Internationaal privaatrecht
Algemeen deel
WERKCOLLEGES
Inhoudsopgave
BLOK 1: INLEIDING ................................................................................................... 2
WERKCOLLEGE 1 ................................................................................................... 2
BLOK 2: BEVOEGDHEID .............................................................................................. 7
WERKCOLLEGE 2 ................................................................................................... 7
BLOK 3: ERKENNING/ TENUITVOERLEGGING.................................................................. 18
WERKCOLLEGE 3 .................................................................................................. 18
BLOK 4: BEWIJSRECHT ............................................................................................ 25
WERKCOLLEGE 4 .................................................................................................. 25
- R.A.C.M. JANSEN - 1
,BLOK 1: INLEIDING
WERKCOLLEGE 1
De I van IPR gaat over internationale zaken. De feiten zijn internationaal. Het betekent niet dat de
bron die je hebt gevonden om het geschil op te lossen internationaal van aard is. IPR is namelijk
nationaal van aard.
Internationale zaken
à Denk aan een andere nationaliteit dan de Nederlandse
à Koopovereenkomst in het buitenland. Vestigingsplaats van de wederpartij is in het buitenland.
Private geschillen
à GEEN PUBLIEKRECHT
à Vernieling, schadevergoedingselement. Strafrechtelijk component valt hier niet onder.
à Onrechtmatige daad
Rechtelijke aard
Internationaal privaatrecht = conflict of laws
Eerste IPR vraag: bevoegdheid, rechtsmacht. Zijn synoniemen van elkaar. Dat wil niet zeggen dat als
je weet welke rechter bevoegd is dat je klaar bent. Je moet weten welke rechter binnen het land
bevoegd is. IPR lost niet op bij welke rechter je terecht kan. Dat lost het nationaal burgerlijk
procesrecht op. Soms krijg je beide in IPR, denk aan art. 7 Brussel I-bis of de Alimentatieverordening.
Andere overwegingen kunnen een rol spelen, zoals het recht dat ze kennen, waar ze wonen, kosten
besparend.
Het feit dat iets in een land wordt berecht, wil niet zeggen dat het nationale recht van toepassing is.
De Nederlandse rechter is bevoegd, maar het Iritreese recht is van toepassing.
Tweede IPR vraag: toepasselijk recht.
In de common law landen, als je te maken hebt met grensoverschrijdende geschillen, let heel goed
op dat de basis beginselen die vandaag zijn uitgelegd niet hetzelfde is in alle landen. Als je bij de
Engelse rechter komt, vraag over bevoegdheid, dan gaat de Engelse rechter Engels recht toepassen.
Waarom? Daartoe is hij opgeleid. De bevoegdheid speelt daar een belangrijkere rol. De Engelse
rechter kan zelfs zeggen dat hij wel bevoegd is, maar niet geschikt is om te beslechten. In Nederland
is dat ondenkbaar. Forum nom conveniens. Ondanks het feit dat je bevoegd bent mag je van die
bevoegdheid afstand nemen. In het Europese stelsel is dat niet mogelijk, wel in common law landen.
Dat heeft het HvJEU ook aangegeven in Oefsu.
2 - R.A.C.M. JANSEN -
, Derde IPR vraag: erkenning en tenuitvoerlegging. Als er al een vonnis/beschikking ligt. Die geldt in
het nationale recht. Niet in ieder land wordt dezelfde betekenis toegekend aan beschikkingen.
Uitgangspunt is dat een beschikking enkel in eigen land geldt. Uitzonderingen middels verordeningen
en verdragen.
Verschil erkenning en tenuitvoerlegging: als je een executoriale
Erkenning is bv als je gescheiden bent in Nederland en in Duitsland dan ook nog gescheiden bent. Het
is declaratoir. Het vermeld een status. In het vermogensrecht zie je dat ook. U bent aansprakelijk.
Dat is een declaratoire vonnis.
Als we het hebben over bevoegd dan zie je vaak de latijnse terminologie ‘forum’. Handig om te
gebruiken, niet verplicht.
Forumkeuze en rechtskeuze. Forumkeuze heeft niets te maken met welk recht van toepassing is.
Bron van Europese aard heeft wel rechtskracht in Nederland, is dus wel van kracht in Nederland, maar
de vraag die wij moeten beantwoorden is of het van toepassing is op jouw geschil, feitencomplex,
zaak etc. Daarvoor moet je drie verschillende toepassingsgebieden aflopen.
Materiële toepassingsgebied
à Welke onderwerpen geregeld zijn in de instrumenten. We kijken naar het instrument. Dus niet
kwalificatie van het geschil = kijken er is hier sprake van een wanprestatie, dus kwalificeren als een
burgerlijke zaak. Materiële toepassingsgebied welke onderwerpen worden geregeld in het instrument.
Bv. mensen willen scheiden en willen alimentatie regelen. Element echtscheiding en element
alimentatie. Er zijn instrumenten die slechts een van die onderwerpen regelen.
Formele toepassingsgebiedà Brussel I-bis verordening. EU-instrument. In welke landen is dan dat
instrument van kracht? In de lidstaten, behalve in Denemarken. Niet rechtstreeks in Denemarken,
maar EU heeft een overeenkomst met Denemarken gesloten waardoor het wel van kracht is, slechts
niet rechtstreeks. Brussel I-bis is van kracht in Nederland, maar is deze ook van toepassing? Dan kijken
naar de ruimtelijke beperking. Geografische beperkingen. Wanneer zal het instrument van toepassing
zijn? Dat is het formele toepassingsgebied.
Temporele toepassingsgebied
à Afbakening in de tijd. Is de bron van toepassing in de tijd. Twee elementen, peildatum en
peilmoment =
Datum wanneer het instrument in werking is getreden. Vervolgens vaststellen wat er na die datum
moet gebeuren.
Moet het zo zijn dat beide landen zijn aangesloten bij het instrument. Als het formeel
toepassingsgebied universeel is, dan maakt het niet uit. Denk aan Rome I-verordening. Kent een
universele werking. Welk recht van toepassing is op een contract, dan gebruik maken van Rome I
- R.A.C.M. JANSEN - 3
Algemeen deel
WERKCOLLEGES
Inhoudsopgave
BLOK 1: INLEIDING ................................................................................................... 2
WERKCOLLEGE 1 ................................................................................................... 2
BLOK 2: BEVOEGDHEID .............................................................................................. 7
WERKCOLLEGE 2 ................................................................................................... 7
BLOK 3: ERKENNING/ TENUITVOERLEGGING.................................................................. 18
WERKCOLLEGE 3 .................................................................................................. 18
BLOK 4: BEWIJSRECHT ............................................................................................ 25
WERKCOLLEGE 4 .................................................................................................. 25
- R.A.C.M. JANSEN - 1
,BLOK 1: INLEIDING
WERKCOLLEGE 1
De I van IPR gaat over internationale zaken. De feiten zijn internationaal. Het betekent niet dat de
bron die je hebt gevonden om het geschil op te lossen internationaal van aard is. IPR is namelijk
nationaal van aard.
Internationale zaken
à Denk aan een andere nationaliteit dan de Nederlandse
à Koopovereenkomst in het buitenland. Vestigingsplaats van de wederpartij is in het buitenland.
Private geschillen
à GEEN PUBLIEKRECHT
à Vernieling, schadevergoedingselement. Strafrechtelijk component valt hier niet onder.
à Onrechtmatige daad
Rechtelijke aard
Internationaal privaatrecht = conflict of laws
Eerste IPR vraag: bevoegdheid, rechtsmacht. Zijn synoniemen van elkaar. Dat wil niet zeggen dat als
je weet welke rechter bevoegd is dat je klaar bent. Je moet weten welke rechter binnen het land
bevoegd is. IPR lost niet op bij welke rechter je terecht kan. Dat lost het nationaal burgerlijk
procesrecht op. Soms krijg je beide in IPR, denk aan art. 7 Brussel I-bis of de Alimentatieverordening.
Andere overwegingen kunnen een rol spelen, zoals het recht dat ze kennen, waar ze wonen, kosten
besparend.
Het feit dat iets in een land wordt berecht, wil niet zeggen dat het nationale recht van toepassing is.
De Nederlandse rechter is bevoegd, maar het Iritreese recht is van toepassing.
Tweede IPR vraag: toepasselijk recht.
In de common law landen, als je te maken hebt met grensoverschrijdende geschillen, let heel goed
op dat de basis beginselen die vandaag zijn uitgelegd niet hetzelfde is in alle landen. Als je bij de
Engelse rechter komt, vraag over bevoegdheid, dan gaat de Engelse rechter Engels recht toepassen.
Waarom? Daartoe is hij opgeleid. De bevoegdheid speelt daar een belangrijkere rol. De Engelse
rechter kan zelfs zeggen dat hij wel bevoegd is, maar niet geschikt is om te beslechten. In Nederland
is dat ondenkbaar. Forum nom conveniens. Ondanks het feit dat je bevoegd bent mag je van die
bevoegdheid afstand nemen. In het Europese stelsel is dat niet mogelijk, wel in common law landen.
Dat heeft het HvJEU ook aangegeven in Oefsu.
2 - R.A.C.M. JANSEN -
, Derde IPR vraag: erkenning en tenuitvoerlegging. Als er al een vonnis/beschikking ligt. Die geldt in
het nationale recht. Niet in ieder land wordt dezelfde betekenis toegekend aan beschikkingen.
Uitgangspunt is dat een beschikking enkel in eigen land geldt. Uitzonderingen middels verordeningen
en verdragen.
Verschil erkenning en tenuitvoerlegging: als je een executoriale
Erkenning is bv als je gescheiden bent in Nederland en in Duitsland dan ook nog gescheiden bent. Het
is declaratoir. Het vermeld een status. In het vermogensrecht zie je dat ook. U bent aansprakelijk.
Dat is een declaratoire vonnis.
Als we het hebben over bevoegd dan zie je vaak de latijnse terminologie ‘forum’. Handig om te
gebruiken, niet verplicht.
Forumkeuze en rechtskeuze. Forumkeuze heeft niets te maken met welk recht van toepassing is.
Bron van Europese aard heeft wel rechtskracht in Nederland, is dus wel van kracht in Nederland, maar
de vraag die wij moeten beantwoorden is of het van toepassing is op jouw geschil, feitencomplex,
zaak etc. Daarvoor moet je drie verschillende toepassingsgebieden aflopen.
Materiële toepassingsgebied
à Welke onderwerpen geregeld zijn in de instrumenten. We kijken naar het instrument. Dus niet
kwalificatie van het geschil = kijken er is hier sprake van een wanprestatie, dus kwalificeren als een
burgerlijke zaak. Materiële toepassingsgebied welke onderwerpen worden geregeld in het instrument.
Bv. mensen willen scheiden en willen alimentatie regelen. Element echtscheiding en element
alimentatie. Er zijn instrumenten die slechts een van die onderwerpen regelen.
Formele toepassingsgebiedà Brussel I-bis verordening. EU-instrument. In welke landen is dan dat
instrument van kracht? In de lidstaten, behalve in Denemarken. Niet rechtstreeks in Denemarken,
maar EU heeft een overeenkomst met Denemarken gesloten waardoor het wel van kracht is, slechts
niet rechtstreeks. Brussel I-bis is van kracht in Nederland, maar is deze ook van toepassing? Dan kijken
naar de ruimtelijke beperking. Geografische beperkingen. Wanneer zal het instrument van toepassing
zijn? Dat is het formele toepassingsgebied.
Temporele toepassingsgebied
à Afbakening in de tijd. Is de bron van toepassing in de tijd. Twee elementen, peildatum en
peilmoment =
Datum wanneer het instrument in werking is getreden. Vervolgens vaststellen wat er na die datum
moet gebeuren.
Moet het zo zijn dat beide landen zijn aangesloten bij het instrument. Als het formeel
toepassingsgebied universeel is, dan maakt het niet uit. Denk aan Rome I-verordening. Kent een
universele werking. Welk recht van toepassing is op een contract, dan gebruik maken van Rome I
- R.A.C.M. JANSEN - 3
