Blok 1 Goederenrecht
Bijeenkomst 1: Pitlo, nr. 227 t/m 242, 351 t/m 358, 363 t/m 374,
383 t/m 389 + Arrest: Berg/De Bary, HR 18 september 1987, NJ
1988, 983 m.nt. WMK
*Berg/De Bary HR 18 september 1987, NJ 1988, 983 m.nt. WMK:
De feiten: Berg verkoopt grondnoten aan Verhoeff. De noten worden
opgeslagen bij Vebero. Als Verhoeff faillier gaat, ligt er nog een partij
onbetaalde grondnoten bij Vebero.
Een aantal jaar hiervoor heeft Verhoeff alle huidige en toekomstige
handelsvoorraden ter zekerheid verkocht aan De Bary, een bank. (Deze
casus speelde toen fiduciaire eigendomsoverdracht nog mocht,
tegenwoordig is dit vervangen door het stille pandrecht).
Even voor het faillissement deelt De Bary de fiduciaire
eigendomsoverdracht mee aan Vebero. Tevens wordt er medegedeeld dat
Vebero de noten voortaan voor De Bary moet houden. Berg, de
leverancier van de noten, claimt echter ook recht te hebben op de noten,
o.g.v. art. 1190 BW (oud). De beide partijen besluiten om de noten te
verkopen, de opbrengst op een derdenrekening te plaatsen en de zaak te
laten gaan over deze gelden.
Rechtsvraag: Welk recht heeft voorrang: het voorrecht van de verkoper
(1190 OBW) of de fiduciaire eigendom van de bank?
Overweging: Weliswaar heeft een [fiduciaire] eigendomsoverdracht van
roerende lichamelijke zaken (...) niet volledig dezelfde rechtsgevolgen als
een normale eigendomsoverdracht en kan er met name aanleiding zijn de
zekerheidsoverdracht buiten beschouwing te laten voor zover zulks nodig
is voor de erkenning van rechten waarop door derden –zoals een verkoper
van roerende lichamelijke zaken– aanspraak wordt gemaakt m.b.t.
bepaalde onder die overdracht vallende zaken. Maar te dezen is er geen
sprake meer van het verschaffen van zekerheid zonder feitelijke overgave
in evenbedoelde zin, nu Vebero toen met instemming van Verhoeff de
zaken voor De Bary i.p.v. voor Verhoeff is gaan houden.
Rechtsregel: Aangezien zowel de fiduciaire overdracht als het voorrecht
van koper niet meer bestaan, is het arrest niet meer heel actueel. Echter,
de wijze van levering, namelijk longa manu, heeft wel betekenis: ook een
middellijk houder - iemand die zelf het bezit niet heeft terwijl iemand
anders de zaak voor hem houdt - kan longa manu het bezit van de zaak
verschaffen aan een derde door een daartoe strekkende overeenkomst
met die derde en een mededeling daarvan aan de houder.
A.
- Wie is eigenaar, bezitter en houder van de betreffende
containers op het moment dat deze aan De Boer & Co worden
doorverkocht?
Eigenaar: Pieterse BV
Bezitter: Pieterse BV middelijk bezitter
1
Bijeenkomst 1: Pitlo, nr. 227 t/m 242, 351 t/m 358, 363 t/m 374,
383 t/m 389 + Arrest: Berg/De Bary, HR 18 september 1987, NJ
1988, 983 m.nt. WMK
*Berg/De Bary HR 18 september 1987, NJ 1988, 983 m.nt. WMK:
De feiten: Berg verkoopt grondnoten aan Verhoeff. De noten worden
opgeslagen bij Vebero. Als Verhoeff faillier gaat, ligt er nog een partij
onbetaalde grondnoten bij Vebero.
Een aantal jaar hiervoor heeft Verhoeff alle huidige en toekomstige
handelsvoorraden ter zekerheid verkocht aan De Bary, een bank. (Deze
casus speelde toen fiduciaire eigendomsoverdracht nog mocht,
tegenwoordig is dit vervangen door het stille pandrecht).
Even voor het faillissement deelt De Bary de fiduciaire
eigendomsoverdracht mee aan Vebero. Tevens wordt er medegedeeld dat
Vebero de noten voortaan voor De Bary moet houden. Berg, de
leverancier van de noten, claimt echter ook recht te hebben op de noten,
o.g.v. art. 1190 BW (oud). De beide partijen besluiten om de noten te
verkopen, de opbrengst op een derdenrekening te plaatsen en de zaak te
laten gaan over deze gelden.
Rechtsvraag: Welk recht heeft voorrang: het voorrecht van de verkoper
(1190 OBW) of de fiduciaire eigendom van de bank?
Overweging: Weliswaar heeft een [fiduciaire] eigendomsoverdracht van
roerende lichamelijke zaken (...) niet volledig dezelfde rechtsgevolgen als
een normale eigendomsoverdracht en kan er met name aanleiding zijn de
zekerheidsoverdracht buiten beschouwing te laten voor zover zulks nodig
is voor de erkenning van rechten waarop door derden –zoals een verkoper
van roerende lichamelijke zaken– aanspraak wordt gemaakt m.b.t.
bepaalde onder die overdracht vallende zaken. Maar te dezen is er geen
sprake meer van het verschaffen van zekerheid zonder feitelijke overgave
in evenbedoelde zin, nu Vebero toen met instemming van Verhoeff de
zaken voor De Bary i.p.v. voor Verhoeff is gaan houden.
Rechtsregel: Aangezien zowel de fiduciaire overdracht als het voorrecht
van koper niet meer bestaan, is het arrest niet meer heel actueel. Echter,
de wijze van levering, namelijk longa manu, heeft wel betekenis: ook een
middellijk houder - iemand die zelf het bezit niet heeft terwijl iemand
anders de zaak voor hem houdt - kan longa manu het bezit van de zaak
verschaffen aan een derde door een daartoe strekkende overeenkomst
met die derde en een mededeling daarvan aan de houder.
A.
- Wie is eigenaar, bezitter en houder van de betreffende
containers op het moment dat deze aan De Boer & Co worden
doorverkocht?
Eigenaar: Pieterse BV
Bezitter: Pieterse BV middelijk bezitter
1
