Samenvatting kennistoets
Semester 1
,Inhoud
Pedagogiek Periode 1 .............................................................................................................................. 3
Inleiding in de pedagogiek – Hoofdstuk 1 ........................................................................................... 3
Inleiding in de pedagogiek – Hoofdstuk 2 ........................................................................................... 7
Inleiding in de pedagogiek – Hoofdstuk 3 ......................................................................................... 10
Inleiding in de pedagogiek – Hoofdstuk 4 ......................................................................................... 13
Inleiding in de pedagogiek – Hoofdstuk 6 ......................................................................................... 18
Basisboek opvoeding – Hoofdstuk 4 ................................................................................................. 22
Meer dan opvoeden – Hoofdstuk 2 .................................................................................................. 25
Meer dan opvoeden – Hoofdstuk 3 .................................................................................................. 26
Meer dan opvoeden – Hoofdstuk 4 .................................................................................................. 29
Meer dan opvoeden – Hoofdstuk 6 .................................................................................................. 30
Meer dan opvoeden – Hoofdstuk 7 .................................................................................................. 30
Ontwikkeling in de groep – Hoofdstuk 1.1 ........................................................................................ 33
Ontwikkeling in de groep – Hoofdstuk 1.3 ........................................................................................ 34
Ontwikkeling in de groep – Hoofdstuk 2.1 ........................................................................................ 36
Ontwikkeling in de groep – Hoofdstuk 3.1 ........................................................................................ 37
Ontwikkeling in de groep – Hoofdstuk 7.1.4 ..................................................................................... 38
Ontwikkeling in de groep – Hoofdstuk 7.4 ........................................................................................ 40
Over opvoeden gesproken – Hoofdstuk 2......................................................................................... 41
Over opvoeden gesproken – Hoofdstuk 3......................................................................................... 43
Brouwers pdf onderwijs online – Hoofdstuk 3 .................................................................................. 45
Pedagogiek – Thema 7 ...................................................................................................................... 48
Pedagogiek – Thema 12 .................................................................................................................... 49
Ondersteunende wetenschappen Periode 1 ........................................................................................ 51
Hoofdstuk 1 Een inleiding in de ontwikkeling van het kind .............................................................. 51
Hoofdstuk 2 Theoretische perspectieven en onderzoek .................................................................. 53
Hoofdstuk 3 Het begin van het leven ................................................................................................ 57
Hoofdstuk 4 De geboorte en het pasgeboren kind ........................................................................... 59
Neuropsychologie.............................................................................................................................. 60
Hoofdstuk 5 De fysieke ontwikkeling in de babytijd ......................................................................... 62
Hoofdstuk 6 De cognitieve ontwikkeling in de babytijd.................................................................... 66
Hoofdstuk 7 De sociaal-emotionele ontwikkeling en de persoonlijkheidsontwikkeling in de babytijd
........................................................................................................................................................... 70
1
, Hoofdstuk 8 De fysieke ontwikkeling in de peuter- en kleutertijd ................................................... 75
Hoofdstuk 9 De cognitieve ontwikkeling in de peuter- en kleutertijd .............................................. 80
Hoofdstuk 10 De sociale ontwikkeling en de persoonlijkheidsontwikkeling in de peuter- en
kleutertijd .......................................................................................................................................... 84
Hoofdstuk 11 De fysieke ontwikkeling in de schooltijd .................................................................... 88
Hoofdstuk 12 De cognitieve ontwikkeling in de schooltijd ............................................................... 94
Hoofdstuk 13 de sociale emotionele ontwikkeling en de persoonlijkheidsontwikkeling in de
schooltijd ......................................................................................................................................... 100
Hoofdstuk 14 De fysieke ontwikkeling in de adolescentie .............................................................. 106
Hoofdstuk 15 De cognitieve ontwikkeling in de adolescentie ........................................................ 113
Hoofdstuk 16 De sociaal-emotionele ontwikkeling en de persoonlijkheidsontwikkeling in de
adolescentie .................................................................................................................................... 119
Piaget ............................................................................................................................................... 126
Vygotsky .......................................................................................................................................... 130
De informatieverwerkingstheorie ................................................................................................... 131
Theorieën (Piaget, Vygotsky, informatieverwerkingstheorie) ........................................................ 132
Ivan Petraovich Pavlov .................................................................................................................... 133
Skinner ............................................................................................................................................. 133
Verschil klassieke (Pavlov) en operante (skinner) conditionering .................................................. 134
Albert Bandura ................................................................................................................................ 134
Konrad Lorenz ................................................................................................................................. 135
Freud ............................................................................................................................................... 135
Harry Harlow ................................................................................................................................... 136
John Bowlby .................................................................................................................................... 136
Mary Ainsworth ............................................................................................................................... 137
Erikson ............................................................................................................................................. 137
James Marcia ................................................................................................................................... 140
Training ................................................................................................................................................ 142
Gespreksvoering voor sociaal werkers – Hoofdstuk 3 .................................................................... 142
Leerhuis ............................................................................................................................................... 146
Een onderzoekende houding .......................................................................................................... 146
Observeren, registreren, rapporteren en interpreteren................................................................. 148
2
, Pedagogiek Periode 1
Inleiding in de pedagogiek – Hoofdstuk 1
Wat is pedagogiek?
o Opvoedingswetenschap: Bestudeert en onderzoekt welke effecten specifieke opvoedkundige
handelingen hebben op de opvoeding van kinderen.
▪ Hulp hierbij: psychologie, sociologie, levensbeschouwing
o Opvoedkunde: vaardigheden opvoeder (wat moet je kunnen)
o Opvoedingsleer: bijeen kennen van kennis over opvoeding
Definities opvoeden:
o Opvoeding is alle omgang tussen ouder en kind waarbij de ouder gericht een relatie met het
kind aangaat.
▪ Ouder biedt het kind liefde, geborgenheid, veiligheid, intimiteit, aandacht, grenzen,
instructie, ondersteuning en controle
▪ Hierdoor zal het kind tot zelfontplooiing komen en over het nodige zelfvertrouwen
en de nodige zelfvertrouwen en de nodige zelfstandigheid beschikken om richting te
geven aan zijn verdere leven
Basisdimensies van opvoeden (staan enigszins op zichzelf maar hebben ook met elkaar te maken):
o Ondersteuning bieden
o Grenzen stellen
o Instructies geven
o Controle uitoefenen
Ondersteuning bieden:
o Het opvoedgedrag van de ouder dat liefde en zorg voor het kind uitdrukt en dat zich richt op
zijn fysieke en emotionele welzijn, waardoor het zich begrepen en geaccepteerd voelt.
▪ Warmte, affectie, responsiviteit, betrokkenheid, emotionele ondersteuning/straffen
en belonen, aandacht
o Ouders die vroeger geen ondersteuning hebben gehad kunnen hier moeite mee hebben om
vervolgens de kinderen op een goeie manier ondersteuning te bieden
▪ Emotioneel beschikbaar zijn, kind aanmoedigen bij een wedstrijd
o Sensitiviteit: gevoelig zijn voor de signalen die een kind afgeeft
o Responsiviteit: adequaat reageren op deze signalen
Grenzen stellen:
o De wijze waarop een ouder een kind straft of beloont om gewenst gedrag aan te leren
▪ Respect voor autonomie kind, straffen, belonen, zelfstandigheid, zelfredzaamheid
o Het is voor een kind fijn en belangrijk om grenzen te hebben. Stellen van grenzen is ook een
uiting voor liefde naar je kind.
3
Semester 1
,Inhoud
Pedagogiek Periode 1 .............................................................................................................................. 3
Inleiding in de pedagogiek – Hoofdstuk 1 ........................................................................................... 3
Inleiding in de pedagogiek – Hoofdstuk 2 ........................................................................................... 7
Inleiding in de pedagogiek – Hoofdstuk 3 ......................................................................................... 10
Inleiding in de pedagogiek – Hoofdstuk 4 ......................................................................................... 13
Inleiding in de pedagogiek – Hoofdstuk 6 ......................................................................................... 18
Basisboek opvoeding – Hoofdstuk 4 ................................................................................................. 22
Meer dan opvoeden – Hoofdstuk 2 .................................................................................................. 25
Meer dan opvoeden – Hoofdstuk 3 .................................................................................................. 26
Meer dan opvoeden – Hoofdstuk 4 .................................................................................................. 29
Meer dan opvoeden – Hoofdstuk 6 .................................................................................................. 30
Meer dan opvoeden – Hoofdstuk 7 .................................................................................................. 30
Ontwikkeling in de groep – Hoofdstuk 1.1 ........................................................................................ 33
Ontwikkeling in de groep – Hoofdstuk 1.3 ........................................................................................ 34
Ontwikkeling in de groep – Hoofdstuk 2.1 ........................................................................................ 36
Ontwikkeling in de groep – Hoofdstuk 3.1 ........................................................................................ 37
Ontwikkeling in de groep – Hoofdstuk 7.1.4 ..................................................................................... 38
Ontwikkeling in de groep – Hoofdstuk 7.4 ........................................................................................ 40
Over opvoeden gesproken – Hoofdstuk 2......................................................................................... 41
Over opvoeden gesproken – Hoofdstuk 3......................................................................................... 43
Brouwers pdf onderwijs online – Hoofdstuk 3 .................................................................................. 45
Pedagogiek – Thema 7 ...................................................................................................................... 48
Pedagogiek – Thema 12 .................................................................................................................... 49
Ondersteunende wetenschappen Periode 1 ........................................................................................ 51
Hoofdstuk 1 Een inleiding in de ontwikkeling van het kind .............................................................. 51
Hoofdstuk 2 Theoretische perspectieven en onderzoek .................................................................. 53
Hoofdstuk 3 Het begin van het leven ................................................................................................ 57
Hoofdstuk 4 De geboorte en het pasgeboren kind ........................................................................... 59
Neuropsychologie.............................................................................................................................. 60
Hoofdstuk 5 De fysieke ontwikkeling in de babytijd ......................................................................... 62
Hoofdstuk 6 De cognitieve ontwikkeling in de babytijd.................................................................... 66
Hoofdstuk 7 De sociaal-emotionele ontwikkeling en de persoonlijkheidsontwikkeling in de babytijd
........................................................................................................................................................... 70
1
, Hoofdstuk 8 De fysieke ontwikkeling in de peuter- en kleutertijd ................................................... 75
Hoofdstuk 9 De cognitieve ontwikkeling in de peuter- en kleutertijd .............................................. 80
Hoofdstuk 10 De sociale ontwikkeling en de persoonlijkheidsontwikkeling in de peuter- en
kleutertijd .......................................................................................................................................... 84
Hoofdstuk 11 De fysieke ontwikkeling in de schooltijd .................................................................... 88
Hoofdstuk 12 De cognitieve ontwikkeling in de schooltijd ............................................................... 94
Hoofdstuk 13 de sociale emotionele ontwikkeling en de persoonlijkheidsontwikkeling in de
schooltijd ......................................................................................................................................... 100
Hoofdstuk 14 De fysieke ontwikkeling in de adolescentie .............................................................. 106
Hoofdstuk 15 De cognitieve ontwikkeling in de adolescentie ........................................................ 113
Hoofdstuk 16 De sociaal-emotionele ontwikkeling en de persoonlijkheidsontwikkeling in de
adolescentie .................................................................................................................................... 119
Piaget ............................................................................................................................................... 126
Vygotsky .......................................................................................................................................... 130
De informatieverwerkingstheorie ................................................................................................... 131
Theorieën (Piaget, Vygotsky, informatieverwerkingstheorie) ........................................................ 132
Ivan Petraovich Pavlov .................................................................................................................... 133
Skinner ............................................................................................................................................. 133
Verschil klassieke (Pavlov) en operante (skinner) conditionering .................................................. 134
Albert Bandura ................................................................................................................................ 134
Konrad Lorenz ................................................................................................................................. 135
Freud ............................................................................................................................................... 135
Harry Harlow ................................................................................................................................... 136
John Bowlby .................................................................................................................................... 136
Mary Ainsworth ............................................................................................................................... 137
Erikson ............................................................................................................................................. 137
James Marcia ................................................................................................................................... 140
Training ................................................................................................................................................ 142
Gespreksvoering voor sociaal werkers – Hoofdstuk 3 .................................................................... 142
Leerhuis ............................................................................................................................................... 146
Een onderzoekende houding .......................................................................................................... 146
Observeren, registreren, rapporteren en interpreteren................................................................. 148
2
, Pedagogiek Periode 1
Inleiding in de pedagogiek – Hoofdstuk 1
Wat is pedagogiek?
o Opvoedingswetenschap: Bestudeert en onderzoekt welke effecten specifieke opvoedkundige
handelingen hebben op de opvoeding van kinderen.
▪ Hulp hierbij: psychologie, sociologie, levensbeschouwing
o Opvoedkunde: vaardigheden opvoeder (wat moet je kunnen)
o Opvoedingsleer: bijeen kennen van kennis over opvoeding
Definities opvoeden:
o Opvoeding is alle omgang tussen ouder en kind waarbij de ouder gericht een relatie met het
kind aangaat.
▪ Ouder biedt het kind liefde, geborgenheid, veiligheid, intimiteit, aandacht, grenzen,
instructie, ondersteuning en controle
▪ Hierdoor zal het kind tot zelfontplooiing komen en over het nodige zelfvertrouwen
en de nodige zelfvertrouwen en de nodige zelfstandigheid beschikken om richting te
geven aan zijn verdere leven
Basisdimensies van opvoeden (staan enigszins op zichzelf maar hebben ook met elkaar te maken):
o Ondersteuning bieden
o Grenzen stellen
o Instructies geven
o Controle uitoefenen
Ondersteuning bieden:
o Het opvoedgedrag van de ouder dat liefde en zorg voor het kind uitdrukt en dat zich richt op
zijn fysieke en emotionele welzijn, waardoor het zich begrepen en geaccepteerd voelt.
▪ Warmte, affectie, responsiviteit, betrokkenheid, emotionele ondersteuning/straffen
en belonen, aandacht
o Ouders die vroeger geen ondersteuning hebben gehad kunnen hier moeite mee hebben om
vervolgens de kinderen op een goeie manier ondersteuning te bieden
▪ Emotioneel beschikbaar zijn, kind aanmoedigen bij een wedstrijd
o Sensitiviteit: gevoelig zijn voor de signalen die een kind afgeeft
o Responsiviteit: adequaat reageren op deze signalen
Grenzen stellen:
o De wijze waarop een ouder een kind straft of beloont om gewenst gedrag aan te leren
▪ Respect voor autonomie kind, straffen, belonen, zelfstandigheid, zelfredzaamheid
o Het is voor een kind fijn en belangrijk om grenzen te hebben. Stellen van grenzen is ook een
uiting voor liefde naar je kind.
3
