Aantekeningen hoorcollege
Groepsdynamica
HC1. Verkenningen in de sociale psychologie
Kahootvragen:
1. Sociale psychologie gaat in de kern over
a. Relatie tussen mensen
b. Sociale beïnvloeding
c. Relaties tussen groepen
d. Macht en gezag
2. Groepsdynamica gaat in de kern over
a. Groepsgerichte normen en waarden
b. Gezamenlijke doelen behalen
c. Gedrag van mensen in kleine groepen
d. Veranderingen van groepen in de samenleving
3. Formule B = f(p,S) hoort bij de
a. Veldtheorie
b. Self-fulfilling prophecy
c. Contacthypothese
d. Similarity-attraction hypothese
- Gaat over 2 boeken (groepsdynamica en sociologie)
- Kennis vragen (begrippen e.d.) en toepassingsvragen
- Proeftentamen?
- Kahootvragen op het tentamen
Kahootvragen:
- Wat bestudeerd groepsdynamica?
Waarom groepsdynamica en sociale psychologie?
- Iedereen maakt deel uit van groepen; wij als individu zijn het resultaat van een
groep.
- Ontwikkelingen sociaal werk; werken met gezinnen, in teams zoals wij-teams; je
beslist en bepaalt niet in je eentje als sociaal werker, dit doe je met anderen.
- Identiteit: uniek vs erbij horen; we willen uniek en bijzonder zijn maar we hebben
ook the need to belong; in iets groters willen opgaan.
- Gaat over groepen en contact met anderen
Wat is sociale psychologie? (30:47) (TT-vraag!!!)
Definitie: wetenschap (=stroming) die zich richt op de manier waarop gevoelens, gedachten
en gedragingen beïnvloed worden door de werkelijke of voorgestelde aanwezigheid van
anderen.
Sociale psycholoog kijkt naar de sociale beïnvloeding.
Belangrijkste begrippen waar de sociale psychologie zich mee bezig houd:
, - Invloed
- De ander
Toepassing definitie ‘sociale psychologie’
Jurgen een 19 jarige jongen die op een hoge vuurtoren stond voor een zelfmoord poging. De
brandweer kon hem er niet uit praten, zijn vriendinnetje wel maar op het moment dat een
groepje jongens schreeuwt dat hij te laf is om te springen springt hij er gelijk van af.
- Mensen die invloed hebben: werkgever (heeft hem ontslagen), zijn vriendin, de
brandweerman en het groepje jongens.
- Maar Jurgen heeft ook invloed op hen (circulaire beinvloeding)
Sociale beïnvloeding heeft 3 invalshoeken/perspectieven:
“Hoe werkt de beïnvloeding?”
- Intrapersoonlijke
- Interpersoonlijk
- Perspectief van de groepsprocessen
Een avondje uit of toch niet??
Je kiest voor een uitwisselingsreis met de opleiding; hard werken én hard ontspannen. De
vraag: gaan we vanavond uit of niet komt vaak voor. Stel je voor je bent mee, hoe kun je
door de perspectieven antwoord erop geven?
- Intrapersoonlijke: alles wat in een individu zit en van invloed is op de vraag.
- Interpersoonlijke: tussen mensen; gebeld met ouders die je aansporen, gebeld met je
vriend die het niet wilt etc.
- Perspectief van de groepsprocessen: dat een cocktail maar 2,- is, de groep je erop
aan dringt etc.
Grote kans dat als jij de enige bent die niet mee wilt je ondanks dat toch mee gaat
(groepsdruk).
Wat is groepsdynamica? (TT-vraag!!!)
“Indien een mens ontdekkingen zou doen, dan zou zijn laatste ontdekking het bestaan van
groepen zijn.”
Het is zo vanzelfsprekend dat mensen in groepen leven dat we er niet altijd bij stil
staan. Daarom is dit ook een stroming die “laat” is ontdekt; pas jaren 20/30 vorige
eeuw.
Groep (Forsyth, 1999): 2 of meer interdepedente individuen (onderling afhankelijk) die
elkaar beïnvloeden door interactie.
Relatie, vriendschap, klassen, collega’s, familie
Dynamica: de leer van de bewegingsverschijnselen; iets is dynamisch en dus in beweging,
verandering, ontwikkeling etc. (staat niet vast)
Dus: Groepsdynamica is de studie van gedrag van mensen in kleine groepen
- Tot ongv. 20/30 mensen; alles erboven zijn massa’s
Zakelijk gezien is 6/7 in een groep ‘perfect.’
, - 92% is lid van een groep van 2 of 3 leden
- Veldtheorie Lewin: B: f(P, S)
- Behavior = altijd gevolg van combinatie Persoonskenmerken en Situatiekenmerken
Je gedrag is altijd een gevolg van de combinatie in wie jij bent en wat de situatie is
maar grotendeels door de sociale omgeving (= situatie; groepsdruk bijv.)
P x S = Jouw gedrag
We denken dat wij zelf alle keuzes nemen echter is dat niet zo doordat de situationele
kenmerken bepalend zijn voor jouw gedrag. (Je zit in de klas maar eigenlijk wil je een drankje
drinken; dit doe je niet omdat de verwachtingen van de situatie zo anders zijn.)
Definitie Lewin: de manier waarop groepen en individuen reageren op veranderende
omstandigheden
Verband tussen sociale psychologie en groepsdynamica
- Het gaat over hoe je andere mensen kunt beinvloeden; negatief en positief als
hulpverlener.
- Groepsdynamica is een onderdeel van de sociale psychologie.
- Sociale psychologie zal het achtergrondplaatje van ons denken zijn en de
groepsdynamica is het gebied waar dit op ‘uitgewerkt’ wordt.
Waarom vormen mensen groepen?
- Waarom zijn wij niet allemaal op onszelf en hebben we niemand nodig?; wat is het
dat we contact met andere mensen opzoeken? = neiging behoefte tot affiliatie.
- Behoefte tot affiliatie = neiging om gezelschap op te zoeken
- Waarom vormen we groepen als we anderen tegenkomen?
Waarom de neiging tot affiliatie?
1. Behoefte aan sociale vergelijking; je wilt je vergelijken met anderen.
2. Behoefte om angst te verminderen; met anderen wordt onze angst draaglijk;
steun die je krijgt van anderen
3. Behoefte aan informatie; vanuit je onzekerheden heb je informatie nodig om
zekerder te worden.
Waarom vormen wij groepen?
- Evolutionaire/biologische verklaring: groepsbestaan betekende bescherming
(oertijden; overlevingsmechanisme); voortplanting
- Psychologische verklaring: je behoeften kunnen vervullen; need to belong
- Cognitieve verklaring: rationele, verstandige reden waarom je dingen soms beter in
een groep kan doen; bijvoorbeeld werken etc.
Groepsvorming
- Die welle; ons eigen gevoel van individualiteit kwijt raken en mee gaan in de massa
Kenmerken van een groep (typering)
- Interactie; interactie tussen de mensen in de groep
- Identiteit; je moet je ook als groep voelen
Groepsdynamica
HC1. Verkenningen in de sociale psychologie
Kahootvragen:
1. Sociale psychologie gaat in de kern over
a. Relatie tussen mensen
b. Sociale beïnvloeding
c. Relaties tussen groepen
d. Macht en gezag
2. Groepsdynamica gaat in de kern over
a. Groepsgerichte normen en waarden
b. Gezamenlijke doelen behalen
c. Gedrag van mensen in kleine groepen
d. Veranderingen van groepen in de samenleving
3. Formule B = f(p,S) hoort bij de
a. Veldtheorie
b. Self-fulfilling prophecy
c. Contacthypothese
d. Similarity-attraction hypothese
- Gaat over 2 boeken (groepsdynamica en sociologie)
- Kennis vragen (begrippen e.d.) en toepassingsvragen
- Proeftentamen?
- Kahootvragen op het tentamen
Kahootvragen:
- Wat bestudeerd groepsdynamica?
Waarom groepsdynamica en sociale psychologie?
- Iedereen maakt deel uit van groepen; wij als individu zijn het resultaat van een
groep.
- Ontwikkelingen sociaal werk; werken met gezinnen, in teams zoals wij-teams; je
beslist en bepaalt niet in je eentje als sociaal werker, dit doe je met anderen.
- Identiteit: uniek vs erbij horen; we willen uniek en bijzonder zijn maar we hebben
ook the need to belong; in iets groters willen opgaan.
- Gaat over groepen en contact met anderen
Wat is sociale psychologie? (30:47) (TT-vraag!!!)
Definitie: wetenschap (=stroming) die zich richt op de manier waarop gevoelens, gedachten
en gedragingen beïnvloed worden door de werkelijke of voorgestelde aanwezigheid van
anderen.
Sociale psycholoog kijkt naar de sociale beïnvloeding.
Belangrijkste begrippen waar de sociale psychologie zich mee bezig houd:
, - Invloed
- De ander
Toepassing definitie ‘sociale psychologie’
Jurgen een 19 jarige jongen die op een hoge vuurtoren stond voor een zelfmoord poging. De
brandweer kon hem er niet uit praten, zijn vriendinnetje wel maar op het moment dat een
groepje jongens schreeuwt dat hij te laf is om te springen springt hij er gelijk van af.
- Mensen die invloed hebben: werkgever (heeft hem ontslagen), zijn vriendin, de
brandweerman en het groepje jongens.
- Maar Jurgen heeft ook invloed op hen (circulaire beinvloeding)
Sociale beïnvloeding heeft 3 invalshoeken/perspectieven:
“Hoe werkt de beïnvloeding?”
- Intrapersoonlijke
- Interpersoonlijk
- Perspectief van de groepsprocessen
Een avondje uit of toch niet??
Je kiest voor een uitwisselingsreis met de opleiding; hard werken én hard ontspannen. De
vraag: gaan we vanavond uit of niet komt vaak voor. Stel je voor je bent mee, hoe kun je
door de perspectieven antwoord erop geven?
- Intrapersoonlijke: alles wat in een individu zit en van invloed is op de vraag.
- Interpersoonlijke: tussen mensen; gebeld met ouders die je aansporen, gebeld met je
vriend die het niet wilt etc.
- Perspectief van de groepsprocessen: dat een cocktail maar 2,- is, de groep je erop
aan dringt etc.
Grote kans dat als jij de enige bent die niet mee wilt je ondanks dat toch mee gaat
(groepsdruk).
Wat is groepsdynamica? (TT-vraag!!!)
“Indien een mens ontdekkingen zou doen, dan zou zijn laatste ontdekking het bestaan van
groepen zijn.”
Het is zo vanzelfsprekend dat mensen in groepen leven dat we er niet altijd bij stil
staan. Daarom is dit ook een stroming die “laat” is ontdekt; pas jaren 20/30 vorige
eeuw.
Groep (Forsyth, 1999): 2 of meer interdepedente individuen (onderling afhankelijk) die
elkaar beïnvloeden door interactie.
Relatie, vriendschap, klassen, collega’s, familie
Dynamica: de leer van de bewegingsverschijnselen; iets is dynamisch en dus in beweging,
verandering, ontwikkeling etc. (staat niet vast)
Dus: Groepsdynamica is de studie van gedrag van mensen in kleine groepen
- Tot ongv. 20/30 mensen; alles erboven zijn massa’s
Zakelijk gezien is 6/7 in een groep ‘perfect.’
, - 92% is lid van een groep van 2 of 3 leden
- Veldtheorie Lewin: B: f(P, S)
- Behavior = altijd gevolg van combinatie Persoonskenmerken en Situatiekenmerken
Je gedrag is altijd een gevolg van de combinatie in wie jij bent en wat de situatie is
maar grotendeels door de sociale omgeving (= situatie; groepsdruk bijv.)
P x S = Jouw gedrag
We denken dat wij zelf alle keuzes nemen echter is dat niet zo doordat de situationele
kenmerken bepalend zijn voor jouw gedrag. (Je zit in de klas maar eigenlijk wil je een drankje
drinken; dit doe je niet omdat de verwachtingen van de situatie zo anders zijn.)
Definitie Lewin: de manier waarop groepen en individuen reageren op veranderende
omstandigheden
Verband tussen sociale psychologie en groepsdynamica
- Het gaat over hoe je andere mensen kunt beinvloeden; negatief en positief als
hulpverlener.
- Groepsdynamica is een onderdeel van de sociale psychologie.
- Sociale psychologie zal het achtergrondplaatje van ons denken zijn en de
groepsdynamica is het gebied waar dit op ‘uitgewerkt’ wordt.
Waarom vormen mensen groepen?
- Waarom zijn wij niet allemaal op onszelf en hebben we niemand nodig?; wat is het
dat we contact met andere mensen opzoeken? = neiging behoefte tot affiliatie.
- Behoefte tot affiliatie = neiging om gezelschap op te zoeken
- Waarom vormen we groepen als we anderen tegenkomen?
Waarom de neiging tot affiliatie?
1. Behoefte aan sociale vergelijking; je wilt je vergelijken met anderen.
2. Behoefte om angst te verminderen; met anderen wordt onze angst draaglijk;
steun die je krijgt van anderen
3. Behoefte aan informatie; vanuit je onzekerheden heb je informatie nodig om
zekerder te worden.
Waarom vormen wij groepen?
- Evolutionaire/biologische verklaring: groepsbestaan betekende bescherming
(oertijden; overlevingsmechanisme); voortplanting
- Psychologische verklaring: je behoeften kunnen vervullen; need to belong
- Cognitieve verklaring: rationele, verstandige reden waarom je dingen soms beter in
een groep kan doen; bijvoorbeeld werken etc.
Groepsvorming
- Die welle; ons eigen gevoel van individualiteit kwijt raken en mee gaan in de massa
Kenmerken van een groep (typering)
- Interactie; interactie tussen de mensen in de groep
- Identiteit; je moet je ook als groep voelen
