Verschillen ME en Renaissance:
Opkomst humanisme:
Kon opkomen en verspreiden door de boekdrukkunst. Je kunt het humanisme een wereldbeeld
noemen dat opkwam tijdens de Renaissance. Het humanisme was een denkstroming waarbij het
verstand, de vrije wil van de mens en het opnieuw bestuderen van oude teksten centraal staat. Het
humanisme is individualistisch. Belangrijke humanisten zijn: Erasmus en Luther.
Dit had gevolg op allerlei factoren zoals cultureel vlak, maar ook literair vlak. Zo werd de inspiratie
niet zozeer uit de klassieke oudheid gehaald, maar uit Italiaanse bronnen. Namen die dit deden
waren o.a. Shakespeare en Marlowe
Het sonnet
Betekenis: Het is een dichtvorm dat ontstond aan het begin van de Renaissance in Italië. De inhoud
gaat vrijwel altijd over de menselijke emoties met behulp van de meest fraaie bewoordingen. Een
sonnet bestaat uit 14 regels, meestal 2 delen. In de eerste 8 regels (octaaf) beschrijft de schrijver z’n
ervaring en in de laatste 6 (sextet) beschrijft hij z’n persoonlijke visie en gevoelens. De overgang
tussen het octaaf en sextet heet de chute, volta of de Break of Thought. Je hebt een Italiaanse en een
Engelse/Shakespeareaanse sonnet. Verschillen Italiaans en Engels sonnet:
Italiaans sonnet: In een sonnet komt ook vaak alliteratie
- 2 coupletten van 4 regels (octaaf) voor. Dat is als er veel medeklinkers
- 2 coupletten van 3 regels (sextet) achter elkaar staan. Bijvoorbeeld:
- Regels tellen 10 lettergrepen Heerlijk Helder Heineken
- Meest voorkomende rijmschema: abba abba cdc cdc (of: cde cde)
Engels sonnet: Hieraan onderscheid je of het een Italiaans of
- 3 coupletten van 4 regels Engels sonnet is. Als je laatste 2 regels namelijk
- Eindigend met 2 regels NIET rijmen is het een Italiaans sonnet, rijmen de
- Meest voorkomende rijmschema: abab cdcd efef gg WEL is het een Engels sonnet.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Goede link samenvattingen en analyses: https://www.sparknotes.com/ +
https://englishmyway.jouwweb.nl/ + https://poemanalysis.com/
, Whoso list to hunt - Engels sonnet
Schrijver: Thomas Wyatt (1503-1542)
Samenvatting: Het gaat over liefde; de spreker beschrijft liefde als een wanhopige en gewelddadige
achtervolging, waarbij een man probeert de vrouw te achtervolgen van wie hij houdt. Deze
achtervolging is mislukt, dus de spreker besteedt het gedicht aan het uitleggen waarom hij de jacht
opgeeft.
Boodschap: De liefde is een wanhopige en gewelddadige achtervolging. Zo is dat ook het geval bij
Thomas Wyatt en legt hij uit waarom.
Sonnet 75 - Engels sonnet
Schrijver: Edmund Spenser (1552-1599)
Samenvatting: Door het hele gedicht heen beschrijft de spreker het schrijven van de naam van zijn
geliefde in het zand (Elizabeth), alleen om te zien hoe het wordt weggespoeld door het getij. Hoe
vaak het ook gebeurt, hij werkt door. Hij blijft zelfs schrijven nadat zijn geliefde hem heeft verteld dat
ze niet eeuwig wil leven. Hij gelooft niet dat ze moet samenwonen met de lagere dingen van de
wereld. Spenser besluit met zijn spreker die suggereert dat zijn liefde door de tijd zal voortduren.
Boodschap: Hij wil duidelijk maken dat liefde voor altijd zal duren, wat dan ook. Dat laat hij in het
sonnet zien door het continue opnieuw schrijven van de naam van z’n vrouw, nadat die wegvaagt
door de zee.
Sonnet 18 - Engels sonnet
Schrijver: Shakespeare (1564-1616)
Samenvatting: De spreker opent het gedicht met een vraag gericht aan de geliefde: "Zal ik u
vergelijken met een zomerdag?" De volgende elf regels zijn gewijd aan een dergelijke vergelijking. In
regel 2 stipuleert de spreker wat de jonge man vooral onderscheidt van de zomerdag: hij is "mooier
en gematigder". De zomerdagen neigen naar extremen: ze worden opgeschrikt door "ruige winden";
in hen schijnt de zon ("het oog van de hemel") vaak "te heet" of te zwak. En de zomer is vluchtig: de
datum is te kort en het leidt tot het verwelken van de herfst, omdat "elke kermis van kermis wel eens
afneemt". Het laatste kwatrijn van het sonnet vertelt hoe de geliefde in dat opzicht verschilt van de
zomer: zijn schoonheid zal eeuwig duren (“Uw eeuwige zomer zal niet vervagen...”) en nooit sterven.
In het couplet legt de spreker uit hoe de schoonheid van de geliefde deze prestatie zal volbrengen,
en niet zal vergaan omdat het wordt bewaard in het gedicht, dat voor altijd zal duren; het zal leven
"zolang mensen kunnen ademen of ogen kunnen zien."
Boodschap: De liefde kun je vergelijken met een zomerdag.
Sonnet 130 - Engels sonnet
Schrijver: Shakespeare (1564-1616)
Samenvatting: De spreker besteedt een buitensporige hoeveelheid tijd aan het beschrijven van zijn
minnares tot op het bot. Haar ogen lijken bijvoorbeeld in niets op de zon en haar lippen zijn niet roze.
Trouwens, haar huid is dun en haar haren zijn als draden. Dichters daarentegen die hun minnaars
met de natuur vergelijken, beschrijven ze niet echt zoals ze zijn, maar idealiseren ze en daarom, zo
lijkt de dichter te laten doorschemeren, kunnen ze niet zoveel van hun geliefde houden als hij van
zijn minnares.
Boodschap: Liefde hoeft niet te bestaan uit de mooiste vrouw. Zo beschrijver Shakespeare z’n vrouw
als ‘lelijk’, maar houdt hij wel ontzettend van haar. Meer dan andere.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Opkomst humanisme:
Kon opkomen en verspreiden door de boekdrukkunst. Je kunt het humanisme een wereldbeeld
noemen dat opkwam tijdens de Renaissance. Het humanisme was een denkstroming waarbij het
verstand, de vrije wil van de mens en het opnieuw bestuderen van oude teksten centraal staat. Het
humanisme is individualistisch. Belangrijke humanisten zijn: Erasmus en Luther.
Dit had gevolg op allerlei factoren zoals cultureel vlak, maar ook literair vlak. Zo werd de inspiratie
niet zozeer uit de klassieke oudheid gehaald, maar uit Italiaanse bronnen. Namen die dit deden
waren o.a. Shakespeare en Marlowe
Het sonnet
Betekenis: Het is een dichtvorm dat ontstond aan het begin van de Renaissance in Italië. De inhoud
gaat vrijwel altijd over de menselijke emoties met behulp van de meest fraaie bewoordingen. Een
sonnet bestaat uit 14 regels, meestal 2 delen. In de eerste 8 regels (octaaf) beschrijft de schrijver z’n
ervaring en in de laatste 6 (sextet) beschrijft hij z’n persoonlijke visie en gevoelens. De overgang
tussen het octaaf en sextet heet de chute, volta of de Break of Thought. Je hebt een Italiaanse en een
Engelse/Shakespeareaanse sonnet. Verschillen Italiaans en Engels sonnet:
Italiaans sonnet: In een sonnet komt ook vaak alliteratie
- 2 coupletten van 4 regels (octaaf) voor. Dat is als er veel medeklinkers
- 2 coupletten van 3 regels (sextet) achter elkaar staan. Bijvoorbeeld:
- Regels tellen 10 lettergrepen Heerlijk Helder Heineken
- Meest voorkomende rijmschema: abba abba cdc cdc (of: cde cde)
Engels sonnet: Hieraan onderscheid je of het een Italiaans of
- 3 coupletten van 4 regels Engels sonnet is. Als je laatste 2 regels namelijk
- Eindigend met 2 regels NIET rijmen is het een Italiaans sonnet, rijmen de
- Meest voorkomende rijmschema: abab cdcd efef gg WEL is het een Engels sonnet.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Goede link samenvattingen en analyses: https://www.sparknotes.com/ +
https://englishmyway.jouwweb.nl/ + https://poemanalysis.com/
, Whoso list to hunt - Engels sonnet
Schrijver: Thomas Wyatt (1503-1542)
Samenvatting: Het gaat over liefde; de spreker beschrijft liefde als een wanhopige en gewelddadige
achtervolging, waarbij een man probeert de vrouw te achtervolgen van wie hij houdt. Deze
achtervolging is mislukt, dus de spreker besteedt het gedicht aan het uitleggen waarom hij de jacht
opgeeft.
Boodschap: De liefde is een wanhopige en gewelddadige achtervolging. Zo is dat ook het geval bij
Thomas Wyatt en legt hij uit waarom.
Sonnet 75 - Engels sonnet
Schrijver: Edmund Spenser (1552-1599)
Samenvatting: Door het hele gedicht heen beschrijft de spreker het schrijven van de naam van zijn
geliefde in het zand (Elizabeth), alleen om te zien hoe het wordt weggespoeld door het getij. Hoe
vaak het ook gebeurt, hij werkt door. Hij blijft zelfs schrijven nadat zijn geliefde hem heeft verteld dat
ze niet eeuwig wil leven. Hij gelooft niet dat ze moet samenwonen met de lagere dingen van de
wereld. Spenser besluit met zijn spreker die suggereert dat zijn liefde door de tijd zal voortduren.
Boodschap: Hij wil duidelijk maken dat liefde voor altijd zal duren, wat dan ook. Dat laat hij in het
sonnet zien door het continue opnieuw schrijven van de naam van z’n vrouw, nadat die wegvaagt
door de zee.
Sonnet 18 - Engels sonnet
Schrijver: Shakespeare (1564-1616)
Samenvatting: De spreker opent het gedicht met een vraag gericht aan de geliefde: "Zal ik u
vergelijken met een zomerdag?" De volgende elf regels zijn gewijd aan een dergelijke vergelijking. In
regel 2 stipuleert de spreker wat de jonge man vooral onderscheidt van de zomerdag: hij is "mooier
en gematigder". De zomerdagen neigen naar extremen: ze worden opgeschrikt door "ruige winden";
in hen schijnt de zon ("het oog van de hemel") vaak "te heet" of te zwak. En de zomer is vluchtig: de
datum is te kort en het leidt tot het verwelken van de herfst, omdat "elke kermis van kermis wel eens
afneemt". Het laatste kwatrijn van het sonnet vertelt hoe de geliefde in dat opzicht verschilt van de
zomer: zijn schoonheid zal eeuwig duren (“Uw eeuwige zomer zal niet vervagen...”) en nooit sterven.
In het couplet legt de spreker uit hoe de schoonheid van de geliefde deze prestatie zal volbrengen,
en niet zal vergaan omdat het wordt bewaard in het gedicht, dat voor altijd zal duren; het zal leven
"zolang mensen kunnen ademen of ogen kunnen zien."
Boodschap: De liefde kun je vergelijken met een zomerdag.
Sonnet 130 - Engels sonnet
Schrijver: Shakespeare (1564-1616)
Samenvatting: De spreker besteedt een buitensporige hoeveelheid tijd aan het beschrijven van zijn
minnares tot op het bot. Haar ogen lijken bijvoorbeeld in niets op de zon en haar lippen zijn niet roze.
Trouwens, haar huid is dun en haar haren zijn als draden. Dichters daarentegen die hun minnaars
met de natuur vergelijken, beschrijven ze niet echt zoals ze zijn, maar idealiseren ze en daarom, zo
lijkt de dichter te laten doorschemeren, kunnen ze niet zoveel van hun geliefde houden als hij van
zijn minnares.
Boodschap: Liefde hoeft niet te bestaan uit de mooiste vrouw. Zo beschrijver Shakespeare z’n vrouw
als ‘lelijk’, maar houdt hij wel ontzettend van haar. Meer dan andere.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
