Samenvatting Grondtrekken van het NL strafrecht
Het strafrecht regelt de verhouding tussen overheid en burger. Verschil materieel strafrecht, formeel strafrecht en sanctierecht
Materieel strafrecht: Wat is een strafbaar feit?
Officier van justitie: vertegenwoordiger van het staatsorgaan dat Het bepaalt welk gedrag niet toegestaan is en
belast is met de vervolging van verdachten (OM). welke personen daarvoor kunnen worden
De OvJ is de enige die een verdachte van een gestraft.
strafbaar feit voor de (straf)rechter kan brengen. Voornamelijk Wetboek van Strafrecht
Formeel strafrecht: Ook wel: strafprocesrecht/strafvordering.
Eigenrichting (het recht in eigen handen nemen) is verboden. Bepaalt welke regels moeten worden gevolgd
wanneer een norm van het materiële strafrecht
Binnen het strafrechtelijke systeem bestaat voor slachtoffers van is overtreden.
strafbare feiten een mogelijkheid om al ‘benadeelde partij’ Voornamelijk Wetboek van Strafvordering
schadevergoeding te verzoeken aan de strafrechter. Sanctierecht: Heeft betrekking op de voorwaarden
waaronder bepaalde straffen mogen worden
Doelen van straffen opgelegd en ten uitvoer gelegd.
Vergelding: Preventie: Zowel Wetboek van Strafrecht als Wetboek
Zorgt voor een morele Voorkomen van strafbare gedragingen. van Strafvordering
genoegdoening.
leedtoevoeging
Speciale preventie: Generale preventie: Verschil wet in formele zin en wet in materiële zin
Het moet voorkomen Richt zich op de gehele Wet in formele zin: Wet in materiële zin:
of ontmoedigen dat de maatschappij. Een wet die tot stand is gekomen Bevat algemene regels die de
gestrafte wederom in Ontmoedigt anderen in samenwerking tussen de burgers binden.
de fout gaat. door de consequenties regering en de Staten-Generaal. Kan tevens een wet in formele
Opleggen van de strafbare zin zijn.
voorwaardelijke gedraging. De
straffen gestrafte moet een
voorbeeld zijn dat Verschil commuun strafrecht en bijzonder strafrecht
mogelijke Commune strafrecht: Bijzonder strafrecht:
wetsovertreders Het strafrecht dat in de wetboeken Strafbepaling in andere wetten.
afschrikt. is opgenomen. Deze wetten worden bijzondere
strafwetten genoemd.
, Een strafbepaling in de meest volledige vorm bestaat uit een Wettelijke Gedragingen zijn pas strafbaar als zij in de
delictsomschrijving, een kwalificatie-aanduiding en een strafbedreiging. delictsomschrijving: strafwet terug te vinden zijn.
Als de menselijke gedraging niet
Delictsomschrijving: geeft aan welke ongewenste gedraging de beantwoordt aan de bewoordingen van
wetgever strafbaar heeft willen stellen. een delictsomschrijving, is strafbaarheid
Kwalificatie-aanduiding: maakt duidelijk hoe het gedrag in juridisch uitgesloten.
opzicht moet worden benoemd. Wederrechtelijkheid: In strijd met het recht.
Strafbedreiging: bepaalt welke soort straf mag worden De aanwezigheid van wederrechtelijkheid
opgelegd en wat het maximum daarbij is. van bepaald gedrag is de veronderstelde
afwezigheid van een geldig excuus voor
LET OP: het vervullen van de delictsomschrijving.
De kwalificatie-aanduiding kan ontbreken of in de delictsomschrijving Wordt verondersteld aanwezig te zijn door
besloten liggen. het vervullen van de delictsomschrijving.
In veel bijzondere wetten zijn de delictsomschrijving en de Rechtvaardigingsgrond
strafbedreiging uit elkaar getrokken (gelaagde structuur). o Een grond om aan te nemen dat de
gedraging niet wederrechtelijk was.
Strafbaar feit o Nemen de wederrechtelijkheid weg.
Een strafbaar feit is een menselijke gedraging die valt binnen de grenzen Schuld Men kan van iemand in redelijkheid
van een wettelijke delictsomschrijving, die wederrechtelijk is en aan (verwijtbaarheid ): vergen dat hij zich anders gedroeg dan hij
schuld te wijten. deed.
De aanwezigheid van verwijtbaarheid is de
Voorwaarden voor strafbaarheid (het vierlagenmodel) veronderstelde afwezigheid van een reden
Menselijke gedraging: De gedraging moet verricht zijn door een die het gedrag kan verontschuldigen.
mens (natuurlijk persoon of Wordt verondersteld aanwezig te zijn door
rechtspersoon). het vervullen van de delictsomschrijving.
Niemand kan vervolgd of gestraft worden Schulduitsluitingsgrond
voor het hebben van bepaalde gedachten. o Een grond om aan te nemen dat het
Een nalaten kan tevens een strafbare vervullen van de delictsomschrijving
gedraging opleveren. niet verwijtbaar is.
De menselijke gedraging dient tot o Nemen de verwijtbaarheid weg.
uitdrukking te komen in de
tenlastelegging.
Het strafrecht regelt de verhouding tussen overheid en burger. Verschil materieel strafrecht, formeel strafrecht en sanctierecht
Materieel strafrecht: Wat is een strafbaar feit?
Officier van justitie: vertegenwoordiger van het staatsorgaan dat Het bepaalt welk gedrag niet toegestaan is en
belast is met de vervolging van verdachten (OM). welke personen daarvoor kunnen worden
De OvJ is de enige die een verdachte van een gestraft.
strafbaar feit voor de (straf)rechter kan brengen. Voornamelijk Wetboek van Strafrecht
Formeel strafrecht: Ook wel: strafprocesrecht/strafvordering.
Eigenrichting (het recht in eigen handen nemen) is verboden. Bepaalt welke regels moeten worden gevolgd
wanneer een norm van het materiële strafrecht
Binnen het strafrechtelijke systeem bestaat voor slachtoffers van is overtreden.
strafbare feiten een mogelijkheid om al ‘benadeelde partij’ Voornamelijk Wetboek van Strafvordering
schadevergoeding te verzoeken aan de strafrechter. Sanctierecht: Heeft betrekking op de voorwaarden
waaronder bepaalde straffen mogen worden
Doelen van straffen opgelegd en ten uitvoer gelegd.
Vergelding: Preventie: Zowel Wetboek van Strafrecht als Wetboek
Zorgt voor een morele Voorkomen van strafbare gedragingen. van Strafvordering
genoegdoening.
leedtoevoeging
Speciale preventie: Generale preventie: Verschil wet in formele zin en wet in materiële zin
Het moet voorkomen Richt zich op de gehele Wet in formele zin: Wet in materiële zin:
of ontmoedigen dat de maatschappij. Een wet die tot stand is gekomen Bevat algemene regels die de
gestrafte wederom in Ontmoedigt anderen in samenwerking tussen de burgers binden.
de fout gaat. door de consequenties regering en de Staten-Generaal. Kan tevens een wet in formele
Opleggen van de strafbare zin zijn.
voorwaardelijke gedraging. De
straffen gestrafte moet een
voorbeeld zijn dat Verschil commuun strafrecht en bijzonder strafrecht
mogelijke Commune strafrecht: Bijzonder strafrecht:
wetsovertreders Het strafrecht dat in de wetboeken Strafbepaling in andere wetten.
afschrikt. is opgenomen. Deze wetten worden bijzondere
strafwetten genoemd.
, Een strafbepaling in de meest volledige vorm bestaat uit een Wettelijke Gedragingen zijn pas strafbaar als zij in de
delictsomschrijving, een kwalificatie-aanduiding en een strafbedreiging. delictsomschrijving: strafwet terug te vinden zijn.
Als de menselijke gedraging niet
Delictsomschrijving: geeft aan welke ongewenste gedraging de beantwoordt aan de bewoordingen van
wetgever strafbaar heeft willen stellen. een delictsomschrijving, is strafbaarheid
Kwalificatie-aanduiding: maakt duidelijk hoe het gedrag in juridisch uitgesloten.
opzicht moet worden benoemd. Wederrechtelijkheid: In strijd met het recht.
Strafbedreiging: bepaalt welke soort straf mag worden De aanwezigheid van wederrechtelijkheid
opgelegd en wat het maximum daarbij is. van bepaald gedrag is de veronderstelde
afwezigheid van een geldig excuus voor
LET OP: het vervullen van de delictsomschrijving.
De kwalificatie-aanduiding kan ontbreken of in de delictsomschrijving Wordt verondersteld aanwezig te zijn door
besloten liggen. het vervullen van de delictsomschrijving.
In veel bijzondere wetten zijn de delictsomschrijving en de Rechtvaardigingsgrond
strafbedreiging uit elkaar getrokken (gelaagde structuur). o Een grond om aan te nemen dat de
gedraging niet wederrechtelijk was.
Strafbaar feit o Nemen de wederrechtelijkheid weg.
Een strafbaar feit is een menselijke gedraging die valt binnen de grenzen Schuld Men kan van iemand in redelijkheid
van een wettelijke delictsomschrijving, die wederrechtelijk is en aan (verwijtbaarheid ): vergen dat hij zich anders gedroeg dan hij
schuld te wijten. deed.
De aanwezigheid van verwijtbaarheid is de
Voorwaarden voor strafbaarheid (het vierlagenmodel) veronderstelde afwezigheid van een reden
Menselijke gedraging: De gedraging moet verricht zijn door een die het gedrag kan verontschuldigen.
mens (natuurlijk persoon of Wordt verondersteld aanwezig te zijn door
rechtspersoon). het vervullen van de delictsomschrijving.
Niemand kan vervolgd of gestraft worden Schulduitsluitingsgrond
voor het hebben van bepaalde gedachten. o Een grond om aan te nemen dat het
Een nalaten kan tevens een strafbare vervullen van de delictsomschrijving
gedraging opleveren. niet verwijtbaar is.
De menselijke gedraging dient tot o Nemen de verwijtbaarheid weg.
uitdrukking te komen in de
tenlastelegging.
