HOOFDSTUK 1, DE CONJUNCTUURBEWEGING
https://youtu.be/0TSbS2wvsQM
1.1 DE ECONOMISCHE CONJUNCTUUR
Reële economische groei:om beweging van de economie inzichtelijk te maken, de
procentuele verandering van jaar tot jaar van het reële bbp. De groei van het bbp
gecorrigeerd voor de inflatie
Volumegroei:de groei van het aantal geproduceerde stuks
Conjunctuur:boven x-as, groeiende economie / onder x-as, krimpende economie
Conjunctuurbeweging:golfbeweging van de reële economische groei
Trendmatige groei/langetermijngroei pad:de gemiddelde groei over de afgelopen tien jaar
Hoogconjunctuur:als de economie sterker groeit dan de trendmatige groei, consumenten
geven dan makkelijk geld uit, ondernemingen blijven niet zitten met
onverkochte voorraden, bedrijfswinsten zijn hoog, aandelenkoersen bereiken recordhoogtes
en er is weinig werkloosheid
Laagconjunctuur:als de economie minder sterk groeit dan de trendmatige groei,
consumenten geven minder makkelijk geld uit, waardoor bedrijven moeilijker hun producten
verkopen. Als gevolg vd lage bestedingen dalen de belastinginkomsten. Het
financieringstekort vd overheid loopt op en het aantal werklozen stijgt
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS):meet de Nederlandse economische groei
Eurostat:meet de Europese economische groei
Economische recessie (achteruitgang):als de economie twee kwartalen achter elkaar krimpt
Economische depressie:als de economie drie kwartalen of meer achter elkaar krimpt
Drie kenmerken conjunctuur:
- de beweging is onregelmatig en niet te voorspellen
- De meeste macro-economische variabelen verzoenen dezelfde conjunctuurbeweging
- De beweging verloopt tegengesteld aan het aantal werklozen
Econometrie:onderdeel van de economische wetenschap dat economische verschijnselen
meet en voorspelt met behulp van wiskunde modellen en statistieken
Conjunctuurindicatoren:om de conjunctuur op korte termijn te voorspellen.
Macro-economische variabelen waarvan de waarde eerder bekend is dan die van het bbp.
Ze geven een indicatie van de omvang van het toekomstige bbp.
Conjunctuurklok:verdeelt de stand van de conjunctuur in vier categorieën
- hoogconjunctuur met dalende of stijgende conjunctuurbeweging
1
, - Laagconjunctuur met een stijgende of dalende conjunctuurbeweging
De conjunctuur is gebaseerd op het bbp. Deze macro-economische waarde omvat de
gehele economie. Maar de conjunctuurbeweging is ook zichtbaar in andere variabelen:
- Inkomen van consumenten
- Bedrijfswinsten
- Industriële productie
- Aantal huizen dat wordt verkocht
Omdat de conjunctuurbeweging de gehele economie omvat, worden alle
macro-economische variabelen erdoor beïnvloed.
Procyclisch:hun verandering door de tijd volgt de conjunctuurbeweging
Anticyclisch:hun verandering door de tijd is tegengesteld aan de conjunctuurbeweging
https://www.youtube.com/watch?v=ySdi1gZ-AjM
2
, 1.2 DE STAND VAN DE ECONOMIE
Onvrijwillig werkloos:als mensen ontslagen worden
Vrijwillig werkloos:als mensen zelf ontslag nemen
In een periode van laagconjunctuur neemt vooral onvrijwillige werkloosheid toe. Stijgende
werkloosheid heeft twee gevolgen voor de begroting van de overheid:
- overheid moet meer uitkeringen verstrekken, overheidsuitgaven stijgen hierdoor
- Directe belastingopbrengsten (zoals loonbelasting), als indirecte
belastingopbrengsten (zoals btw en accijnzen) dalen. Hierdoor dalen
overheidsinkomsten
Door heide effecten verslechteren de overheidsfinanciën, de kans op een financieringstekort
neemt toe.
Een financieringstekort beperkt de mogelijkheden van de overheid. Er is minder geld
voorhanden om economisch beleid te betalen.
De hoogte van inkomensoverdrachten (uitkering van geen tegenprestatie tegenover staat) is
gebaseerd op een algemeen aanvaard sociaal minimum: het minimale inkomen dat nodig is
om van rond te kunnen komen.
Waardevast: als een uitkering meestijgt met de inflatie, de koopkracht blijft dan gelijk. In
tijden van laagconjunctuur kan de overheid geen waardevaste uitkeringen garanderen, daar
is geen geld voor.
Welvaartsvast:als een uitkering meegroeit met de loonontwikkeling. Mensen met een sociale
uitkering delen in de toegenomen welvaart
Consumentenvertrouwen: vertrouwen van consumenten in de economie
Producentenvertrouwen: het vertrouwen dat producenten hebben in de econome. De index
van het producentenvertrouwen is gebaseerd op de oordelen van ondernemers op drie
onderdelen van hun bedrijfsvoering:
- orderportefeuille
- Voorraden
- Verwachte bedrijvigheid in de komende drie maanden
De conjunctuurbeweging heeft ook invloed op de internationale handel.
- Als in Nederland de vraag van bedrijven en gezinnen daalt, worden er in Nederland
ook minder buitenlandse producten afgezet.
- De import van Nederland daalt: het buitenland verkoopt minder producten aan
Nederland.
- De vraag in het buitenland zakt: het buitenland koopt minder Nederlandse producten:
de export van Nederland daalt.
3
https://youtu.be/0TSbS2wvsQM
1.1 DE ECONOMISCHE CONJUNCTUUR
Reële economische groei:om beweging van de economie inzichtelijk te maken, de
procentuele verandering van jaar tot jaar van het reële bbp. De groei van het bbp
gecorrigeerd voor de inflatie
Volumegroei:de groei van het aantal geproduceerde stuks
Conjunctuur:boven x-as, groeiende economie / onder x-as, krimpende economie
Conjunctuurbeweging:golfbeweging van de reële economische groei
Trendmatige groei/langetermijngroei pad:de gemiddelde groei over de afgelopen tien jaar
Hoogconjunctuur:als de economie sterker groeit dan de trendmatige groei, consumenten
geven dan makkelijk geld uit, ondernemingen blijven niet zitten met
onverkochte voorraden, bedrijfswinsten zijn hoog, aandelenkoersen bereiken recordhoogtes
en er is weinig werkloosheid
Laagconjunctuur:als de economie minder sterk groeit dan de trendmatige groei,
consumenten geven minder makkelijk geld uit, waardoor bedrijven moeilijker hun producten
verkopen. Als gevolg vd lage bestedingen dalen de belastinginkomsten. Het
financieringstekort vd overheid loopt op en het aantal werklozen stijgt
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS):meet de Nederlandse economische groei
Eurostat:meet de Europese economische groei
Economische recessie (achteruitgang):als de economie twee kwartalen achter elkaar krimpt
Economische depressie:als de economie drie kwartalen of meer achter elkaar krimpt
Drie kenmerken conjunctuur:
- de beweging is onregelmatig en niet te voorspellen
- De meeste macro-economische variabelen verzoenen dezelfde conjunctuurbeweging
- De beweging verloopt tegengesteld aan het aantal werklozen
Econometrie:onderdeel van de economische wetenschap dat economische verschijnselen
meet en voorspelt met behulp van wiskunde modellen en statistieken
Conjunctuurindicatoren:om de conjunctuur op korte termijn te voorspellen.
Macro-economische variabelen waarvan de waarde eerder bekend is dan die van het bbp.
Ze geven een indicatie van de omvang van het toekomstige bbp.
Conjunctuurklok:verdeelt de stand van de conjunctuur in vier categorieën
- hoogconjunctuur met dalende of stijgende conjunctuurbeweging
1
, - Laagconjunctuur met een stijgende of dalende conjunctuurbeweging
De conjunctuur is gebaseerd op het bbp. Deze macro-economische waarde omvat de
gehele economie. Maar de conjunctuurbeweging is ook zichtbaar in andere variabelen:
- Inkomen van consumenten
- Bedrijfswinsten
- Industriële productie
- Aantal huizen dat wordt verkocht
Omdat de conjunctuurbeweging de gehele economie omvat, worden alle
macro-economische variabelen erdoor beïnvloed.
Procyclisch:hun verandering door de tijd volgt de conjunctuurbeweging
Anticyclisch:hun verandering door de tijd is tegengesteld aan de conjunctuurbeweging
https://www.youtube.com/watch?v=ySdi1gZ-AjM
2
, 1.2 DE STAND VAN DE ECONOMIE
Onvrijwillig werkloos:als mensen ontslagen worden
Vrijwillig werkloos:als mensen zelf ontslag nemen
In een periode van laagconjunctuur neemt vooral onvrijwillige werkloosheid toe. Stijgende
werkloosheid heeft twee gevolgen voor de begroting van de overheid:
- overheid moet meer uitkeringen verstrekken, overheidsuitgaven stijgen hierdoor
- Directe belastingopbrengsten (zoals loonbelasting), als indirecte
belastingopbrengsten (zoals btw en accijnzen) dalen. Hierdoor dalen
overheidsinkomsten
Door heide effecten verslechteren de overheidsfinanciën, de kans op een financieringstekort
neemt toe.
Een financieringstekort beperkt de mogelijkheden van de overheid. Er is minder geld
voorhanden om economisch beleid te betalen.
De hoogte van inkomensoverdrachten (uitkering van geen tegenprestatie tegenover staat) is
gebaseerd op een algemeen aanvaard sociaal minimum: het minimale inkomen dat nodig is
om van rond te kunnen komen.
Waardevast: als een uitkering meestijgt met de inflatie, de koopkracht blijft dan gelijk. In
tijden van laagconjunctuur kan de overheid geen waardevaste uitkeringen garanderen, daar
is geen geld voor.
Welvaartsvast:als een uitkering meegroeit met de loonontwikkeling. Mensen met een sociale
uitkering delen in de toegenomen welvaart
Consumentenvertrouwen: vertrouwen van consumenten in de economie
Producentenvertrouwen: het vertrouwen dat producenten hebben in de econome. De index
van het producentenvertrouwen is gebaseerd op de oordelen van ondernemers op drie
onderdelen van hun bedrijfsvoering:
- orderportefeuille
- Voorraden
- Verwachte bedrijvigheid in de komende drie maanden
De conjunctuurbeweging heeft ook invloed op de internationale handel.
- Als in Nederland de vraag van bedrijven en gezinnen daalt, worden er in Nederland
ook minder buitenlandse producten afgezet.
- De import van Nederland daalt: het buitenland verkoopt minder producten aan
Nederland.
- De vraag in het buitenland zakt: het buitenland koopt minder Nederlandse producten:
de export van Nederland daalt.
3
