Samenvatting Het toedienen van zuurstof

Het toedienen van zuurstof
We hebben continu zuurstof nodig om in leven te blijven, daar zal Het
toedienen van zuurstof zal nodig zijn wanneer een zorgvrager niet
zelfstandig kan ademhalen of zijn zuurstofniveau niet op peil kan houden.

Zuurstof is de belangrijkste energiebron voor het lichaam, onze
lichaamscellen kunnen niet functioneren wanneer er geen zuurstof




aanwezig is.
Zuurstofmoleculen binden zich aan hemoglobine

Het lichaam wordt voorzien van zuurstof door het inademen van
omgevingslucht. De alveoli (longblaasjes) nemen het zuurstof op als we
omgevingslucht inademen en filteren deze. De alveoli worden omringd
door kluwens van kleine capillairen (bloedvaatjes). Door middel van
diffusie verplaatsen de zuurstofmoleculen zich naar de capillairen.
Wanneer de zuurstofmoleculen zich in de capillairen bevinden binden deze
zich in hemoglobine (Hb). Hemoglobine is een eiwit welke zich in de
erythrocyten (rode bloedcellen) bevindt en zorgt ervoor dat het zuurstof
van je longen naar de rest van je lichaam vervoerd wordt.

De zuurstof voorziening wordt bepaald door:
 Ventilatie: de aanvoer van lucht (de hoeveelheid lucht die ingeademd
wordt);
 Diffusie: de mogelijkheid tot gasuitwisseling in de alveoli;
 Perfusie: de doorbloeding van de longen en weefsels.

Het toedienen van zuurstof is een risicovolle handeling, daarom mag alleen
zuurstof toegediend worden in opdracht van een arts. Met voorschrijvend arts
maak je afspraken over:
1. De tijdsduur van de zuurstoftoediening;
2. De hoeveelheid zuurstof per minuut;
3. De manier van toediening.

Het kan voorkomen dat een zorgvrager door onderliggende problemen
met de ademhaling of gaswisseling in het lichaam het zuurstofpeil niet op
voldoende niveau kan houden.

Indicaties:
 Hart- of longproblematiek;
 Anemie (bloedarmoede);

1

,  Postoperatief of bij tijdelijke sedatie ( onderbreking van het
bewustzijn);
 Ernstige trauma;
 Onderkoeling.

Contra-indicaties voor het toedienen van zuurstof:
 Verwondingen in de neus en/of keelholte;
 Verwondingen in het aangezicht;
 Schedelen of hersentrauma;
 Een jonge leeftijd ( zuigelingen en kinderen);
 Vroeggeboorte ( risico op oogschade).

Extra alertheid bij zorgvragers welke bekend zijn met astma en COPD. Het
lichaam reageert namelijk anders bij het toedienen van zuurstof. Bij
personen zonder astma of COPD wordt een prikkel tot ademhalen
ontvangen wanneer er een te hoge concentratie kooldioxide in het bloed
gemeten wordt. Bij zorgvragers met astma of COPD ontstaat deze prikkel
als er een te laag zuurstofgehalte in het bloed is.
Bij het toedienen van zuurstof, stijgt het zuurstofgehalte in het bloed, wat
kan zorgen voor een demping van de ademhalingsprikkel. Het is om deze
reden dat bij zorgvragers met astma of COPD vaak niet meer dan 1,5 liter
zuurstof per minuut wordt voorgeschreven.
Observeer bij zorgvragers met astma of COPD altijd of de zorgvrager alert
bij reageren. Bij het contstateren van sufheid, neem dan direct contact op
met een arts.



Aandachtspunten


De toegediende zuurstof is pure zuurstof. Tijdens het inademen van de
toegediende zuurstof wordt deze vermengd met buitenlucht. Daardoor
bereikt slecht een paar procent meer zuurstof de longen. Het is om deze
reden dat het toedienen van zuurstof over het algemeen weinig
bijwerkingen geeft.


Let bij het toedienen van zuurstof op:


 Tekenen van kortademigheid bij de zorgvrager;
 De slijmvliezen en de huid;
 Tekenen van ineffectieve zuurstoftoediening;
 Op juiste dosering.



Observeer de zorgvrager op tekenen van kortademigheid



2

, Let op:
o De ademhaling (frequentie, diepte en manier van
ademhalen), neusvleugels en het gebruik van de
ademhalingsspieren;
o De aanwezigheid van cyanose;
o Tekenen van angst of onrust.


Indien bovenstaande tekenen gesignaleerd worden, controleer je:


 De inhoud van de cilinder/tank;
 Plaatsing van de neusbril/het zuurstofmasker/ de zuurstofkatheter;
 De voorschriften voor de toediening van zuurstof en eventuele
andere medicatie;
 De instelling van de dosering;
 De doorgankelijkheid van de toevoerkanaal en mogelijke afknelling;
 De vitale functies van de zorgvragers.
 Overleg met de arts.


Slijmvliezen en huid


Medische zuurstof kan de slijmvliezen uitdrogen. Uitdroging geeft een
verhoogde kans op infecties en/of pijn. Let op onderstaande om problemen
te voorkomen:


o Bevochtig de toegediende zuurstof een zuurstofloos > 5
liter/minuut.
o Goede neus en mondverzorging: laat de zorgvrager
dagelijks zijn neus snuiten of maak deze met een
wattenstaafje schoon.




3