Basisopzet plan van Aanpak
Ondersteuning bij zelfmanagement en
gezamenlijke besluitvorming
,Theoretisch kader
Zelfmanagement en gezamenlijke besluitvorming
Bij het gesprek voor ondersteuning bij zelfmanagement en gezamenlijke
besluitvorming is het van belang dat je zelfmanagement toepast. Hierbij is het de
bedoeling dat de patiënt zelf de beslissing moet maken, maar met jouw hulp. Je zorgt
dat de patiënt centraal staat. De patiënt moet zelf tot een besluit komen met jouw
ondersteuning. Je komt niet zomaar tot een besluit. Er zijn een aantal dingen die je
kunt doen om het jezelf en de patiënt makkelijker te maken. Het is bijvoorbeeld
belangrijk om te beginnen met erkenning te geven en aansluiten bij de belevingen
van de patiënt. Hierdoor heb je al een goede start, want de patiënt gaat jouw
vertrouwen.
Daarna ga je de mogelijkheden bespreken en kom je tot een dilemma. Als jij deze als
verpleegkundige herhaalt, dan is het voor de patiënt duidelijk wat het probleem is.
Wanneer je dan de voor en nadelen gaat bespreken kom je samen met de
zelfmanagement van de patiënt tot een conclusie. Dit noem je ook wel gezamenlijke
besluitvorming.
Coping
Tijdens het gesprek met je patiënt is het belangrijk dat je let op de coping van de
patiënt. Coping is de manier hoe iemand omgaat met een stressvolle situatie. Dit kan
langdurige stress of tijdelijke stress zijn. Voorbeelden van langdurige stress kunnen
zijn: ziekte, werkeloosheid of een verkeersongeluk. Bij tijdelijke stress gaat het om
een ruzie met een vriend of een schoolopdracht die af moet. Bij beide situaties
komen er verschillende emoties vrij. Dit kan van alles zijn, het gaat van boosheid tot
somberheid. Iedereen heeft een specifieke coping stijl, maar toch kan deze tijdens
een langer proces veranderen. In het begin zul je het probleem willen vermijden,
maar later verandert dit naar antwoorden zoeken.
Er zijn 7 verschillende coping stijlen: vermijden, passiviteit, relativeren, verdoving
zoeken (afleiding zoeken), sociale steun zoeken, emoties uiten en actieve aanpak.
De meeste coping stijlen spreken wel voor zich. Bij passiviteit pieker je veel en geeft
je jezelf de schuld, waardoor je gaat twijfelen aan jezelf. Bij relativeren ga je ervanuit
dat alles vanzelf goedkomt en dat er ook positieve kanten aan de situatie zitten.
Je ziet dat de coping stijlen ver uit elkaar liggen en dit is niet erg. Gelukkig zijn er als
zorgverlener genoeg manieren om tijdens het gesprek te schakelen bij de
verschillende coping stijlen. Het is belangrijk om door te hebben wat de coping stijl is
van de patiënt en hierop aan te passen.
, ASE-model
Bij de patiënt kunnen tijdens het gesprek verschillende emoties vrijkomen. Daarom is
het handig om het ASE-model te gebruiken. ASE staat voor attitude, sociale invloed
en eigen effectiviteit.
Attitude staat voor een positieve houding. Dit is van belang bij een gesprek, want zo
krijg je de intentie tot een goed gesprek. Attitudes zijn berusten op ervaringen,
gewoonten en overtuigingen.
Je omgeving speelt ook een grote rol op je gedrag. Dit heet de sociale invloed.
Anderen hebben een mening en deze heeft invloed op je. Ook denk je vaak wat
anderen van je vinden, maar het hoeft niet zo te zijn dat mensen op die manier over
je denken. Toch heeft dat ook een grote invloed. Dit komt doordat je leefomgeving
een voorspelling van jouw heeft en hier wil je je graag aan houden. Ook door druk
van je omgeving doe je vaker dingen die je liever niet had gedaan. Verder heeft
sociaal media een grote invloed, want het gedrag van influencers neem je graag
over. Deze mensen worden vaak gezien al voorbeeld, waardoor mensen hiernaar
opkijken en zich ook anders gaan gedragen.
Je moet ook in staat zijn om het bedachte gedrag uit te voeren. Bij eigen effectiviteit
gaat het erom wat je denkt te kunnen. Het gaat hierbij vooral om zelfverzekerdheid.
Verder is het belangrijk dat je in je eigen kunnen gelooft.
Hierbuiten heb je ook nog externe variabelen. Dit zijn nog overige factoren die ook
invloed op je gedrag hebben. Het gaat hierbij om je geslacht, leeftijd, opleiding,
sociaaleconomische status en je identiteit.
Ondersteuning bij zelfmanagement en
gezamenlijke besluitvorming
,Theoretisch kader
Zelfmanagement en gezamenlijke besluitvorming
Bij het gesprek voor ondersteuning bij zelfmanagement en gezamenlijke
besluitvorming is het van belang dat je zelfmanagement toepast. Hierbij is het de
bedoeling dat de patiënt zelf de beslissing moet maken, maar met jouw hulp. Je zorgt
dat de patiënt centraal staat. De patiënt moet zelf tot een besluit komen met jouw
ondersteuning. Je komt niet zomaar tot een besluit. Er zijn een aantal dingen die je
kunt doen om het jezelf en de patiënt makkelijker te maken. Het is bijvoorbeeld
belangrijk om te beginnen met erkenning te geven en aansluiten bij de belevingen
van de patiënt. Hierdoor heb je al een goede start, want de patiënt gaat jouw
vertrouwen.
Daarna ga je de mogelijkheden bespreken en kom je tot een dilemma. Als jij deze als
verpleegkundige herhaalt, dan is het voor de patiënt duidelijk wat het probleem is.
Wanneer je dan de voor en nadelen gaat bespreken kom je samen met de
zelfmanagement van de patiënt tot een conclusie. Dit noem je ook wel gezamenlijke
besluitvorming.
Coping
Tijdens het gesprek met je patiënt is het belangrijk dat je let op de coping van de
patiënt. Coping is de manier hoe iemand omgaat met een stressvolle situatie. Dit kan
langdurige stress of tijdelijke stress zijn. Voorbeelden van langdurige stress kunnen
zijn: ziekte, werkeloosheid of een verkeersongeluk. Bij tijdelijke stress gaat het om
een ruzie met een vriend of een schoolopdracht die af moet. Bij beide situaties
komen er verschillende emoties vrij. Dit kan van alles zijn, het gaat van boosheid tot
somberheid. Iedereen heeft een specifieke coping stijl, maar toch kan deze tijdens
een langer proces veranderen. In het begin zul je het probleem willen vermijden,
maar later verandert dit naar antwoorden zoeken.
Er zijn 7 verschillende coping stijlen: vermijden, passiviteit, relativeren, verdoving
zoeken (afleiding zoeken), sociale steun zoeken, emoties uiten en actieve aanpak.
De meeste coping stijlen spreken wel voor zich. Bij passiviteit pieker je veel en geeft
je jezelf de schuld, waardoor je gaat twijfelen aan jezelf. Bij relativeren ga je ervanuit
dat alles vanzelf goedkomt en dat er ook positieve kanten aan de situatie zitten.
Je ziet dat de coping stijlen ver uit elkaar liggen en dit is niet erg. Gelukkig zijn er als
zorgverlener genoeg manieren om tijdens het gesprek te schakelen bij de
verschillende coping stijlen. Het is belangrijk om door te hebben wat de coping stijl is
van de patiënt en hierop aan te passen.
, ASE-model
Bij de patiënt kunnen tijdens het gesprek verschillende emoties vrijkomen. Daarom is
het handig om het ASE-model te gebruiken. ASE staat voor attitude, sociale invloed
en eigen effectiviteit.
Attitude staat voor een positieve houding. Dit is van belang bij een gesprek, want zo
krijg je de intentie tot een goed gesprek. Attitudes zijn berusten op ervaringen,
gewoonten en overtuigingen.
Je omgeving speelt ook een grote rol op je gedrag. Dit heet de sociale invloed.
Anderen hebben een mening en deze heeft invloed op je. Ook denk je vaak wat
anderen van je vinden, maar het hoeft niet zo te zijn dat mensen op die manier over
je denken. Toch heeft dat ook een grote invloed. Dit komt doordat je leefomgeving
een voorspelling van jouw heeft en hier wil je je graag aan houden. Ook door druk
van je omgeving doe je vaker dingen die je liever niet had gedaan. Verder heeft
sociaal media een grote invloed, want het gedrag van influencers neem je graag
over. Deze mensen worden vaak gezien al voorbeeld, waardoor mensen hiernaar
opkijken en zich ook anders gaan gedragen.
Je moet ook in staat zijn om het bedachte gedrag uit te voeren. Bij eigen effectiviteit
gaat het erom wat je denkt te kunnen. Het gaat hierbij vooral om zelfverzekerdheid.
Verder is het belangrijk dat je in je eigen kunnen gelooft.
Hierbuiten heb je ook nog externe variabelen. Dit zijn nog overige factoren die ook
invloed op je gedrag hebben. Het gaat hierbij om je geslacht, leeftijd, opleiding,
sociaaleconomische status en je identiteit.
