Voorbereiding bij een heupoperatie......................................................................................................4
Prognose.................................................................................................................................................4
Complicaties...........................................................................................................................................4
Verpleegkundige aandachtpunten.........................................................................................................5
,Inleiding
Een heupprothese kan de oplossing zijn als je last heeft van heupartrose (versleten heup), van een
dijbeenhalsbreuk of van een verstoorde doorbloeding van de heupkop (avasculaire heupkopnecrose.
Epidemiologie
Op dit moment worden wereldwijd jaarlijks ongeveer 800.000 totale heupprothesen geplaatst ter
vervanging van pijnlijke, niet goed functionerende heupgewrichten
Anatomie/fysiologie
Het heupgewricht is de verbinding tussen het bovenbeen en het bekken. Het bestaat uit een kop en
een kom. De kom wordt gevormd door het bekken. De heupkop zit vast aan het dijbeen en past
precies in de heupkom. Beide botdelen zijn bedekt met kraakbeen. Dat is een gladde elastische laag,
die schokken en stoten opvangt, zodat de heup soepel kan bewegen. In grote gewrichten, zoals de
heup, kan het kraakbeen tot 6 mm dik worden.
Het heupgewricht is een kogelgewricht. Kogelgewrichten zijn erg flexibel. Het bovenbeen kan ten
opzichte van het bekken in bijna alle richtingen bewegen
Etiologie
Artrose is een aandoening van het kraakbeen in gewrichten. Met het toenemen van de leeftijd
verandert het kraakbeen in een gewricht van dikte en samenstelling. Dat is normaal. Maar bij artrose
treedt overmatige slijtage op van het kraakbeen. Het gladde oppervlak wordt dun, brokkelig en/of
het kraakbeen verdwijnt helemaal. Het lichaam kan dit niet meer repareren. Er zijn 3 oorzaken van
artrose:
De kraakbeenlaag van het gewricht slijt door onbekende oorzaak
Een ontstekingsreactie van het gewricht kan het kraakbeen aantasten
Atrose kan ook ontstaan na een andere aandoening, zoals een botbreuk of een aangeboren
heupafwijking.
Voor de rest zijn er meerdere oorzaken waardoor je een totale heup prothese krijgt zoals:
Avasculaire heupkopnecrose
De dijbeenhalsbreuk
Symptomen
De symptomen die voor kunnen komen bij een heupprothese die niet goed functioneert kunnen zijn,
pijn, instabiliteit (het uit de kom gaan van de heup), stijfheid, beenlengte verschil.
Wanneer je een chronische infectie hebt, ben je meestal niet ziek en heb je geen koorts omdat een
infectie op een prothese kan bestaan. Een acute infectie is duidelijk te herkennen aan een rood
litteken met zwelling en kan het zijn dat er pus uit het litteken komt.
, Diagnose
Voor de diagnose worden er gerichte vragen gesteld om te achterhalen wat de oorzaak van de
klachten is. Er worden verschillende vragen gesteld zoals:
Wat is de exacte locatie van de pijn?
Is de wond van de operatie destijds goed genezen?
Wordt de pijn heviger wanneer u de heup belast?
Hebt u ook pijn in rusttoestand?
Is de pijn al die tijd gebleven of is de pijn wel afgenomen, maar later weer toegenomen?
De orthopedisch chirurg voert lichamelijk onderzoek uit en wordt er gekeken naar het looppatroon
van de patiënt. Ook wordt hier besproken wat de klachten zijn en wat de ziektegeschiedenis is. Na
het lichamelijk onderzoek kan de orthopedisch chirurg besluiten om de heup verder te onderzoeken
met behulp van röntgenfoto’s. De positie van de prothese is op röntgenfoto’s goed zichtbaar, en
door deze foto’s kan besloten worden of er spraken is van loslating, slijtage of botbreuken. Ook
wordt het bloed onderzocht, er wordt dan gekeken naar de aanwezigheid van infecties. Ook kan er
een MRI-, CT- of botscan gemaakt worden van het heupgewricht. Röntgenfoto’s zijn nodig om vast te
stellen hoe erg het kraakbeen beschadigd is en om een mogelijke oorzaak vast te stellen. Wanneer
de arts de diagnose ‘heupartrose’ moet stellen, kan het nodig zijn om verdere aanvullende
onderzoeken te maken om tot een goede diagnose te komen.
Hierbij kan een MRI-scan worden gemaakt, een botscan, een bloedonderzoek en er kan een
verdoving geïnjecteerd worden in het heupgewricht.
Therapie/behandeling
Omdat je na de operatie een aantal weken beperkt mobiel bent is het verstandig om hier voor de
operatie al een aantal voorbereidingen voor te treffen.
Wanneer je normaal gesproken op je zij of op de buik slaapt, is het verstandig om
vast op de rug te gaan slapen. De eerste 6 weken na de operatie moet je op de rug slapen.
De eerste weken na de operatie mag je niet voorover leunen. De zitting van de
toilet, stoel of bed mag niet lager zijn dan de knieholte. Het is verstandig om voor de
opname eventueel een verhoging op het toilet, een stevige rechte stoel met leuningen en
een verhoogd bed aan te schaffen. Een toiletverhoger is verkrijgbaar bij een
thuiszorgorganisatie.
Eventueel handgrepen in de douche en toilet.
Elleboogkrukken ophalen bij de thuiszorgorganisatie.
Losse maten en kleden (tijdelijk) verwijderen uit de woning. Wanneer je met
krukken moet lopen, kunnen de matten en kleden voor gevaarlijke situaties zorgen.
Het is verstandig om voor de operatie (huishoudelijke) hulp te regelen vanuit de
omgeving voor de eerste weken na de ingreep. Er moet gelopen worden met 2 krukken en
hierdoor kan je een aantal huishoudelijke taken niet zelf uitvoeren.
Het is verstandig om stevige pantoffels, makkelijke kleding en stevige schoenen mee te nemen naar
de opname. Neem wel schoenen mee die ver open kunnen en waar je goed op kan lopen. Door de
operatie worden de voeten dik, waardoor de schoenen kunnen gaan knellen. Het is handig om een
lange schoenlepel te hebben om de schoenen zelf aan te kunnen trekken.
Als je voor de operatie medicijnen gebruikt die stolling van het bloed kunnen beïnvloeden, dan is het
van belang dat je een enkele dagen voor de ingreep hiermee stopt.
