Hoofdstuk 3 - Plinius’ panegyricus
3 - Plinius begint met zijn dankrede (Pan. 1)
A) Een gebed is gepast bij mijn dankbetuigingen
Plinius bedankt Jupiter omdat de god het Romeinse volk zo’n voortreffelijke keizer
(Trajanus) heeft geschonken. Ook verzoekt hij de goden dat zijn redevoering de keizer
waardig is en niet val vleierij getuigt. Hij zegt dat het goed is dat zijn voorouders hebben
ingesteld dat ze voor elke toespraak ook bidden, omdat ze niets zonder de raad van de goden
zouden kunnen beginnen.
B) Jupiter heeft immers gezorgd voor een voortreffelijke keizer
Als je nog twijfelt of de keizer toevallig aan de aarde werd gegeven of door een goddelijke
macht, moet het wel duidelijk zijn dat het door een goddelijke macht was. Plinius probeert te
laten blijken dat hij niet slijmt, maar juist de waarheid spreekt over wat hij echt voelt en
denkt.
4. De keizer draagt financieel bij aan de opvoeding van de kinderen
Financiële maatregelen voor opvoeding kinderen:
1. Frumentaria = maandelijks portie graan aan gezinshoofden
2. congiarium = financiële bijdragen
⤷ er werden lijsten aangemaakt met namen van burgers die in aanmerking kwamen
voor de uitkering
Dit werd allemaal betaald uit eigen zak van Trajanus
● Deze maatregelen stimuleerden de arme mensen om kinderen te krijgen
⤷ goed voor de toekomst van het Romeinse Rijk
5. Grootsheid van de keizer valt op door vergelijking met vorige
keizers.
A) U, Trajanus, bent tevreden met een enkel bronzen standbeeld (52, 1-3)
Een andere keizer (Domitianus) zou allang een standbeeld van zich hebben laten maken en
laten vereren als hij deze daden (financiële maatregelen) zou hebben verricht. Van Trajanus
staan er dus maar een paar bronzen standbeelden in het heiligdom van Jupiter op het
Capitool. Onder Domitianus daarentegen was het hele Capitool bezaaid met zijn gouden en
zilveren beelden, opgesteld tussen de godenbeelden. Trajanus gaat de tempel in om te
vereren en niet om vereerd te worden. De goden verlenen de hoogste positie onder de
mensen aan Trajanus omdat hij zich niet (zoals Domitianus) als god wilt manifesteren.
Trajanus is bescheiden met zijn beelden. Ze staan niet in de tempel, maar ervoor. Het zijn er
niet zoveel en ze zijn niet van ivoor of goud, maar van brons.
3 - Plinius begint met zijn dankrede (Pan. 1)
A) Een gebed is gepast bij mijn dankbetuigingen
Plinius bedankt Jupiter omdat de god het Romeinse volk zo’n voortreffelijke keizer
(Trajanus) heeft geschonken. Ook verzoekt hij de goden dat zijn redevoering de keizer
waardig is en niet val vleierij getuigt. Hij zegt dat het goed is dat zijn voorouders hebben
ingesteld dat ze voor elke toespraak ook bidden, omdat ze niets zonder de raad van de goden
zouden kunnen beginnen.
B) Jupiter heeft immers gezorgd voor een voortreffelijke keizer
Als je nog twijfelt of de keizer toevallig aan de aarde werd gegeven of door een goddelijke
macht, moet het wel duidelijk zijn dat het door een goddelijke macht was. Plinius probeert te
laten blijken dat hij niet slijmt, maar juist de waarheid spreekt over wat hij echt voelt en
denkt.
4. De keizer draagt financieel bij aan de opvoeding van de kinderen
Financiële maatregelen voor opvoeding kinderen:
1. Frumentaria = maandelijks portie graan aan gezinshoofden
2. congiarium = financiële bijdragen
⤷ er werden lijsten aangemaakt met namen van burgers die in aanmerking kwamen
voor de uitkering
Dit werd allemaal betaald uit eigen zak van Trajanus
● Deze maatregelen stimuleerden de arme mensen om kinderen te krijgen
⤷ goed voor de toekomst van het Romeinse Rijk
5. Grootsheid van de keizer valt op door vergelijking met vorige
keizers.
A) U, Trajanus, bent tevreden met een enkel bronzen standbeeld (52, 1-3)
Een andere keizer (Domitianus) zou allang een standbeeld van zich hebben laten maken en
laten vereren als hij deze daden (financiële maatregelen) zou hebben verricht. Van Trajanus
staan er dus maar een paar bronzen standbeelden in het heiligdom van Jupiter op het
Capitool. Onder Domitianus daarentegen was het hele Capitool bezaaid met zijn gouden en
zilveren beelden, opgesteld tussen de godenbeelden. Trajanus gaat de tempel in om te
vereren en niet om vereerd te worden. De goden verlenen de hoogste positie onder de
mensen aan Trajanus omdat hij zich niet (zoals Domitianus) als god wilt manifesteren.
Trajanus is bescheiden met zijn beelden. Ze staan niet in de tempel, maar ervoor. Het zijn er
niet zoveel en ze zijn niet van ivoor of goud, maar van brons.
