Week 4 - Leefstijl en kanker
Wat zijn risico’s?
De waarschijnlijkheid dat iets zal gebeuren. Dit kan worden uitgedrukt in
percentages (11% van de mannen tussen 60 – 79 krijgen een hartaanval) of in
een verhouding (elk jaar 1 op de 2 miljoen duikers zal sterven door een
haaienbeet).
- Absolute risico’s = de kans op het krijgen van een ongewenste
gebeurtenis (hartinfarct). Van een groep mensen met een hoge bloeddruk
krijgt 1 op de 10 mensen een hartinfarct. Het absolute risico is dan 0,1 of
10%.
In de groep van mensen met een normale bloeddruk krijgt 1 op 20 mensen
een hartinfarct. Hier is het absolute risico 0,05 of 5%.
- Relatieve risico’s = Het relatieve risico is het absolute risico van de
ene groep (mensen met hoge bloeddruk) gedeeld door het absolute
risico in de andere groep (mensen zonder hoge bloeddruk).
Voorbeeld:
Kans op hartinfarct mensen met hoge bloeddruk: 1/10 of 0,1 of 10%
Kans op hartinfarct mensen met normale bloeddruk: 1/20 of 0,05 of 5%
= 2
Het relatieve risico = 2 (200%), omdat de groep van mensen met een hoge
bloeddruk 2x zoveel risico lopen op een hartinfarct dan mensen met een normale
bloeddruk.
Voorbereiding 1: Bereken het risico op het krijgen van borstkanker
tijdens de studie in de groep met een familiegeschiedenis met
borstkanker.
Vrouwen met familiegeschiedenis en diagnose borstkanker: 229/5630 = 0,04
Vrouwen zonder familiegeschiedenis en diagnose borstkanker: 2637/88205 =
0,029
Relatief risico (RR) = 0,04/0,029 = 1,37
Dus vrouwen met familiegeschiedenis van borstkanker lopen 37% meer risico
dan vrouwen waar borstkanker niet in de familie voorkomt.
Voorbereiding 2: Is er een relatie tussen alcoholgebruik en het krijgen
van borstkanker bij de vrouwen zonder familiegeschiedenis van
borstkanker? Onderbouw je antwoord, gebruikmakend van Table 2.
Ja, vrouwen met een familiegeschiedenis van borstkanker lopen meer risico op
borstkanker wanneer ze alcohol drinken.
- Bij 0 glazen per week = 0% dus er is geen verhoogd risico
- Bij 1 – 6,9 glazen per week = 13% meer risico
- Bij >7 glazen per week = 33% meer risico
, Voorbereiding 3: Table 2 laat zien dat er sprake is van modificatie van
de relatie tussen alcohol en borstkanker (Dit wordt ook wel effect
modificatie genoemd). Wat betekent dat in deze studie?
Effectmodificatie betekent dat de bestudeerde relatie verschillend is in bepaalde subgroepen, bijvoorbeeld
tussen mannen en vrouwen. Het doel is om klinisch relevante subgroepen te identificeren, zonder de
onderliggende oorzaak van de modificatie te willen achterhalen.
Wat is het verschil tussen confounding en Effectmodificatie?
Wanneer er sprake is van confounding, verschilt het effect binnen subgroepen van het effect in de gehele
onderzoekspopulatie. De effecten binnen de subgroepen zijn echter wel vergelijkbaar. In het geval
van effectmodificatie is ook het effect binnen de subgroepen verschillend.
Antwoord:
In deze studie wordt er gekeken naar het risico van alcohol bij vrouwen met
borstkanker in de familie en vrouwen zonder borstkanker in de familie.
- Vrouwen zonder borstkanker in de familie lopen minder risico als ze >7
glazen alcohol/week drinken dan vrouwen die wel borstkanker in de familie
hebben en >7 glazen alcohol/week drinken.
- Vrouwen zonder familiegeschiedenis = 3% en vrouwen met
familiegeschiedenis = 33%
Wat zijn risico’s?
De waarschijnlijkheid dat iets zal gebeuren. Dit kan worden uitgedrukt in
percentages (11% van de mannen tussen 60 – 79 krijgen een hartaanval) of in
een verhouding (elk jaar 1 op de 2 miljoen duikers zal sterven door een
haaienbeet).
- Absolute risico’s = de kans op het krijgen van een ongewenste
gebeurtenis (hartinfarct). Van een groep mensen met een hoge bloeddruk
krijgt 1 op de 10 mensen een hartinfarct. Het absolute risico is dan 0,1 of
10%.
In de groep van mensen met een normale bloeddruk krijgt 1 op 20 mensen
een hartinfarct. Hier is het absolute risico 0,05 of 5%.
- Relatieve risico’s = Het relatieve risico is het absolute risico van de
ene groep (mensen met hoge bloeddruk) gedeeld door het absolute
risico in de andere groep (mensen zonder hoge bloeddruk).
Voorbeeld:
Kans op hartinfarct mensen met hoge bloeddruk: 1/10 of 0,1 of 10%
Kans op hartinfarct mensen met normale bloeddruk: 1/20 of 0,05 of 5%
= 2
Het relatieve risico = 2 (200%), omdat de groep van mensen met een hoge
bloeddruk 2x zoveel risico lopen op een hartinfarct dan mensen met een normale
bloeddruk.
Voorbereiding 1: Bereken het risico op het krijgen van borstkanker
tijdens de studie in de groep met een familiegeschiedenis met
borstkanker.
Vrouwen met familiegeschiedenis en diagnose borstkanker: 229/5630 = 0,04
Vrouwen zonder familiegeschiedenis en diagnose borstkanker: 2637/88205 =
0,029
Relatief risico (RR) = 0,04/0,029 = 1,37
Dus vrouwen met familiegeschiedenis van borstkanker lopen 37% meer risico
dan vrouwen waar borstkanker niet in de familie voorkomt.
Voorbereiding 2: Is er een relatie tussen alcoholgebruik en het krijgen
van borstkanker bij de vrouwen zonder familiegeschiedenis van
borstkanker? Onderbouw je antwoord, gebruikmakend van Table 2.
Ja, vrouwen met een familiegeschiedenis van borstkanker lopen meer risico op
borstkanker wanneer ze alcohol drinken.
- Bij 0 glazen per week = 0% dus er is geen verhoogd risico
- Bij 1 – 6,9 glazen per week = 13% meer risico
- Bij >7 glazen per week = 33% meer risico
, Voorbereiding 3: Table 2 laat zien dat er sprake is van modificatie van
de relatie tussen alcohol en borstkanker (Dit wordt ook wel effect
modificatie genoemd). Wat betekent dat in deze studie?
Effectmodificatie betekent dat de bestudeerde relatie verschillend is in bepaalde subgroepen, bijvoorbeeld
tussen mannen en vrouwen. Het doel is om klinisch relevante subgroepen te identificeren, zonder de
onderliggende oorzaak van de modificatie te willen achterhalen.
Wat is het verschil tussen confounding en Effectmodificatie?
Wanneer er sprake is van confounding, verschilt het effect binnen subgroepen van het effect in de gehele
onderzoekspopulatie. De effecten binnen de subgroepen zijn echter wel vergelijkbaar. In het geval
van effectmodificatie is ook het effect binnen de subgroepen verschillend.
Antwoord:
In deze studie wordt er gekeken naar het risico van alcohol bij vrouwen met
borstkanker in de familie en vrouwen zonder borstkanker in de familie.
- Vrouwen zonder borstkanker in de familie lopen minder risico als ze >7
glazen alcohol/week drinken dan vrouwen die wel borstkanker in de familie
hebben en >7 glazen alcohol/week drinken.
- Vrouwen zonder familiegeschiedenis = 3% en vrouwen met
familiegeschiedenis = 33%
