Qing-dynastie, keizer door het hemels mandaat, waren absolute vorsten die regeerden
vanuit Peking. Deze dynastie had al de macht sinds 1644, maar verzwakte uiteindelijk
ernstig. Iedere provincie werd bestuurd door ambtenaren/mandarijnen, gekozen door
ambtenarenexamens. Het rijk werd gebaseerd op het confucianisme door Confucius
(551.479 v Chr):
- nadruk op persoonlijk gedrag, mens is in de basis goed
- vijf menselijke relaties
- welwillendheid en vriendelijkheid werd verwacht van hoge personen,
gehoorzaamheid en toewijding van de lage personen
- talrijke rituelen en vaste omgangsvormen
Het gezag van de Qing-dynastie verzwakte ernstig en veroorzaakte een laag
bestaansniveau voor de Chinese burgers, dit kwam door:
- corruptie, het zorgde voor een inefficiënt bestuur, denk aan Heshen
- politieke crisis, Opstand van de Witte Lotus
- hongersnoden, als gevolg van natuurrampen of door overbevolking/corruptie
De eerste Opiumoorlog, 1839-1842
Spanningen tussen het Westen en China waren al hoog, want beiden beschouwden zichzelf
als superieur. China, het rijk van het midden, wilde geen onderhandelingen doen met
westerse landen, omdat dat erkenning van gelijkheid zou betekenen. Het Christelijke
Westen kreeg het beeld van de 'white man's burden', dus voelde de drang om de rest van de
wereld te beschaven, dit wilde China niet. Engeland wilde graag concessies doen, zelfs met
geweld → conflict over handel van opium was de ingang voor hen.
Opium in China was voor het westen erg winstgevend maar voor China:
- chinese economie ging eronder leiden, Engeland ging onder druk in 1834 een einde
maken aan de monopolie van de East India Company, iedereen kon handel drijven
met China
- er kwam veel sociale ontwrichting, veel raakten verslaafd
- China ging de handel verbieden, dus er kwam een illegale handel
1839: de chinese keizer liet zijn vertegenwoordiger veel opium vernietigen → Britten
stuurden een vloot en een leger. China was niet goed ontwikkeld in de vloot en leger, dus de
Britten wonnen makkelijk.
Chinese regering werd gedwongen het Verdrag van Nanking te tekenen:
- Britse kooplieden kregen toegang tot 5 verdragshavens
- Hongkong was voortaan van de Britten
- Britse kooplieden in de verdragshavens vielen niet onder Chinees bestuur en
rechtspraak
- China moet 6 miljoen dollar betalen als schadevergoeding voor de vernietigde opium
- het verdrag moet periodiek worden herzien
,De tweede Opiumoorlog 1856-1860
China kreeg allerlei ongelijke verdragen (het was voor het Westen veel gunstiger dan voor
China) opgesteld. Dit zorgde in China voor:
- verlies van zeggenschap over grondgebied
- verlies aan inkomsten uit bepaalde winstgevende gebieden
1844: allerlei westerse landen gingen ongelijke verdragen sluiten met China
China wilde niet nog meer concessies te doen, dus besloten Engeland en Frankrijk een
tweede oorlog te beginnen om nog meer concessies af te dwingen, China verloor opnieuw
en bij de vredesonderhandelingen sloten de VS en Rusland zich aan voor het Verdrag van
Tianjin:
- Engeland, Frankrijk, de VS en Rusland mochten in Peking ambassades vestigen
- 10 nieuwe verdragshavens
- exterritoriale rechten voor het westen
- opiumhandel weer toegestaan
- christendom werd gepropageerd
- buitenlanders konden door heel China reizen
- importheffingen in het voordeel van het westen
- enorme schadevergoeding voor Engeland en Frankrijk
Rusland stichtten ook nog Vladivostok, China accepteerde het verdrag eerst niet →
Zomerpaleis vernietigd → toch geaccepteerd.
De Chinees-Japanse oorlog, 1894-1895
China was begonnen aan de modernisering van het leger, maar Japan was al veel verder.
Japan had een tekort aan grondstoffen en overbevolking, dus wilde Korea veroveren. Korea
was van China, dus er kwam een oorlog. Japan won en zorgde voor de Vrede van
Shimonoseki:
- onafhankelijkheid van Korea
- Taiwan, Pescadores en Liaodong werden van Japan
- japan mag fabrieken bouwen bij verdragshavens
- china moest een schadevergoeding betalen
- Rusland, Frankrijk en Duitsland kregen grondgebied van China
Omdat China wederom had verloren, terwijl ze het idee hadden dat ze opgewassen waren
tegenover het westen en zeker Japan, kwamen er steeds meer binnenlandse spanningen.
De Taiping Opstand, 1850-1864 en de Nian Opstand, 1851-1868
wat de Taiping wilden: wat de Nian wilden:
afschaffing van het confucianisme voedsel verwerven
afstand van particulier bezit rijkdommen verwerven
gelijkstelling man en vrouw Qing-dynastie afzetten
opheffing van Ongelijke verdragen en Rijke Chinezen hun eten en rijkdommen
de exterritoriale rechten afpakken
,De Taiping bezette in 1860 een groot deel van het Chinese rijk, maar niet Peking. in 1864
was Nanking bezet door het Westen (die hielpen de Qing-dynastie) en betekende einde van
de Taiping opstand.
succes Taiping mislukt doel Taiping mislukt doel Nian
charisma van Hong verdeeldheid onder de te weinig geld
Xiuquan, zorgde voor leiders
Christelijke denkbeelden
Hong predikte gelijkheid, idealen worden niet in Qing-regering was sterker
arme Chinezen en praktijk gebracht dan de Nian
minderheidsgroepen vonden
dit aantrekkelijk
bekwame leiders geen samenwerking met x
andere opstandelingen
x het westen helpt de keizer x
De Nian waren voornamelijk arme boeren en mensen die door het Qing-dynastie werden
benadeeld, zij wilden het eten en de rijkdommen van hen afnemen.
De Zelfversterkingsbeweging, 1861-1895
Wat het doel was: Waarom het mislukte:
confucianisme een nieuw leven inblazen tegenwerking van conservatieven aan het
hof en in het land
militaire en industriële modernisering naar ontbreken van kapitaal door uitbuiting en de
westers + japans voorbeeld opstanden
toenadering tot het Westen traditionele Chinese wijzen van
bedrijfsvoering = corruptie
Periode van honderd dagen, 1898
Guangxu besloot tot hervormingen, aangezien de Zelfversterkingsbeweging niet voldoende
was gebleken. Alle hervormingen waren naar westers voorbeeld; landbouw, industrie, leger,
onderwijs en bestuur. Kang Youwei (adviseur keizer Guangxu) wilde binnen een
confucianistisch kader een constitutionele monarchie, vrijemarkteconomie en een
onderwijssysteem waarin het meer zou gaan om actuele politieke onderwerpen ipv het
conservatieve.
Cixi zocht allerlei mensen bij elkaar om die hervormingen te stoppen en zorgde voor een
staatsgreep en hield Guangxu vast. Youwei was naar Japan gevlucht. Guangxu stierf in
1908 in ballingschap. Cixi heeft hem gif gevoerd en is de dag na hem overleden. Puyi kwam
op de troon te zitten als klein kind
, de Bokseropstand, 1900
doel Boksers: in hoeverre onderdrukking van onbedoelde
succes: de Boksers: gevolgen:
Buitenlanders groot deel voornaamste herziening van
verdringen Noord-China aanhangers ter traditionele
veroverd dood verklaren onderwijs
Chinese regering chinese christenen + betalen afschaffing van
veranderen westerlingen schadevergoeding ambtenarenexamen,
vermoord 1905
x omsingelden deel verbod van invoer invoering grondwet
Peking wapens en parlementaire
democratie, 1908
x x monument van het x
neerslaan van
Bokseropstand
Bokser waren voornamelijk landloze jonge boeren, en dachten door bepaalde
godsdienstelijke rituelen onkwetsbaar te worden. Zij keerden zich tegen de buitenlandse
aanwezigheid en de Chinese regering gaven ze daar de schuld van. In 1900 sloot Cixi zich
aan bij de Boksers: zij hoopte zo samen de buitenlanders te verdringen uit China. Maar
Chinese regering werkte niet mee, maar werden dan doodgemaakt. Cixi verklaarde de
oorlog aan de buitenlandse mogendheden.
Yuan Shikai bestreed met westerse mogendheden de Boksers.
Cixi vluchtte uit het land en China moest een nieuw verdrag tekenen: Het Bokserprotocol
Door deze opstand ging China de hele regering omgooien met de Nieuwe Politiek
Hervormingspogingen mislukte uiteindelijk grotendeels, dit leidde voor nog meer onvrede.
Door de hervormingen van onderwijs en studie in het buitenland kwam er een nieuwe groep
jonge intellectuelen met westerse denkbeelden. Deze jonge Chinese waren nationalisten en
revolutionairen met Sun-Yat Sen als leider. Hij stichtte de Genootschap voor de Opwekking
van China, zij wilden het keizerrijk vervangen door een republiek. In 1895 mislukte een
poging de revolutie te beginnen en Sun vluchtte naar het buitenland.
In het buitenland had Sun, in 1905, de Revolutionaire Alliantie opgericht.
De revolutie, het keizerrijk valt, China wordt een republiek, 1911
Sun Yat-sen werd uitgeroepen tot voorlopig president van de Revolutionaire Alliantie van de
Republiek China. Het Chinese leger lukte het niet om deze verandering te onderdrukken dus
schoot Yuan Shikai te hulp. Maar Yuan wilde:
- bevel over alle keizerlijke troepen
- politieke hervormingen
De Chinese regering ging akkoord met de voorwaarden. Yuan ging in beraad met Sun
Yat-sen (hij had geen leger) en er werd besloten dat Yuan president zou worden, als hij de
Qing-dynastie ten val zou brengen. Reden voor Sun Yat-sen:
- meer kans op een republiek als Yuan met zijn leger president zou worden, want hij
beloofde de invoering van een parlementaire democratie.