Januari 2022 4.5 Omgaan met bijzonder
gedrag
“Maybe your weird is my normal. Who’s to
say?”
Nicki Minaj
Barbara Boendermaker-Merkelbag
660095
,Inhoud
Inleiding................................................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1: Vier casussen ..................................................................................................................................... 3
Casus 1, Anorexia nervosa en dwangmatige persoonlijkheidsstoornis .............................................................. 3
Kenmerken en verklaringen ................................................................................................................................ 3
DSM-5 ............................................................................................................................................................. 3
Biologische-, psychologische- en sociale invloeden ....................................................................................... 4
Sanne en de theorie ....................................................................................................................................... 4
Behandelen ......................................................................................................................................................... 4
Casus 2, Syndroom van Gilles de a Tourette en obsessief compulsieve dwangstoornis .................................... 6
Kenmerken en verklaringen ................................................................................................................................ 6
DSM-5 ............................................................................................................................................................. 6
Biologische-, psychologische- en sociale invloeden ....................................................................................... 7
Lotte en de theorie ............................................................................................................................................. 7
Behandelen ......................................................................................................................................................... 7
Casus 3, Bipolaire-stemmingsstoornis ................................................................................................................ 9
Kenmerken en verklaringen ................................................................................................................................ 9
DSM-5 ............................................................................................................................................................. 9
Biologische-, psychologische- en sociale invloeden ..................................................................................... 10
Julie en de theorie ............................................................................................................................................ 11
Behandelen ....................................................................................................................................................... 11
Casus 4, verslaving ............................................................................................................................................ 12
Kenmerken en verklaringen .............................................................................................................................. 12
DSM-5 ........................................................................................................................................................... 12
Biologische-, psychologische- en sociale invloeden ..................................................................................... 13
Stijn en de theorie ............................................................................................................................................ 13
Behandelen ....................................................................................................................................................... 13
Hoofdstuk 2: Visie ................................................................................................................................................. 15
Psychiatrische problemen en de maatschappij ................................................................................................ 15
Psychiatrie, een stukje geschiedenis ................................................................................................................ 16
GGZ in Nederland anno nu ............................................................................................................................... 17
Een dilemma ..................................................................................................................................................... 18
De krachtenaanpak en de rol van de sociaal werker ........................................................................................ 18
Bibliografie ............................................................................................................................................................ 20
Bijlagen .................................................................................................................................................................. 21
Bijlage 1: interview Benthe, ADHD ................................................................................................................... 21
Bijlage 2: Interview Stijn, stoornis in het gebruik van middelen ...................................................................... 22
1
, Inleiding
In dit verslag buig ik me over psychopathologie in perspectief en samenhang met het sociaal werk. In het eerste
hoofdstuk beschrijf ik 4 casussen uit de praktijk. Daarin schets ik de levenssituatie van de personen uit de
casussen en probeer ik antwoord te vinden op de volgende vragen: hoe is de huidige situatie, hoe uit de
aandoening zich en wat betekent dit voor het functioneren en leven? Vervolgens sta ik stil bij de kenmerken en
symptomen vanuit de DSM-5 en probeer ik het ontstaan en de instandhouding van de beschreven
aandoeningen vanuit biopsychosociaal perspectief te verklaren en deze theorie naar de casussen te vertalen.
Tot slot beschrijf ik verschillende mogelijkheden en methoden voor behandeling en sta ik stil bij wat de taak en
rol van de sociaal werker in het herstelproces kan zijn.
Hoofdstuk 2 staat in het teken van de visie vanuit de maatschappij ten aanzien van mensen met psychische
kwetsbaarheden. Wat is het huidige overheidsbeleid en vanuit welke visie hebben we onze geestelijke
gezondheidszorg ingericht? Hoe is de wisselwerking tussen de maatschappij en deze kwetsbare personen? Wat
betekent dat voor hen persoonlijk en voor hun positie in onze samenleving? Om antwoord op deze vragen te
kunnen geven ga ik in vogelvlucht langs de geschiedenis van het sociaal werk, verdiep ik me in vooroordelen en
stigmatisering, interview ik 2 personen met psychiatrische problemen en leg ik een dilemma voor. Tot slot
bespreek ik op basis van een bij de huidige opvattingen passende benadering hoe we als sociaal werker kunnen
bijdragen aan de bevordering van de kwaliteit van leven van mensen met psychische problemen en deel ik mijn
eigen gedachten over een aantal aspecten die in dit verlag voorbij zijn gekomen.
Voor de volledigheid wil ik hier benoemen dat de namen die ik gebruik fictief zijn om zo de privacy van
betrokkenen te beschermen.
2
gedrag
“Maybe your weird is my normal. Who’s to
say?”
Nicki Minaj
Barbara Boendermaker-Merkelbag
660095
,Inhoud
Inleiding................................................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1: Vier casussen ..................................................................................................................................... 3
Casus 1, Anorexia nervosa en dwangmatige persoonlijkheidsstoornis .............................................................. 3
Kenmerken en verklaringen ................................................................................................................................ 3
DSM-5 ............................................................................................................................................................. 3
Biologische-, psychologische- en sociale invloeden ....................................................................................... 4
Sanne en de theorie ....................................................................................................................................... 4
Behandelen ......................................................................................................................................................... 4
Casus 2, Syndroom van Gilles de a Tourette en obsessief compulsieve dwangstoornis .................................... 6
Kenmerken en verklaringen ................................................................................................................................ 6
DSM-5 ............................................................................................................................................................. 6
Biologische-, psychologische- en sociale invloeden ....................................................................................... 7
Lotte en de theorie ............................................................................................................................................. 7
Behandelen ......................................................................................................................................................... 7
Casus 3, Bipolaire-stemmingsstoornis ................................................................................................................ 9
Kenmerken en verklaringen ................................................................................................................................ 9
DSM-5 ............................................................................................................................................................. 9
Biologische-, psychologische- en sociale invloeden ..................................................................................... 10
Julie en de theorie ............................................................................................................................................ 11
Behandelen ....................................................................................................................................................... 11
Casus 4, verslaving ............................................................................................................................................ 12
Kenmerken en verklaringen .............................................................................................................................. 12
DSM-5 ........................................................................................................................................................... 12
Biologische-, psychologische- en sociale invloeden ..................................................................................... 13
Stijn en de theorie ............................................................................................................................................ 13
Behandelen ....................................................................................................................................................... 13
Hoofdstuk 2: Visie ................................................................................................................................................. 15
Psychiatrische problemen en de maatschappij ................................................................................................ 15
Psychiatrie, een stukje geschiedenis ................................................................................................................ 16
GGZ in Nederland anno nu ............................................................................................................................... 17
Een dilemma ..................................................................................................................................................... 18
De krachtenaanpak en de rol van de sociaal werker ........................................................................................ 18
Bibliografie ............................................................................................................................................................ 20
Bijlagen .................................................................................................................................................................. 21
Bijlage 1: interview Benthe, ADHD ................................................................................................................... 21
Bijlage 2: Interview Stijn, stoornis in het gebruik van middelen ...................................................................... 22
1
, Inleiding
In dit verslag buig ik me over psychopathologie in perspectief en samenhang met het sociaal werk. In het eerste
hoofdstuk beschrijf ik 4 casussen uit de praktijk. Daarin schets ik de levenssituatie van de personen uit de
casussen en probeer ik antwoord te vinden op de volgende vragen: hoe is de huidige situatie, hoe uit de
aandoening zich en wat betekent dit voor het functioneren en leven? Vervolgens sta ik stil bij de kenmerken en
symptomen vanuit de DSM-5 en probeer ik het ontstaan en de instandhouding van de beschreven
aandoeningen vanuit biopsychosociaal perspectief te verklaren en deze theorie naar de casussen te vertalen.
Tot slot beschrijf ik verschillende mogelijkheden en methoden voor behandeling en sta ik stil bij wat de taak en
rol van de sociaal werker in het herstelproces kan zijn.
Hoofdstuk 2 staat in het teken van de visie vanuit de maatschappij ten aanzien van mensen met psychische
kwetsbaarheden. Wat is het huidige overheidsbeleid en vanuit welke visie hebben we onze geestelijke
gezondheidszorg ingericht? Hoe is de wisselwerking tussen de maatschappij en deze kwetsbare personen? Wat
betekent dat voor hen persoonlijk en voor hun positie in onze samenleving? Om antwoord op deze vragen te
kunnen geven ga ik in vogelvlucht langs de geschiedenis van het sociaal werk, verdiep ik me in vooroordelen en
stigmatisering, interview ik 2 personen met psychiatrische problemen en leg ik een dilemma voor. Tot slot
bespreek ik op basis van een bij de huidige opvattingen passende benadering hoe we als sociaal werker kunnen
bijdragen aan de bevordering van de kwaliteit van leven van mensen met psychische problemen en deel ik mijn
eigen gedachten over een aantal aspecten die in dit verlag voorbij zijn gekomen.
Voor de volledigheid wil ik hier benoemen dat de namen die ik gebruik fictief zijn om zo de privacy van
betrokkenen te beschermen.
2
