Duitsland in Europa 1918-1991
Paragraaf 1
In de laatste dagen van de Eerste Wereldoorlog werd in het Duitse keizerrijk de
Republiek van Weimar uitgeroepen door een sociaaldemocratische regering. De
democratie in de Republiek van Weimar was vanaf het begin wankel:
- De sociaaldemocratische regering moest de wapenstilstand tekenen in de
oorlog die door het keizerrijk was begonnen en verloren;
- Een groot deel van de bevolking had weinig vertrouwen in de leiders van de
Republiek;
- De economie van Duitsland stond er zeer slecht voor als gevolg van de oorlog
en kreeg sterk te lijden van de hoge herstelbetalingen en het verlies van
grondstofrijke gebieden.
In de Republiek van Weimar was dat niet het geval. In de Republiek van Weimar
geloofde het merendeel van de bevolking niet in de parlementaire democratie en was
niet bereid eraan mee te werken. Tegenstand kwam er van communisten,
nationalisten, conservatieven en teleurgestelde ex-soldaten:
- De communisten (KPD) deden alleen mee om propaganda te maken voor het
eigen ideaal, wilden zelf alle macht. De KPD hoopte op een revolutie.
- Nationalisten en conservatieven wilden het keizerrijk terug met minder macht
voor de politieke partijen en meer voor henzelf. In een keizerrijk verwachtten
nationalisten en conservatieven meer invloed te behouden dan in de
democratie van de Republiek van Weimar. Ook geloofden zij in de
dolkstootlegende. Bovendien hadden zij een grote angst voor het
communisme wat volgens hen niet goed werd bestreden door de regering van
de Republiek van Weimar.
- Veel teleurgestelde ex-soldaten sloten zich aan bij communistische,
conservatieve of fascistische groepen. De ex-soldaten gaven de parlementaire
democratie en haar vertegenwoordigers de schuld van alles wat naar hun
mening verkeerd was.
Gevoed door de dolkstootlegende hielden de tegenstanders de
sociaaldemocratische regering verantwoordelijk voor:
- De nederlaag in de Eerste Wereldoorlog;
- Het opgelegde Verdrag van Versailles uit 1919;
- En van de hieruit voortvloeiende slechte economische toestand.
De Vrede van Versailles maakte het winnen van steun van de meerderheid van de
bevolking in Duitsland lastig. Ook aanzien krijgen in Europa was moeilijk. Duitsland
kreeg een zeer nadelige vrede opgelegd:
- Duitsland kreeg de schuld van de oorlog en kreeg enorme herstelbetalingen
door de geallieerden opgelegd;
- Daarnaast moest Duitsland grondgebied afstaan:
- Een klein gebied aan België en een groot gebied aan Polen;
- Frankrijk kreeg Elzas-Lotharingen terug;
- De Duitse koloniën werden verdeeld onder geallieerden.
- En Duitsland moest ontwapenen: alleen kleine oorlogsschepen en een klein
beroepsleger.
Omdat de Duitse economie sterk te lijden had onder de herstelbetalingen en het
verlies van grondstofrijke gebieden, ontstond er in de eerste jaren na de oorlog een
slechte economische toestand.
, Wegens achterstand in de herstelbetalingen bezetten Franse en Belgische troepen in
1923 het Ruhrgebied. Duitse arbeiders gingen daarom staken, maar de regering
betaalde hun lonen door. Daarvoor liet de regering bankbiljetten bijdrukken, wat
leidde tot een enorme inflatie. Door deze inflatie ontstond er in 1923 een grote
economische crisis.
Halverwege de jaren ’20 bloeide de Duitse economie weer op door:
- Een verzoeningspolitiek met Frankrijk: een politiek van Frans-Duitse
toenadering;
- Het Dawesplan:
- Het jaarlijkse aandeel in de aflossing van de herstelbetalingen werd
gekoppeld aan de economische draagkracht van Duitsland;
- De VS gingen vanaf 1925 leningen verstrekken aan Duitsland om de
Duitse economie weer te helpen.
Het Dawesplan leidde tot vertrek van de bezettingstroepen in het Ruhrgebied en tot
een tijdelijk economisch herstel. Daardoor konden tussen 1924 en 1929 redelijk
stabiele regeringen worden gevormd.
Paragraaf 1
In de laatste dagen van de Eerste Wereldoorlog werd in het Duitse keizerrijk de
Republiek van Weimar uitgeroepen door een sociaaldemocratische regering. De
democratie in de Republiek van Weimar was vanaf het begin wankel:
- De sociaaldemocratische regering moest de wapenstilstand tekenen in de
oorlog die door het keizerrijk was begonnen en verloren;
- Een groot deel van de bevolking had weinig vertrouwen in de leiders van de
Republiek;
- De economie van Duitsland stond er zeer slecht voor als gevolg van de oorlog
en kreeg sterk te lijden van de hoge herstelbetalingen en het verlies van
grondstofrijke gebieden.
In de Republiek van Weimar was dat niet het geval. In de Republiek van Weimar
geloofde het merendeel van de bevolking niet in de parlementaire democratie en was
niet bereid eraan mee te werken. Tegenstand kwam er van communisten,
nationalisten, conservatieven en teleurgestelde ex-soldaten:
- De communisten (KPD) deden alleen mee om propaganda te maken voor het
eigen ideaal, wilden zelf alle macht. De KPD hoopte op een revolutie.
- Nationalisten en conservatieven wilden het keizerrijk terug met minder macht
voor de politieke partijen en meer voor henzelf. In een keizerrijk verwachtten
nationalisten en conservatieven meer invloed te behouden dan in de
democratie van de Republiek van Weimar. Ook geloofden zij in de
dolkstootlegende. Bovendien hadden zij een grote angst voor het
communisme wat volgens hen niet goed werd bestreden door de regering van
de Republiek van Weimar.
- Veel teleurgestelde ex-soldaten sloten zich aan bij communistische,
conservatieve of fascistische groepen. De ex-soldaten gaven de parlementaire
democratie en haar vertegenwoordigers de schuld van alles wat naar hun
mening verkeerd was.
Gevoed door de dolkstootlegende hielden de tegenstanders de
sociaaldemocratische regering verantwoordelijk voor:
- De nederlaag in de Eerste Wereldoorlog;
- Het opgelegde Verdrag van Versailles uit 1919;
- En van de hieruit voortvloeiende slechte economische toestand.
De Vrede van Versailles maakte het winnen van steun van de meerderheid van de
bevolking in Duitsland lastig. Ook aanzien krijgen in Europa was moeilijk. Duitsland
kreeg een zeer nadelige vrede opgelegd:
- Duitsland kreeg de schuld van de oorlog en kreeg enorme herstelbetalingen
door de geallieerden opgelegd;
- Daarnaast moest Duitsland grondgebied afstaan:
- Een klein gebied aan België en een groot gebied aan Polen;
- Frankrijk kreeg Elzas-Lotharingen terug;
- De Duitse koloniën werden verdeeld onder geallieerden.
- En Duitsland moest ontwapenen: alleen kleine oorlogsschepen en een klein
beroepsleger.
Omdat de Duitse economie sterk te lijden had onder de herstelbetalingen en het
verlies van grondstofrijke gebieden, ontstond er in de eerste jaren na de oorlog een
slechte economische toestand.
, Wegens achterstand in de herstelbetalingen bezetten Franse en Belgische troepen in
1923 het Ruhrgebied. Duitse arbeiders gingen daarom staken, maar de regering
betaalde hun lonen door. Daarvoor liet de regering bankbiljetten bijdrukken, wat
leidde tot een enorme inflatie. Door deze inflatie ontstond er in 1923 een grote
economische crisis.
Halverwege de jaren ’20 bloeide de Duitse economie weer op door:
- Een verzoeningspolitiek met Frankrijk: een politiek van Frans-Duitse
toenadering;
- Het Dawesplan:
- Het jaarlijkse aandeel in de aflossing van de herstelbetalingen werd
gekoppeld aan de economische draagkracht van Duitsland;
- De VS gingen vanaf 1925 leningen verstrekken aan Duitsland om de
Duitse economie weer te helpen.
Het Dawesplan leidde tot vertrek van de bezettingstroepen in het Ruhrgebied en tot
een tijdelijk economisch herstel. Daardoor konden tussen 1924 en 1929 redelijk
stabiele regeringen worden gevormd.
