Inhoud
De maatschappelijke context van sociaal werk......................................................................................1
Hoofdstuk 4............................................................................................................................................1
4.2 hoe betaald de overheid dat?.......................................................................................................2
4.3 Subsidies en crowdfunding...........................................................................................................4
4.4 het aandeel van de burger............................................................................................................4
Hoofdstuk 5............................................................................................................................................5
5.1 problemen in de samenleving......................................................................................................5
Problemen in de samenleving (extra uitleg met voorbeelden).......................................................5
1.2 Politiek en de overheid.................................................................................................................6
1.3 Collectieve-actieproblemen..........................................................................................................7
5.4 politieke problemen in het sociaal domein...................................................................................8
Hoofdstuk 6............................................................................................................................................8
6.2 besluitvorming op landelijk niveau.............................................................................................10
1.2 Gemeentelijke verkiezingen.......................................................................................................10
Hoofdstuk 7:.........................................................................................................................................11
Hoofdstuk 8: historische context van sociaal beleid.............................................................................14
8.2 verzorgingsstaat onderdruk........................................................................................................15
8.3 WMO (wet maatschappelijke Ondersteuning)...........................................................................18
8.4 WLZ.............................................................................................................................................18
8.5 Ziektewet....................................................................................................................................18
8.6 participatiewet............................................................................................................................18
8.7 jeugdwet.....................................................................................................................................19
Hoofdstuk 9 sociaal werk in internationaal perspectief.......................................................................19
9.3 sociaal werk en sociaal beleid in de VS.......................................................................................21
Thema’s 9.4 Internationale thema’s in het sociale domein..............................................................22
De maatschappelijke context van sociaal werk
Hoofdstuk 4
Miljoenennota op prinsjesdag. Waar gaat het geld heen
1. Een kwart van de hele uitgave gaat naar de zorg. Zorgverzekeringswet, verpleeghuizen
1
, 2. Kwart van de uitgave naar sociale zekerheid algemene ouderen wet, kinderbijslag,
garandeert een bepaald minimum voor iedereen in Nederland
3. 12 % naar onderwijs
4. 4% naar politie en justitie.
Vanuit gemeente gaat 57% naar het sociale gebeuren.
Zorg
Iedereen in Nederland is verplicht om een ziektekostenverzekering af te sluiten en premie te
betalen. Groot deel van de zorg wordt vergoed door de (rijks)overheid.
Sociale zekerheid en arbeidsmarkt
Is onderverdeeld in
- Algemene Ouderdomswet
- Algemene Nabestaandenwet
- Arbeidsongeschiktheidsregelingen
- Werkeloosheidsuitkering (de WW, bijstandsuitkeringen)
- Kind regelingen (kinderbijslag en kinderopvangtoeslag)
- Re0integratie en bemiddeling
- Overige uitgaves
Onderwijs, cultuur en wetenschap
Grootste deel naar basisonderwijs, voortgezet onderwijs en studiefinanciering. Musea en publieke
omroep valt ook onder dit kopje.
4.2 hoe betaald de overheid dat?
Kort antwoord: grotendeels via de belastingen die de burgers betalen
Lange antwoord:
Belastingen is grootste inkomsten
- Directe en indirecte belastingen
Directe vallen alle belastingen die geheven worden op winst, inkomsten en vermogen.
- Iedereen die woont en werkt in Nederland betaalt inkomstenbelasting over zijn salaris
Indirecte belastingen worden niet rechtstreeks, maar door een ander aan de Belastingdienst betaald.
- Denk aan btw (belasting over de toegevoegde waarde van producten die mensen betalen)
Consument betaalt de btw aan de ondernemer van wie het product of de dienst afgenomen
wordt, en de ondernemer betaalt deze btw weer door aan de overheid.
- Nog andere soorten geheven belastingen; motorrijtuigenbelasting, accijnzen op tabak,
alcohol en frisdrank, kansspelbelasting (die je betaalt wanneer je geld gewonnen hebt in een
loterij. Belasting die betaald wordt over in- en uitvoer van producten en
overdrachtsbelasting, die moet je betalen wanneer je een huis koopt.
Consument merkt die btw nauwelijks, de ondernemers is het wel belangrijk.
Belastingen aan de gemeente
2
, - OZB belasting over de waarde van een koophuis
- Parkeerplaatsen, rioolheffing, reinigingsheffingen
- Gemeente kan ook leges vragen, de gemeente bepaald waar en hoe hoog de belasting is
voor transacties (zoals nieuw paspoort aanvragen). Ook bepaald de gemeente waaraan het
besteed wordt
Rijksbijdrage aan het zorgverzekeringsfonds
- Zorgverzekeraars verdienen geld door de zorgpremie die elke burger betaald.
- De overheid geeft de zorgverzekeraar een rijksbijdrage, omdat de premies en bijdragen van
alle verzekerden niet voldoende opbrengen.
- Met name door dat het tot 18 jaar gratis is en omdat sommige mensen meer zorg ontvangen
dan waar ze voor betalen
Rijksbijdrage aan het gemeentefonds.
- Geld dat gaat naar gemeenten, zodat zij hun taken goed kunnen uitvoeren
- Sinds 2015 hebben gemeenten de verantwoordelijkheid gekregen over een groot gedeelte
van de zorg; jeugdzorg, de maatschappelijke zorg en het betrekken van burgers bij de
samenleving.
- Gemeente financiert dit door gemeentebelastingen
- Rijksbijdrage is afhankelijk van
Aantal inwoner
Aantal jongeren
Uitkeringsgerechtigden
De oppervlakte van gemeente
- Een deel van de inkomsten uit het gemeentefonds wordt geoormerkt het Rijk bepaald
vooraf waar dit geld naar toe gaat
Grootste inkomsten uit het gemeentefonds!
Jeugdzorg
- Gemeente is verantwoordelijk voor het maken van beleid, voor jeugdzorg ook
verantwoordelijk voor de financiering.
- Er worden contracten gesloten met jeugdinstellingen om zorg te kunnen inkopen. Dit wordt
dan voor cliënten (deels) vergoed door de gemeente.
- Gelukkig hoeft niet alle zorgaanbieders woonachtig te zijn in gemeente. Gemeente kan ook
contract afsluiten met instelling (vaak grote instelling) woonachtig in andere gemeente.
Het CAK (Centraal Administratie Kantoor) en zorgkantoren
- De gemeente hoeft gelukkig niet alle taken rondom de zorg en financiering zelf te doen.
- Het CAK is een landelijke organisatie die namens het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport onder andere eigen bijdragen van burgers die gebruikmaken van de WLZ
en de Wmo bepaalt en int om hiermee de zorgverleners te betalen.
- Elke regio beschikt over een zorgkantoor zorgkantoren werken samen met de grootste
zorgverzekeraar. Ze moeten zorgen dat iedereen de juiste zorg krijgt.
- Ze sturen de zorgaanbieders aan en informeren hen welke burgers recht hebben op
welke zorg.
- Zorgkantoor zorgt ook ervoor dat zorgverleners betaald worden.
- Pgb (persoonsgebonden budget) voert zorgkantoor uit als gemeente dit niet doet.
- Mensen kunnen ervoor kiezen om zelf te bepalen welke zorg zij inkopen en hiervoor een
vergoeding te ontvangen ze moeten dan zelf administratie regelen (welke zorg wanneer)
3
De maatschappelijke context van sociaal werk......................................................................................1
Hoofdstuk 4............................................................................................................................................1
4.2 hoe betaald de overheid dat?.......................................................................................................2
4.3 Subsidies en crowdfunding...........................................................................................................4
4.4 het aandeel van de burger............................................................................................................4
Hoofdstuk 5............................................................................................................................................5
5.1 problemen in de samenleving......................................................................................................5
Problemen in de samenleving (extra uitleg met voorbeelden).......................................................5
1.2 Politiek en de overheid.................................................................................................................6
1.3 Collectieve-actieproblemen..........................................................................................................7
5.4 politieke problemen in het sociaal domein...................................................................................8
Hoofdstuk 6............................................................................................................................................8
6.2 besluitvorming op landelijk niveau.............................................................................................10
1.2 Gemeentelijke verkiezingen.......................................................................................................10
Hoofdstuk 7:.........................................................................................................................................11
Hoofdstuk 8: historische context van sociaal beleid.............................................................................14
8.2 verzorgingsstaat onderdruk........................................................................................................15
8.3 WMO (wet maatschappelijke Ondersteuning)...........................................................................18
8.4 WLZ.............................................................................................................................................18
8.5 Ziektewet....................................................................................................................................18
8.6 participatiewet............................................................................................................................18
8.7 jeugdwet.....................................................................................................................................19
Hoofdstuk 9 sociaal werk in internationaal perspectief.......................................................................19
9.3 sociaal werk en sociaal beleid in de VS.......................................................................................21
Thema’s 9.4 Internationale thema’s in het sociale domein..............................................................22
De maatschappelijke context van sociaal werk
Hoofdstuk 4
Miljoenennota op prinsjesdag. Waar gaat het geld heen
1. Een kwart van de hele uitgave gaat naar de zorg. Zorgverzekeringswet, verpleeghuizen
1
, 2. Kwart van de uitgave naar sociale zekerheid algemene ouderen wet, kinderbijslag,
garandeert een bepaald minimum voor iedereen in Nederland
3. 12 % naar onderwijs
4. 4% naar politie en justitie.
Vanuit gemeente gaat 57% naar het sociale gebeuren.
Zorg
Iedereen in Nederland is verplicht om een ziektekostenverzekering af te sluiten en premie te
betalen. Groot deel van de zorg wordt vergoed door de (rijks)overheid.
Sociale zekerheid en arbeidsmarkt
Is onderverdeeld in
- Algemene Ouderdomswet
- Algemene Nabestaandenwet
- Arbeidsongeschiktheidsregelingen
- Werkeloosheidsuitkering (de WW, bijstandsuitkeringen)
- Kind regelingen (kinderbijslag en kinderopvangtoeslag)
- Re0integratie en bemiddeling
- Overige uitgaves
Onderwijs, cultuur en wetenschap
Grootste deel naar basisonderwijs, voortgezet onderwijs en studiefinanciering. Musea en publieke
omroep valt ook onder dit kopje.
4.2 hoe betaald de overheid dat?
Kort antwoord: grotendeels via de belastingen die de burgers betalen
Lange antwoord:
Belastingen is grootste inkomsten
- Directe en indirecte belastingen
Directe vallen alle belastingen die geheven worden op winst, inkomsten en vermogen.
- Iedereen die woont en werkt in Nederland betaalt inkomstenbelasting over zijn salaris
Indirecte belastingen worden niet rechtstreeks, maar door een ander aan de Belastingdienst betaald.
- Denk aan btw (belasting over de toegevoegde waarde van producten die mensen betalen)
Consument betaalt de btw aan de ondernemer van wie het product of de dienst afgenomen
wordt, en de ondernemer betaalt deze btw weer door aan de overheid.
- Nog andere soorten geheven belastingen; motorrijtuigenbelasting, accijnzen op tabak,
alcohol en frisdrank, kansspelbelasting (die je betaalt wanneer je geld gewonnen hebt in een
loterij. Belasting die betaald wordt over in- en uitvoer van producten en
overdrachtsbelasting, die moet je betalen wanneer je een huis koopt.
Consument merkt die btw nauwelijks, de ondernemers is het wel belangrijk.
Belastingen aan de gemeente
2
, - OZB belasting over de waarde van een koophuis
- Parkeerplaatsen, rioolheffing, reinigingsheffingen
- Gemeente kan ook leges vragen, de gemeente bepaald waar en hoe hoog de belasting is
voor transacties (zoals nieuw paspoort aanvragen). Ook bepaald de gemeente waaraan het
besteed wordt
Rijksbijdrage aan het zorgverzekeringsfonds
- Zorgverzekeraars verdienen geld door de zorgpremie die elke burger betaald.
- De overheid geeft de zorgverzekeraar een rijksbijdrage, omdat de premies en bijdragen van
alle verzekerden niet voldoende opbrengen.
- Met name door dat het tot 18 jaar gratis is en omdat sommige mensen meer zorg ontvangen
dan waar ze voor betalen
Rijksbijdrage aan het gemeentefonds.
- Geld dat gaat naar gemeenten, zodat zij hun taken goed kunnen uitvoeren
- Sinds 2015 hebben gemeenten de verantwoordelijkheid gekregen over een groot gedeelte
van de zorg; jeugdzorg, de maatschappelijke zorg en het betrekken van burgers bij de
samenleving.
- Gemeente financiert dit door gemeentebelastingen
- Rijksbijdrage is afhankelijk van
Aantal inwoner
Aantal jongeren
Uitkeringsgerechtigden
De oppervlakte van gemeente
- Een deel van de inkomsten uit het gemeentefonds wordt geoormerkt het Rijk bepaald
vooraf waar dit geld naar toe gaat
Grootste inkomsten uit het gemeentefonds!
Jeugdzorg
- Gemeente is verantwoordelijk voor het maken van beleid, voor jeugdzorg ook
verantwoordelijk voor de financiering.
- Er worden contracten gesloten met jeugdinstellingen om zorg te kunnen inkopen. Dit wordt
dan voor cliënten (deels) vergoed door de gemeente.
- Gelukkig hoeft niet alle zorgaanbieders woonachtig te zijn in gemeente. Gemeente kan ook
contract afsluiten met instelling (vaak grote instelling) woonachtig in andere gemeente.
Het CAK (Centraal Administratie Kantoor) en zorgkantoren
- De gemeente hoeft gelukkig niet alle taken rondom de zorg en financiering zelf te doen.
- Het CAK is een landelijke organisatie die namens het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport onder andere eigen bijdragen van burgers die gebruikmaken van de WLZ
en de Wmo bepaalt en int om hiermee de zorgverleners te betalen.
- Elke regio beschikt over een zorgkantoor zorgkantoren werken samen met de grootste
zorgverzekeraar. Ze moeten zorgen dat iedereen de juiste zorg krijgt.
- Ze sturen de zorgaanbieders aan en informeren hen welke burgers recht hebben op
welke zorg.
- Zorgkantoor zorgt ook ervoor dat zorgverleners betaald worden.
- Pgb (persoonsgebonden budget) voert zorgkantoor uit als gemeente dit niet doet.
- Mensen kunnen ervoor kiezen om zelf te bepalen welke zorg zij inkopen en hiervoor een
vergoeding te ontvangen ze moeten dan zelf administratie regelen (welke zorg wanneer)
3
