College aantekeningen meertaligheid
Fontys Paramedische Hogeschool- Eindhoven- 2022
Taal Kind; meertaligheid
Definitie meertaligheid
Meertaligheid= kinderen die in het dagelijks leven afwisselend meer dan één taal gebruiken.
- Sociale-> personen die in het dagelijks leven afwisselend meer dan 1 taal spreken
- Psychologische-> persoenen die meerdere talen boven een bepaald minimum beheersen
Meertaligheid is een probleem wanneer de eisen die de omgeving van het kind aan het kind stelt,
groter zijn dan de mogelijkheden van het kind.
2 groepen meertaligen:
1. Simultane taalverwerving
- Voor het derde levensjaar beide talen beheersen (Genesse, 2004)
- Voor aanvang van de basisschool (Do Jong, 2007)
2. Successieve/sequentiële taalverwerving
- De moedertaal is behoorlijk ontwikkeld, voordat een 2 e taal geleerd wordt
- Of de tweede taal pas na het 3e of 4de jaar
- Indeling volgens De Houwer (1998)
o Vroege tweedetaalverwervers-> voor het 6e jaar
o Late tweedetaalverwervers-> na het 6de jaar
Typische kindertaalaspecten bij de normale taalverwerving:
- Overgeneralisatie= regelmatige op het onregelmatige worden toegepast
- Overextensie= woorden gebruiken in een ruimere betekenis
Bv. ‘koe’ zeggen tegen een paard en geit
- Onderextensie
Bv. alleen de eigen pop een pop noemen, de pop van het buurmeisje niet pop noemen
- Taaldominantie= 1 van de talen steeds beter gaan beheersen
- Taalverlies= 1 van de talen steeds slechter gaan beheersen
Codewisseling/ code-mixing= het door elkaar halen van talen; twee talen in één uiting gebruiken.
Positieve transfer= leidt tot correcte constructie
o Bv. Engels-Nederlands; ‘ik wil twee appels’
Negatieve transfer= leidt tot incorrecte constructie
o Bv. Engels-Nederlands; ‘dat zijn drie balls(ballen)’
, Simultane taalverwerving
- Tempo taalverwerving hangt af van structurele kenmerken van de betrokken talen
- Elk kind leert elke taal in eigen tempo
- Fonologie: cross- linguïstische invloed tijdelijk en verdwijnt snel. Hangt samen met
betekenisonderscheid in een taal.
Sequentiële taalverwerving
- Fonologie: hoe ouder bij aanvang hoe groter de kans op blijvend accent
- Morfosyntaxis: lidwoorden; suffix (deel dat erachter geplakt wordt van de morfologie);
verbuiging werkwoorden; woordvolgorde in zin blijven lastig
- Woordenschat: woord + concept vaak in 1 van beide talen beter aanwezig/opgeslagen
- Pragmatiek: algemeen goed ontwikkeld (bv. codewisseling); soms is aanspreekvorm niet
afgestemd.
Kinderen met een TOS kunnen meerdere talen leren, MAAR bij subtractieve tweetaligheid bestaat
een grotere kans op taalverlies! Taak van de logopedist is ondersteuning van communicatieve
vaardigheden in beide talen.
Taalstoornis bij meertalige kinderen
Taalstoornis bij sequentieel meertalige kinderen
- Problemen in beide talen, anders geen taalstoornis
- Hoeveelheid grammaticale fouten verschilt per taal, hangt af van het type morfologie van de
taal (gemengd of uniform)
- Meta linguïstisch bewustzijn in de moedertaal is gunstig voor de ontwikkeling van die taal en
ook de volgende taal
- Fouten in Nederlands van meertalige kinderen met TOS zijn deels dezelfde als eentalig
kinderen met TOS (congruentie vervoeging werkwoord) en deels typisch voor meertaligheid
Taalstoornis bij simultaan meertalige kinderen
- Problemen in beide talen, anders geen taalstoornis
- Aard en ernst problemen dezelfde als die van eentalige kinderen met taalstoornis
Diagnostische instrumenten
Een logopedist kan een tolk inschakelen. Het is juist niet de bedoeling om de tolk om een mening te
vragen. Voor korte gesprekken kan het beste een telefonische tolk gebruikt worden. Voor langere
gesprekken kan het beste een tolk aanwezig zijn bij het gesprek.
Fontys Paramedische Hogeschool- Eindhoven- 2022
Taal Kind; meertaligheid
Definitie meertaligheid
Meertaligheid= kinderen die in het dagelijks leven afwisselend meer dan één taal gebruiken.
- Sociale-> personen die in het dagelijks leven afwisselend meer dan 1 taal spreken
- Psychologische-> persoenen die meerdere talen boven een bepaald minimum beheersen
Meertaligheid is een probleem wanneer de eisen die de omgeving van het kind aan het kind stelt,
groter zijn dan de mogelijkheden van het kind.
2 groepen meertaligen:
1. Simultane taalverwerving
- Voor het derde levensjaar beide talen beheersen (Genesse, 2004)
- Voor aanvang van de basisschool (Do Jong, 2007)
2. Successieve/sequentiële taalverwerving
- De moedertaal is behoorlijk ontwikkeld, voordat een 2 e taal geleerd wordt
- Of de tweede taal pas na het 3e of 4de jaar
- Indeling volgens De Houwer (1998)
o Vroege tweedetaalverwervers-> voor het 6e jaar
o Late tweedetaalverwervers-> na het 6de jaar
Typische kindertaalaspecten bij de normale taalverwerving:
- Overgeneralisatie= regelmatige op het onregelmatige worden toegepast
- Overextensie= woorden gebruiken in een ruimere betekenis
Bv. ‘koe’ zeggen tegen een paard en geit
- Onderextensie
Bv. alleen de eigen pop een pop noemen, de pop van het buurmeisje niet pop noemen
- Taaldominantie= 1 van de talen steeds beter gaan beheersen
- Taalverlies= 1 van de talen steeds slechter gaan beheersen
Codewisseling/ code-mixing= het door elkaar halen van talen; twee talen in één uiting gebruiken.
Positieve transfer= leidt tot correcte constructie
o Bv. Engels-Nederlands; ‘ik wil twee appels’
Negatieve transfer= leidt tot incorrecte constructie
o Bv. Engels-Nederlands; ‘dat zijn drie balls(ballen)’
, Simultane taalverwerving
- Tempo taalverwerving hangt af van structurele kenmerken van de betrokken talen
- Elk kind leert elke taal in eigen tempo
- Fonologie: cross- linguïstische invloed tijdelijk en verdwijnt snel. Hangt samen met
betekenisonderscheid in een taal.
Sequentiële taalverwerving
- Fonologie: hoe ouder bij aanvang hoe groter de kans op blijvend accent
- Morfosyntaxis: lidwoorden; suffix (deel dat erachter geplakt wordt van de morfologie);
verbuiging werkwoorden; woordvolgorde in zin blijven lastig
- Woordenschat: woord + concept vaak in 1 van beide talen beter aanwezig/opgeslagen
- Pragmatiek: algemeen goed ontwikkeld (bv. codewisseling); soms is aanspreekvorm niet
afgestemd.
Kinderen met een TOS kunnen meerdere talen leren, MAAR bij subtractieve tweetaligheid bestaat
een grotere kans op taalverlies! Taak van de logopedist is ondersteuning van communicatieve
vaardigheden in beide talen.
Taalstoornis bij meertalige kinderen
Taalstoornis bij sequentieel meertalige kinderen
- Problemen in beide talen, anders geen taalstoornis
- Hoeveelheid grammaticale fouten verschilt per taal, hangt af van het type morfologie van de
taal (gemengd of uniform)
- Meta linguïstisch bewustzijn in de moedertaal is gunstig voor de ontwikkeling van die taal en
ook de volgende taal
- Fouten in Nederlands van meertalige kinderen met TOS zijn deels dezelfde als eentalig
kinderen met TOS (congruentie vervoeging werkwoord) en deels typisch voor meertaligheid
Taalstoornis bij simultaan meertalige kinderen
- Problemen in beide talen, anders geen taalstoornis
- Aard en ernst problemen dezelfde als die van eentalige kinderen met taalstoornis
Diagnostische instrumenten
Een logopedist kan een tolk inschakelen. Het is juist niet de bedoeling om de tolk om een mening te
vragen. Voor korte gesprekken kan het beste een telefonische tolk gebruikt worden. Voor langere
gesprekken kan het beste een tolk aanwezig zijn bij het gesprek.
