Samenvatting anatomie CZS

Anatomie periode 5

Anatomische indeling
- De anatomische indeling gaat uit van de bouw en de ligging van het zenuwstelsel -> hoe iets
ligt in het lichaam.
2 delen verdeeld
o Centrale zenuwstelsel -> alles waar wat in geregeld word
 Ligt binnen benige onhulsels
 Grote hersenen
 Tussenhersenen
 Hersenstam
 Kleine hersenen
 Ruggenmerg

o Perifere zenuwstelsel -> alles wat zenuwen bevat -> zenuwen benen/armen
 Ligt buiten de schedel en wervelkolom
 Hersenzenuwen
 Ruggenmergzenuwen
 Grensstreng -> alle zenuwknopen aan verbonden bij ruggenmerg
 Zenuwen van het vegetatieve zenuwstelsel

Fysioligische indeling -> hoe iets werkt
- De fysiologische indeling is gebaseerd op de functie van de delen van het zenuwstelsel.
3 aspecten
o Soort integratie
Vegetatieve systeem
 Sympatische ->
 Parasympatisch -> inwendige organen -> rust
o
 Het vegetatieve zenuwstelsel heet ook het autonome zenuwstel of het
onwillekeurige zenuwstelsel
 Buiten de wil om (onwillekeurig)
 Voorbeelden van vegetatieve processen zijn:
 Bloeddrukregulatie, regulatie van de darmactiviteit en regulatie van
de lichaamstemperatuur
 De effectoren van het vegetatieve zenuwstelsel zijn de gladde spieren ->
hartspieren + klieren


 Het sympatische systeem is actief wanneer de mens uiterlijk actief is, bijv. bij
fietsen, rennen of zwemmen.
 De zenuwen van het sypatische systeem stimuleren
 De hartactiviteit en de ademhaling
 Ze laten de bloedsuikerspiegel stijgen
 Verhogen de spanning in de skeletspieren
 Het sympathische systeem werkt daarentegen remmend op de spijsvertering

 Het parasymspatische systeem
 Activeert inwendige organen wanneer je uiterlijk passief bent bijv. als je
rustig op de bankk zit na het eten

,  Stimuleert de spijsverteringsorganen en vertragen hartactiviteit en de
ademhalingsactiviteit

Animale stelsel: willekeurig
- Alles gebeurd onder invloed van je wil
- De effectoren van het animale zenuwstelsel zijn de skeletspieren

o Hiërarchie
 Je kunt het zenuwstelsel beschouwen als de grote regelcentrale van het
lichaam
 Grootste hersenen hebben meeste macht
 Hoe verder je naar benenden zakt -> ruggenmerg heeft minder macht

o Richting van het signaal
- Wanneer de impuls van perifeer naar centraal verloopt, afferent (= toevoerend)
- Wanneer de impuls van het centraal naar perifeer verloopt, efferent (=afvoerend)

Zenuwweefsel
- Zenuwweefsel bestaat uit twee soorten cellen: de zenuwcellen = neurone en gliacellen=
steuncellen
- De functies van zenuwcellen zijn het ontvangen en doorsturen van impulsen
- De steuncellen zorgen voor ondersteuning, bescherming en onderhoud van de zenuwcellen.

Gliacellen -> steuncellen 3 soorten
- Microglia -> afvalopruimers in je hersenen
- Astrocyt-> zorgt voor de bloed hersenbarrière -> zorgt voor zuurstof
- Oligodendrocyt -> mergschede -> beschermlaag rondom geleiding

(axonen -> alles wat uit de hersenen komt
dentrieten -> alles waar het aankomt bij de hersenen)

3 typen neuronen
1. Sensorische/sensibele zenuwcellen -> hoort ziet voelt
2. Schakel zenuwcellen -> signalen doorgeven van ene schakel naar de andere schakel
3. Motorische zenuwcellen -> knijpen strekken -> gelijden naar spieren


Opbouw neuron
dentrieten -> alles waar het aankomt bij de hersenen
axonen -> alles wat uit de hersenen komt
- elke neuron(schakelcel) heeft 1 of meerdere dendrieten – maar 1 axon
- dendriet heeft geen mergschede
- axon heeft wel mergschede -> beschemlaagje

- insnoering van ranvier zorgt voor verdere inpulsgeleiding afbeelding 28,4

- grijze stof (vlinderstructuur)– bevinden zich schakelneuronen
- schakelcellen zitten in grijze stof

- in de witte stof zitten veel axonen en dendrieten
- tussen de dendriet en axon zit een verbinding -> Synapase