WELVAART EN GROEI
1.1
Primair inkomen: inkomen voor het belas ng betalen, wordt bepaald door de inzet van de vier
produc efactoren. De optelling van de beloningen heet dan het primair inkomen
Secundair inkomen: inkomen na het belas ng betalen en wat je dus daadwerkelijk kan betalen,
toegevoegde waarde: dmv produceren voeg je waarde toe aan het product. Van aardappels maak je chips
(zie vorige dia). Hierdoor zijn diezelfde aardappels ineens €35 waard ipv €10.
Die €25 aan extra waarde is de bruto toegevoegde waarde.
Hiervan moet je €5 apart houden om later nieuwe machines van te kunnen komen en ‘verdwijnt’ dus uit de
waarde die je toevoegt.
De overige €20 moeten alle andere kosten dekken en wat overblij , is de winst.
De ne o toegevoegde waarde (loon, rente, huur, pacht, winst) komen bij de gezinnen. Zij werken, stellen
grond beschikbaar, runnen het bedrijf etc. Dus zij krijgen de loon, rente etc..
Daarom wordt de ne o toegevoegde waarde ook wel het primaire inkomen genoemd.
Je wilt het bbp berekenen om te zien of de economie is gegroeid, of we meer zijn gaan produceren en/of
we met zijn alle meer inkomen hebben.
als je wilt weten hoe het land ervoor staat is alleen naar het bbp kijken niet genoeg.
Je weet namelijk niets over hoe het gaat met de natuur, gezondheidszorg, inkomensverdeling etc
Hoe berekenen we het bbp:
- Via de produc e (objec eve methode)
Toegevoegde waarde van bedrijven + toegevoegde waarde van de overheid
- Via het inkomen (subjec eve methode)
Loon + pacht + huur + rente + winst + afschrijvingen
- Via de aankopen van de eindgebruikers
(bestedingenmethode)
= par culiere consump e + par culiere
investeringen + overheidsbestedingen +
export - import
(= C + I + O + E - M < deze gebruiken we nu niet)
1.2
Bbp per capita is de individuele welvaart/het inkomen per hoofd
van de bevolking
Als het bbp s jgt, betekent dit economische groei en een toename van de welvaart
Welke gebreken kent het bbp als maatstaf voor de welvaart?
• je houdt geen rekening met het milieu. Als Zuid-Amerika lekker doorgaat met het regenwoud in brand
steken, kunnen ze meer landbouwgrond creëren en zo de produc e opschroeven. Dat de wereld daardoor
in problemen komt, dat wordt niet meegerekend.
• In een land kan een bbp hoog zijn, maar de toegang tot gezondheidzorg beperkt. Lekker dan, verdien je
redelijk veel geld is er niet voldoende medische zorg.
• Onderwijs, zelfde verhaal als gezondheidszorg.
• Inkomensverdeling in een land. Is er een klein groepje enorm rijk en ontvangen zijn al die primaire
inkomens? Of is het netjes verdeeld? Dat kan je niet zien aan het bbp.
• Wanneer is iets produc e? Als jij een schoonmaker hebt thuis, levert die een dienst en is het dus
produc e en telt het meer voor het bbp. Als jij zelf je huis schoonmaakt, dan is het geen produc e waar je
iets voor krijgt dus dan is het geen bbp. Zwart werk, onbetaald huishoudelijk werk, vrijwilligerswerk, het
hoort allemaal bij de informele sector en telt dus niet mee in het bpp.
1
tittti ti ti tt ti titi ti titi tift ti
1.1
Primair inkomen: inkomen voor het belas ng betalen, wordt bepaald door de inzet van de vier
produc efactoren. De optelling van de beloningen heet dan het primair inkomen
Secundair inkomen: inkomen na het belas ng betalen en wat je dus daadwerkelijk kan betalen,
toegevoegde waarde: dmv produceren voeg je waarde toe aan het product. Van aardappels maak je chips
(zie vorige dia). Hierdoor zijn diezelfde aardappels ineens €35 waard ipv €10.
Die €25 aan extra waarde is de bruto toegevoegde waarde.
Hiervan moet je €5 apart houden om later nieuwe machines van te kunnen komen en ‘verdwijnt’ dus uit de
waarde die je toevoegt.
De overige €20 moeten alle andere kosten dekken en wat overblij , is de winst.
De ne o toegevoegde waarde (loon, rente, huur, pacht, winst) komen bij de gezinnen. Zij werken, stellen
grond beschikbaar, runnen het bedrijf etc. Dus zij krijgen de loon, rente etc..
Daarom wordt de ne o toegevoegde waarde ook wel het primaire inkomen genoemd.
Je wilt het bbp berekenen om te zien of de economie is gegroeid, of we meer zijn gaan produceren en/of
we met zijn alle meer inkomen hebben.
als je wilt weten hoe het land ervoor staat is alleen naar het bbp kijken niet genoeg.
Je weet namelijk niets over hoe het gaat met de natuur, gezondheidszorg, inkomensverdeling etc
Hoe berekenen we het bbp:
- Via de produc e (objec eve methode)
Toegevoegde waarde van bedrijven + toegevoegde waarde van de overheid
- Via het inkomen (subjec eve methode)
Loon + pacht + huur + rente + winst + afschrijvingen
- Via de aankopen van de eindgebruikers
(bestedingenmethode)
= par culiere consump e + par culiere
investeringen + overheidsbestedingen +
export - import
(= C + I + O + E - M < deze gebruiken we nu niet)
1.2
Bbp per capita is de individuele welvaart/het inkomen per hoofd
van de bevolking
Als het bbp s jgt, betekent dit economische groei en een toename van de welvaart
Welke gebreken kent het bbp als maatstaf voor de welvaart?
• je houdt geen rekening met het milieu. Als Zuid-Amerika lekker doorgaat met het regenwoud in brand
steken, kunnen ze meer landbouwgrond creëren en zo de produc e opschroeven. Dat de wereld daardoor
in problemen komt, dat wordt niet meegerekend.
• In een land kan een bbp hoog zijn, maar de toegang tot gezondheidzorg beperkt. Lekker dan, verdien je
redelijk veel geld is er niet voldoende medische zorg.
• Onderwijs, zelfde verhaal als gezondheidszorg.
• Inkomensverdeling in een land. Is er een klein groepje enorm rijk en ontvangen zijn al die primaire
inkomens? Of is het netjes verdeeld? Dat kan je niet zien aan het bbp.
• Wanneer is iets produc e? Als jij een schoonmaker hebt thuis, levert die een dienst en is het dus
produc e en telt het meer voor het bbp. Als jij zelf je huis schoonmaakt, dan is het geen produc e waar je
iets voor krijgt dus dan is het geen bbp. Zwart werk, onbetaald huishoudelijk werk, vrijwilligerswerk, het
hoort allemaal bij de informele sector en telt dus niet mee in het bpp.
1
tittti ti ti tt ti titi ti titi tift ti
