Notities van hoorcolleges - Inleiding rechtspsychologie

RECHTSPSYCHOLOGIE
Hoorcolleges




2021/2022
UNIVERSITEIT LEIDEN
Criminologie

, WEEK 1

PIJLERS VAN RECHTSSPSYCHOLOGIE

 Waarnemen
 Herinneren
 Waarderen
 Detecteren
 Beslissen

De kennis van bovenstaande nemen wij op door middel van onderzoeken. Maar onderzoek naar gedrag van
wie?

 Rechtssubjecten in het algemeen (samenleving)
 Plegers van misdrijven
 Verdachten
 Slachtoffers
 Getuigen
 Rechters
 Officieren van justitie
Deze is in het bijzonder van belang in de studie van rechtspsychologie in Nederland omdat de OvJ
degene is die het dossier opstelt. Ons strafproces is erg asymmetrisch omdat de rechter geneigd
wordt om in een tunnel terecht te komen waar hij de conclusie al trekt op basis van het dossier. Het
dossier is namelijk gericht op het feit dat de verdachte het ten laste gelegde gepleegd heeft.
 Advocaten
 Reclassering
 Deskundigen (gedrags- & technisch)

Rechtspsychologie laat met regelmaat zien dat met door juristen gebruikte middelen de beoogde toestand niet
of gedeeltelijk wordt bereikt. Het levert daarnaast ook aanwijzingen voor verbetering van procedures en
identificatie van valkuilen in juridisch denken en beslissen.

RECHTERLIJKE DWALING

Rechterlijke dwaling is dat een onschuldige veroordeeld wordt.
 Wanneer er geen sprake is van een misdrijf
 Wanneer de persoon niet degene is die het misdrijf gepleegd heeft

Veel mensen hebben het niet over rechterlijke dwaling maar over gerechtelijke dwaling. Dit negeert echter het
feit dat degene die de fout en dwaling daadwerkelijk gerealiseerd de rechter is.

ONDERZOEKSMETHODEN

Onderzoeken naar rechtspsychologie bestaat voornamelijk uit experimenteel onderzoeken zoals:

 Reconstructie van zaken
 Observatie
 Dossieronderzoeken
 Vragenlijsten

ELISABETH LOFTUS
Onderzoek naar geheugen en invloed van suggestie.

Relevantie tot de rechtspraktijk
 Het geheugen van getuigen
 Getuigen helpen herinneren
 Suggestie tijdens het verhoor