chemie overal 4vwo samenvatting hoofdstuk 1 t/m 4

SCHEIDEN EN REAGEREN – H1
1.1 - ZUIVERE STOF EN MENGSEL


ZUIVERE STOFFEN

atoom - 2 of meer atomen

moleculen - 2 of meer atomen

element (op macroniveau) - 1 soort atomen (op microniveau)

verbinding (op macroniveau) - meerdere soorten atomen

kijken naar de stofeigenschappen (de stof) > macroniveau

kijken op molecuulniveau, de bouwstenen van de stof > microniveau


MENGSELS

zuivere stof - 1 soort molecuul/atoom/bouwsteen

mengsel - 2 of meer soorten moleculen

bij zuivere stof: smeltpunt/kookpunt (temperatuur blijft gelijk tijdens overgang)

bij mengsel: smelttraject/kooktraject (temperatuur loopt langzaam op tijdens overgang)


SOORTEN MENGSELS

emulgator > hulpstof die voorkomt dat een emulsie ontmengt (hydrofobe staart en hydrofiele kop)
soort type mengsel van… voorbeeld
oplossing helder oplosmiddel (vloeistof), opgeloste stof (vaste stof/gas) thee, frisdrank, wijn
suspensi troebel vloeistof en vaste stof (zakt naar de bodem) verf, zand in water
e
emulsie troebel 2 vloeistoffen (ontmengen snel)> tweelagensysteem mayonaise, olie en water


1.2 - SCHEIDINGSMETHODEN


SCHEIDINGSMETHODEN

filtreren – vloeistof is het filtraat (wat erdoor heen gaat), vaste stof is het residu (wat achterblijft)

bezinken/centrifugeren – 2 lagen systeem (als je niet lang wilt/kan wachten> centrifugeren)

indampen – de vloeistof (oplosmiddel) verdampt en raak je kwijt

destilleren – de vloeistof verdampt en wordt opgevangen
- mengseldeel verdampt niet = residu (hoogste temp.), opgevangen vloeistof = destillaat (laagste)

extraheren – extractiemiddel toevoegen (water) > 1 stof lost niet op met dit oplosmiddel

adsorptie – kleur- geur- en smaakstoffen verwijderen door adsorptiemiddel toe te voegen

chromatografie – elke stof heeft bij een bepaalde loopvloeistof een Rf-waarde
- A (begin tot kleurstof) : B (begin tot loopvloeistof) = Rf-waarde (tussen 0 en 1 dus 0><1)
- stationaire fase (beweegt niet)= papier) en mobiele fase (beweegt)= water/ loopvloeistof

methode verschil in… gebruiken bij
filtreren deeltjesgrootte suspensie
bezinken dichtheid suspensie
indampen kookpunt oplossing (vaste stof en vloeistof)
destilleren kookpunt oplossing (vloeistoffen)
extraheren oplosbaarheid suspensie, emulsie
adsorptie aanhechting en adsorptievermogen oplossing

, chromatografie aanhechting en oplosbaarheid oplossing

1.3 - CHEMISCHE REACTIES


KENMERKEN CHEMISCHE REACTIES

chemische reactie – als er een nieuwe stof wordt gevormd en de stofeigenschappen veranderen
1. beginstoffen verdwijnen en er ontstaan reactieproducten
2. wet van massabehoud/lavoisier (massa veranderd niet; totale massa beginstoffen = totale massa
reactieproducten)
3. reactie temperatuur (de originele minimale temperatuur om een soort reactie te laten verlopen)
4. veranderen van stofeigenschappen
5. energie-effect (endotherm of exotherm)


ENERGIE-EFFECTEN

de hoeveelheid chemische energie verschilt per stof

exotherme reactie – geeft energie af aan omgeving, deze energie wordt omgezet in
warmte/licht/elektrische energie

endotherme reactie – heeft voortdurend energie nodig om te verlopen


ACTIVERINGSENERGIE

reactietemperatuur > bepaalde minimale temperatuur nodig waar een reactie verloopt
- als de temperatuur lager is dan verloopt de reactie niet
- als de temperatuur hoger of gelijk is dan verloopt de reactie wel

activeringsenergie > energie die je moet toevoegen om een reactie te starten
- bij endotherme reacties moet je energie blijven toevoegen om de reactie op gang te houden


ENERGIEDIAGRAMMEN

energie effect van een chemische reactie weergeven > energiediagram
- verticaal > hoeveelheid energie
- horizontaal > geen grootheid en eenheid

3 niveaus die de hoeveelheid energie weergeven die een stof bezit
1- energie van de beginstoffen
2- energie van de reactieproducten
3- geactiveerde toestand van beginstoffen (bereikt zodra genoeg energie is toegevoegd dat de reactie kan
starten)

verschil tussen energie van beginstoffen en energie van reactieproducten - reactie energie




1.4 – SNELHEID VAN EEN REACTIE


REACTIETIJD EN REACTIESNELHEID

tijd die is verstreken tussen het mengen van beide stoffen en het einde van de reactie – reactietijd

hoeveelheid stof de per seconde en per liter ontstaat/verdwijnt – reactiesnelheid