Samenvatting H 1,2 en 3 (kleine aantekeningen van H 6,8 en 9)
– Pathology of the Hard Dental Tissues –
Hoofdstuk 1:
Hypodontie: gebitselementen met minder dan het normale aantal tanden als gevolg van
agenesie ofwel de afwezigheid van een tandkiem of het niet ontwikkelen van een tandkiem.
- Anodontie is de aangeboren afwezigheid van alle tanden, terwijl de afwezigheid van
veel tanden bekend staat als oligodontie of gedeeltelijke anodontie.
- Geïsoleerde hypodontie is de aangeboren afwezigheid van één of enkele tanden.
Hypodontie is de meest voorkomende van alle aangeboren afwijkingen bij mensen. De
etiologie van hypodontie is niet helemaal duidelijk, maar genetische factoren spelen zeker
een rol.
Oligodontie: afwezigheid van 4-6 en meer of 8 en meer tanden, exclusief agenese van derde
kiezen.
- Het patroon van ontbrekende tanden is vaak bilateraal symmetrisch metrisch.
- De frequentie van oligodontie is laag: ongeveer 0,1–0,5% mensen hebben zeven tot
acht ontbrekende tanden.
- Het komt vaak voor in combinatie met het syndroom van Down, het ontbreken van
met name de centrale bovensnijtanden moet de aanwezigheid van een syndroom
worden vermoed.
Oligodontie wordt bovendien gekenmerkt door verminderde tandgrootte en morfologie
(conische kronen, korte wortels) ,en onderontwikkeling van de alveolaire processen.
Anodontie: zeldzame aangeboren afwezigheid van alle tanden, die optreedt bij ernstige,
vaak fatale, ziektebeelden.
Hyperdontie (of hyperodontie) duidt op de aanwezigheid van één of meer extra tanden, dat
wil zeggen een gebit met meer dan de 20 melktanden en/of 32 blijvende tanden; de extra
tanden kunnen morfologisch vergelijkbaar zijn met of verschillen in grootte of vorm in
vergelijking met de normale tanden. De extra tanden komen enkelvoudig, meervoudig en
uni- of bilateraal voor. Hun morfologie kan vergelijkbaar zijn met die van normale tanden
(eumorf), waardoor ze als een specifieke tand kunnen worden herkend.
- Extra tanden lijken tot op zekere hoogte op odontomen. Odontomen behoren tot de
groep van goedaardige odontogene tumoren en bestaan uit epitheliale en
mesenchymale weefsels.
Atypische extra tanden, soms rudimentaire tanden genoemd, zijn gewoonlijk pinvormig;
tuberculate (meerdere knobbels) vormen kunnen tonvormig en geïnvagineerd zijn.
Voorbeelden zijn mesiodens, distomolair en paramolair.
- Mesiodens: De mesiodens bevindt zich meestal tussen de maxillaire centrale
snijtanden; mandibulaire mesiodens komen echter ook voor.
- De distomolaar, meestal distaal van de derde kies, is waarschijnlijk de op één na
meest voorkomende atypische
- De paramolaar (dens paramolaris), een atypische extra tand, kan worden bevestigd
aan het mesiobuccale oppervlak van de tweede of derde molaar
1
– Pathology of the Hard Dental Tissues –
Hoofdstuk 1:
Hypodontie: gebitselementen met minder dan het normale aantal tanden als gevolg van
agenesie ofwel de afwezigheid van een tandkiem of het niet ontwikkelen van een tandkiem.
- Anodontie is de aangeboren afwezigheid van alle tanden, terwijl de afwezigheid van
veel tanden bekend staat als oligodontie of gedeeltelijke anodontie.
- Geïsoleerde hypodontie is de aangeboren afwezigheid van één of enkele tanden.
Hypodontie is de meest voorkomende van alle aangeboren afwijkingen bij mensen. De
etiologie van hypodontie is niet helemaal duidelijk, maar genetische factoren spelen zeker
een rol.
Oligodontie: afwezigheid van 4-6 en meer of 8 en meer tanden, exclusief agenese van derde
kiezen.
- Het patroon van ontbrekende tanden is vaak bilateraal symmetrisch metrisch.
- De frequentie van oligodontie is laag: ongeveer 0,1–0,5% mensen hebben zeven tot
acht ontbrekende tanden.
- Het komt vaak voor in combinatie met het syndroom van Down, het ontbreken van
met name de centrale bovensnijtanden moet de aanwezigheid van een syndroom
worden vermoed.
Oligodontie wordt bovendien gekenmerkt door verminderde tandgrootte en morfologie
(conische kronen, korte wortels) ,en onderontwikkeling van de alveolaire processen.
Anodontie: zeldzame aangeboren afwezigheid van alle tanden, die optreedt bij ernstige,
vaak fatale, ziektebeelden.
Hyperdontie (of hyperodontie) duidt op de aanwezigheid van één of meer extra tanden, dat
wil zeggen een gebit met meer dan de 20 melktanden en/of 32 blijvende tanden; de extra
tanden kunnen morfologisch vergelijkbaar zijn met of verschillen in grootte of vorm in
vergelijking met de normale tanden. De extra tanden komen enkelvoudig, meervoudig en
uni- of bilateraal voor. Hun morfologie kan vergelijkbaar zijn met die van normale tanden
(eumorf), waardoor ze als een specifieke tand kunnen worden herkend.
- Extra tanden lijken tot op zekere hoogte op odontomen. Odontomen behoren tot de
groep van goedaardige odontogene tumoren en bestaan uit epitheliale en
mesenchymale weefsels.
Atypische extra tanden, soms rudimentaire tanden genoemd, zijn gewoonlijk pinvormig;
tuberculate (meerdere knobbels) vormen kunnen tonvormig en geïnvagineerd zijn.
Voorbeelden zijn mesiodens, distomolair en paramolair.
- Mesiodens: De mesiodens bevindt zich meestal tussen de maxillaire centrale
snijtanden; mandibulaire mesiodens komen echter ook voor.
- De distomolaar, meestal distaal van de derde kies, is waarschijnlijk de op één na
meest voorkomende atypische
- De paramolaar (dens paramolaris), een atypische extra tand, kan worden bevestigd
aan het mesiobuccale oppervlak van de tweede of derde molaar
1
