Literatuur Politicologie OLP 4
Deschouwer, K., & Hooghe, M. (2020). Politiek. Een inleiding tot de politieke wetenschappen (6e editie).
Boombestuurskunde.
Hoofstuk 1.1 tot en met 1.3
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3.1 en 3.2
Hoofdstuk 1.1 tot en met 1.3
Definitie van politiek: alles wat te maken heeft met het besturen van een samenleving.
Deze definitie is erg breed. Dit komt omdat wij politiek eerder associëren met
samenlevingen die verbonden zijn aan een territorium; gemeenten, provincies. Dat is een
heel andere manier om samenlevingen af te bakenen dan bij verenigingen of instanties. Dit
verschil is belangrijk;
- Van een vereniging ben je lid om een aantal activiteiten samen te doen. Binnen die
samenleving ben je onderworpen aan de regels ervan; maar erbuiten niet. Je kunt
vaak ook zelf kiezen of je lid bent.
- Het lidmaatschap van een samenleving die aan een grondgebied verbonden is, is veel
omvattender en dwingender. De regels die gelden voor de inwoners van een
territorium zijn niet zomaar te ontwijken.
De teritorialisering van de’ politiek is een cruciale historische evolutie geweest. De wereld is
momenteel onderverdeeld in staten; die elks een grondgebied hebben dat ze intern
besturen en tegen externe vijanden beschermen.
Toch kunnen ook andere politieke structuren dan de staat erg belangwekkend zijn.
In het boek focussen we ons op territoriale politiek en in het bijzonder op de wijze waarop
die in nationale staten vorm en inhoud krijgt.
Het lidmaatschap van de samenleving gaat verder dan het functionele lidmaatschap van een
vereniging/ organisatie met een specifiek doel. Ook kan politiek variëren naargelang de
inhoud en reikwijdte.
De verschuivende culturele grenzen van de politiek:
Halverwege de 19e eeuw was de politiek een erg beperkte aangelegenheid.
In de loop der jaren kwamen er vanuit verschillende sectoren van de samenleving vragen om
nieuwe aspecten van de samenleving door de staat te laten regelen. Vb. arbeidersbeweging
ijverde voor beschermende maatregelen.
Vanaf de 20e eeuw mag burgerschap niet alleen gezien worden als een zaak van burgerlijke
en politieke rechten, maar sociale rechten zijn even belangrijk.
Vanuit de samenleving worden er constant nieuwe vragen geformuleerd voor een
regulerend optreden door het politiek systeem.
Deze historische evolutie is gepaard gegaan met een evolutie in onze politieke cultuur. Elke
samenleving heeft een aantal (ongeschreven) regels over wat politiek kan worden en wat
niet. En die regels veranderen op grond van de behoeften die in de samenleving zelf
ontstaan. In de Westerse samenleving wordt veel belang gehecht aan het onderscheid
tussen privé (hier mag de politiek niet aanwezig zijn) en publiek. Deze grens is voortdurend
in beweging.
De vormen en structuren van de politiek:
, Politiek kan verschillende vormen aannemen. De verschillen worden in kaart gebracht door
zorgvuldige classificaties te maken; de vormen die politiek aanneemt worden in categorieën
gerangschikt.
Classificaties van politieke vormen kunnen in eerste instantie gebouwd worden op de vraag
wat de grote principes zijn die ten grondslag liggen aan het functioneren van een bestel:
regime. Vb. wie heeft recht om beslissingen te nemen
Vanuit daar moet er een onderscheid gemaakt worden tussen;
- Democratische regime; de macht is tijdelijk en verspreid over verschillende groepen.
De toestemming om regels te maken wordt verleend door het verkiezen van
vertegnewoordigers door de bevolking.
- Autoritaire regime
Ook onderscheid tussen;
- Unitaire staten: vanuit één punt bestuurd; gecentraliseerd bestuur
- Federale staten: deelgebieden met eigen bestuur
Politieke wetenschappers zijn niet de enigen die over politiek praten, maar de politieke
wetenschap doet dat wel volgens haar eigen regels. Die regels volgen uit de doelstelling van
de politieke wetenschap: politieke gebeurtenissen en instellingen proberen te begrijpen en
te verklaren. De politiek wetenschapper wil analyseren.
De regels:
1. Intellectuele distantie
Realiseren dat je deel bent van de samenleving en dus een mening hebt over de
zaken die je onderzoekt.
2. Wetenschappelijke methode
Veel en bewust verzamelde waarnemingen en een zorgvuldige en bewuste keuze van
onderzoekstechnieken.
3. Systematiek
Verzamelen van systematische data over verschijnselen. Deze kan vervolgens
onderling vergeleken en geclassificeerd worden.
Wanneer er dan een verschijnsel voordoet, kan de politicoloog proberen het te
duiden als een verschijnsel dat deel uitmaakt van een brede categorie.
4. Bewuste en expliciete keuze maken tussen kwantitatieve en kwalitatieve
benaderingen
De gebruikte methode hangt af van de vraag en van de aard van de verzamelde data.
5. Openheid
Altijd zeggen wat je doet en waarom je het doet. Alles dient openbaar en zichtbaar te
zijn.
Politicologen proberen op basis van een nauwkeurige en zo objectief mogelijke analyse van
onderzoeksgegevens, tot meer algemeen geldende uitspraken te komen over de
werkelijkheid.
Hoofdstuk 2 Staat en macht
Een specifiek kenmerk van politiek is dat de regels die het systeem oplegt, bindend zijn.
Politieke regelgeving kan alleen functioneren als ze ook opgelegd kan worden aan de leden
van de samenleving.
Deschouwer, K., & Hooghe, M. (2020). Politiek. Een inleiding tot de politieke wetenschappen (6e editie).
Boombestuurskunde.
Hoofstuk 1.1 tot en met 1.3
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3.1 en 3.2
Hoofdstuk 1.1 tot en met 1.3
Definitie van politiek: alles wat te maken heeft met het besturen van een samenleving.
Deze definitie is erg breed. Dit komt omdat wij politiek eerder associëren met
samenlevingen die verbonden zijn aan een territorium; gemeenten, provincies. Dat is een
heel andere manier om samenlevingen af te bakenen dan bij verenigingen of instanties. Dit
verschil is belangrijk;
- Van een vereniging ben je lid om een aantal activiteiten samen te doen. Binnen die
samenleving ben je onderworpen aan de regels ervan; maar erbuiten niet. Je kunt
vaak ook zelf kiezen of je lid bent.
- Het lidmaatschap van een samenleving die aan een grondgebied verbonden is, is veel
omvattender en dwingender. De regels die gelden voor de inwoners van een
territorium zijn niet zomaar te ontwijken.
De teritorialisering van de’ politiek is een cruciale historische evolutie geweest. De wereld is
momenteel onderverdeeld in staten; die elks een grondgebied hebben dat ze intern
besturen en tegen externe vijanden beschermen.
Toch kunnen ook andere politieke structuren dan de staat erg belangwekkend zijn.
In het boek focussen we ons op territoriale politiek en in het bijzonder op de wijze waarop
die in nationale staten vorm en inhoud krijgt.
Het lidmaatschap van de samenleving gaat verder dan het functionele lidmaatschap van een
vereniging/ organisatie met een specifiek doel. Ook kan politiek variëren naargelang de
inhoud en reikwijdte.
De verschuivende culturele grenzen van de politiek:
Halverwege de 19e eeuw was de politiek een erg beperkte aangelegenheid.
In de loop der jaren kwamen er vanuit verschillende sectoren van de samenleving vragen om
nieuwe aspecten van de samenleving door de staat te laten regelen. Vb. arbeidersbeweging
ijverde voor beschermende maatregelen.
Vanaf de 20e eeuw mag burgerschap niet alleen gezien worden als een zaak van burgerlijke
en politieke rechten, maar sociale rechten zijn even belangrijk.
Vanuit de samenleving worden er constant nieuwe vragen geformuleerd voor een
regulerend optreden door het politiek systeem.
Deze historische evolutie is gepaard gegaan met een evolutie in onze politieke cultuur. Elke
samenleving heeft een aantal (ongeschreven) regels over wat politiek kan worden en wat
niet. En die regels veranderen op grond van de behoeften die in de samenleving zelf
ontstaan. In de Westerse samenleving wordt veel belang gehecht aan het onderscheid
tussen privé (hier mag de politiek niet aanwezig zijn) en publiek. Deze grens is voortdurend
in beweging.
De vormen en structuren van de politiek:
, Politiek kan verschillende vormen aannemen. De verschillen worden in kaart gebracht door
zorgvuldige classificaties te maken; de vormen die politiek aanneemt worden in categorieën
gerangschikt.
Classificaties van politieke vormen kunnen in eerste instantie gebouwd worden op de vraag
wat de grote principes zijn die ten grondslag liggen aan het functioneren van een bestel:
regime. Vb. wie heeft recht om beslissingen te nemen
Vanuit daar moet er een onderscheid gemaakt worden tussen;
- Democratische regime; de macht is tijdelijk en verspreid over verschillende groepen.
De toestemming om regels te maken wordt verleend door het verkiezen van
vertegnewoordigers door de bevolking.
- Autoritaire regime
Ook onderscheid tussen;
- Unitaire staten: vanuit één punt bestuurd; gecentraliseerd bestuur
- Federale staten: deelgebieden met eigen bestuur
Politieke wetenschappers zijn niet de enigen die over politiek praten, maar de politieke
wetenschap doet dat wel volgens haar eigen regels. Die regels volgen uit de doelstelling van
de politieke wetenschap: politieke gebeurtenissen en instellingen proberen te begrijpen en
te verklaren. De politiek wetenschapper wil analyseren.
De regels:
1. Intellectuele distantie
Realiseren dat je deel bent van de samenleving en dus een mening hebt over de
zaken die je onderzoekt.
2. Wetenschappelijke methode
Veel en bewust verzamelde waarnemingen en een zorgvuldige en bewuste keuze van
onderzoekstechnieken.
3. Systematiek
Verzamelen van systematische data over verschijnselen. Deze kan vervolgens
onderling vergeleken en geclassificeerd worden.
Wanneer er dan een verschijnsel voordoet, kan de politicoloog proberen het te
duiden als een verschijnsel dat deel uitmaakt van een brede categorie.
4. Bewuste en expliciete keuze maken tussen kwantitatieve en kwalitatieve
benaderingen
De gebruikte methode hangt af van de vraag en van de aard van de verzamelde data.
5. Openheid
Altijd zeggen wat je doet en waarom je het doet. Alles dient openbaar en zichtbaar te
zijn.
Politicologen proberen op basis van een nauwkeurige en zo objectief mogelijke analyse van
onderzoeksgegevens, tot meer algemeen geldende uitspraken te komen over de
werkelijkheid.
Hoofdstuk 2 Staat en macht
Een specifiek kenmerk van politiek is dat de regels die het systeem oplegt, bindend zijn.
Politieke regelgeving kan alleen functioneren als ze ook opgelegd kan worden aan de leden
van de samenleving.
