Samenvatting Kennistoets OWE 4 -
Zorg in de Keten (HAN 2021-2022)
,Inhoudsopgave
Anatomie en Fysiologie 3
CVA: Zenuwstelsel 3
CVA: Neurologie 11
CVA: Algemeen 23
Het syndroom van Down 23
Huid 28
Visus 39
Themadag 47
Communiceren met een patiënt na een CVA 47
Grensoverschrijdend gedrag 48
Ethiek 53
Omgaan met agressie 57
WG 63
Ketenzorg en wetgeving 63
Syndroom van Down & Zorgtechnologie 67
Fact GGZ & Evidence based practice 74
Visus en gehoor 79
Ketenzorg: Drugs en forensische psychiatrie 81
Verpleegtechnische vaardigheden 85
Robotsimulatie 85
Infusie: perifere canule 87
Blaaskatheterisatie man 90
Blaaskatheter vrouw 96
Suprapubische verblijfskatheter 98
2
,Anatomie en Fysiologie
CVA: Zenuwstelsel
Algemene functies en werking van het zenuwstelsel
we onderscheiden vijf algemene functies in het zenuwstelsel:
- regulatie van activiteiten van weefsels en organen
- coördinatie van vegetatieve functies
- coördinatie van vegetatieve functies
- coördinatie van contacten met de buitenwereld
- coördinatie van psychische functies
de werking van het zenuwstelsel verloopt in een bepaald patroon dat uit drie functionele
fasen bestaat:
- sensorische input (= het opvangen van prikkels door sensoren. Door middel van
sensoren worden veranderingen in het inwendig en uitwendig milieu waargenomen. )
- verwerking (= het doorgeven van de informatie naar een bepaalde plaats in de
hersenen of het ruggenmerg → CZS bepaalt hoe het lichaam reageert)
- motorische output (= Het aansturen door het zenuwstelsel van de effectoren.
Effectoren zijn de doelwitorganen)
Anatomische indeling
We onderscheiden het centrale zenuwstelsel (CZS) en het perifere zenuwstelsel (PZS). Het
centrale zenuwstelsel bestaat uit: Grote hersenen, tussen hersenen, hersenstam en kleine
hersenen.
Het perifere zenuwstelsel bevindt zich grotendeels buiten de schedel en de wervelkolom. Ze
vormen verbindingswegen tussen het CZS en de rest van het lichaam.
Fysiologische indeling
Drie aspecten worden onderscheiden:
- integratie (= het samenwerken van verschillende organen: vegetatieve integratie
(glad spierweefsel, hartweefsel, klierweefsel) en animale integratie (dwarsgestreept
spierweefsel)).
- hiërarchie (De grote hersenen hebben macht over het ruggenmerg door bijvoorbeeld
een reflex te onderdrukken)
- richting van het signaal
- afferente informatie (naar het CZS toe)
- efferente informatie (van het CZS af)
- groep impulsen zonder opstijgende of afdalende richting (brengen
schakelingen tot stand)
3
, Neuronen
Het neuron is de functionele eenheid van het zenuwstelsel. De cel heeft twee of meer
draadvormige uitlopers, zenuwvezels. Er zijn twee type zenuwvezels:
- axonen
- dendrieten
Dendrieten ontvangen de impulsen van andere zenuwvezels, en het axon vervoert impulsen
van het cellichaam af. De meeste axonen zijn omgeven door de myelineschede. De
myelineschede is regelmatig onderbroken (insnoeringen van Ranvier).
Er zijn drie soorten neuronen:
- sensibele neuronen (afferente neuronen, vervoeren impulsen van het lichaam naar
het CZS)
- schakelneuronen (zenuwcellen die in het CZS liggen. Zij dragen impulsen van de
ene op de andere zenuwcel over)
- motorische neuronen (efferente neuronen die impulsen vervoeren naar spieren en
klieren.
Neuroglia
Neuroglia speelt een essentiële rol bij de werking en instandhouding van neuronen. De
neuroglia voorziet de zenuwcel van zuurstof en voedingsstoffen. De neuroglia bestaat uit
meerdere typen gliacellen.
Er zijn even veel gliacellen als neuronen. Gliacellen houden de neuronen bij elkaar en
beschermen de neuronen, zodat deze niet met elkaar in contact komen. Ook voorzien ze
neuronen van voedingsstoffen en verwijderen ze afvalstoffen. Er zijn vijf typen:
- Astrocyten (voorzien van voedingsstoffen en verwijderen afvalstoffen, ze ruimen
beschadigde neuronen op en vormen litteken weefsel)
- oligodendrocyten (de oligodendrocyten vormen samen de myelineschede)
- microgiocyten (fagocyterende cellen)
- ependymcellen (produceren hersenvocht en spelen een rol bij de circulatie ervan)
- schwanncellen (vormen de schede van Schwann, een soort myelineschede maar
dan in het PZS)
Witte stof en grijze stof
Bij witte stof gaat het altijd om axonen met een myelineschede. Tot de witte stof behoren de
zenuwen in het PZS en de banen in het CZS.
De witte stof bevat zenuwen (nervus). Deze zitten in het PZS. Zo’n zenuw is opgebouwd uit
bundels van zenuwvezels. De meeste zenuwen bevatten afferente en efferente zenuwvezels
en worden daarom gemengde zenuwen genoemd.
Een baan (tractus) is ook een bundel gemyeliniseerde zenuwvezels, maar dan binnen het
CZS.
Grijze stof bestaat uit zenuw cellichamen en dendrieten, waarbij een aantal functionele
eenheden is te onderscheiden.
- PZS: ganglia (opeenhoping van cellichamen)
4
Zorg in de Keten (HAN 2021-2022)
,Inhoudsopgave
Anatomie en Fysiologie 3
CVA: Zenuwstelsel 3
CVA: Neurologie 11
CVA: Algemeen 23
Het syndroom van Down 23
Huid 28
Visus 39
Themadag 47
Communiceren met een patiënt na een CVA 47
Grensoverschrijdend gedrag 48
Ethiek 53
Omgaan met agressie 57
WG 63
Ketenzorg en wetgeving 63
Syndroom van Down & Zorgtechnologie 67
Fact GGZ & Evidence based practice 74
Visus en gehoor 79
Ketenzorg: Drugs en forensische psychiatrie 81
Verpleegtechnische vaardigheden 85
Robotsimulatie 85
Infusie: perifere canule 87
Blaaskatheterisatie man 90
Blaaskatheter vrouw 96
Suprapubische verblijfskatheter 98
2
,Anatomie en Fysiologie
CVA: Zenuwstelsel
Algemene functies en werking van het zenuwstelsel
we onderscheiden vijf algemene functies in het zenuwstelsel:
- regulatie van activiteiten van weefsels en organen
- coördinatie van vegetatieve functies
- coördinatie van vegetatieve functies
- coördinatie van contacten met de buitenwereld
- coördinatie van psychische functies
de werking van het zenuwstelsel verloopt in een bepaald patroon dat uit drie functionele
fasen bestaat:
- sensorische input (= het opvangen van prikkels door sensoren. Door middel van
sensoren worden veranderingen in het inwendig en uitwendig milieu waargenomen. )
- verwerking (= het doorgeven van de informatie naar een bepaalde plaats in de
hersenen of het ruggenmerg → CZS bepaalt hoe het lichaam reageert)
- motorische output (= Het aansturen door het zenuwstelsel van de effectoren.
Effectoren zijn de doelwitorganen)
Anatomische indeling
We onderscheiden het centrale zenuwstelsel (CZS) en het perifere zenuwstelsel (PZS). Het
centrale zenuwstelsel bestaat uit: Grote hersenen, tussen hersenen, hersenstam en kleine
hersenen.
Het perifere zenuwstelsel bevindt zich grotendeels buiten de schedel en de wervelkolom. Ze
vormen verbindingswegen tussen het CZS en de rest van het lichaam.
Fysiologische indeling
Drie aspecten worden onderscheiden:
- integratie (= het samenwerken van verschillende organen: vegetatieve integratie
(glad spierweefsel, hartweefsel, klierweefsel) en animale integratie (dwarsgestreept
spierweefsel)).
- hiërarchie (De grote hersenen hebben macht over het ruggenmerg door bijvoorbeeld
een reflex te onderdrukken)
- richting van het signaal
- afferente informatie (naar het CZS toe)
- efferente informatie (van het CZS af)
- groep impulsen zonder opstijgende of afdalende richting (brengen
schakelingen tot stand)
3
, Neuronen
Het neuron is de functionele eenheid van het zenuwstelsel. De cel heeft twee of meer
draadvormige uitlopers, zenuwvezels. Er zijn twee type zenuwvezels:
- axonen
- dendrieten
Dendrieten ontvangen de impulsen van andere zenuwvezels, en het axon vervoert impulsen
van het cellichaam af. De meeste axonen zijn omgeven door de myelineschede. De
myelineschede is regelmatig onderbroken (insnoeringen van Ranvier).
Er zijn drie soorten neuronen:
- sensibele neuronen (afferente neuronen, vervoeren impulsen van het lichaam naar
het CZS)
- schakelneuronen (zenuwcellen die in het CZS liggen. Zij dragen impulsen van de
ene op de andere zenuwcel over)
- motorische neuronen (efferente neuronen die impulsen vervoeren naar spieren en
klieren.
Neuroglia
Neuroglia speelt een essentiële rol bij de werking en instandhouding van neuronen. De
neuroglia voorziet de zenuwcel van zuurstof en voedingsstoffen. De neuroglia bestaat uit
meerdere typen gliacellen.
Er zijn even veel gliacellen als neuronen. Gliacellen houden de neuronen bij elkaar en
beschermen de neuronen, zodat deze niet met elkaar in contact komen. Ook voorzien ze
neuronen van voedingsstoffen en verwijderen ze afvalstoffen. Er zijn vijf typen:
- Astrocyten (voorzien van voedingsstoffen en verwijderen afvalstoffen, ze ruimen
beschadigde neuronen op en vormen litteken weefsel)
- oligodendrocyten (de oligodendrocyten vormen samen de myelineschede)
- microgiocyten (fagocyterende cellen)
- ependymcellen (produceren hersenvocht en spelen een rol bij de circulatie ervan)
- schwanncellen (vormen de schede van Schwann, een soort myelineschede maar
dan in het PZS)
Witte stof en grijze stof
Bij witte stof gaat het altijd om axonen met een myelineschede. Tot de witte stof behoren de
zenuwen in het PZS en de banen in het CZS.
De witte stof bevat zenuwen (nervus). Deze zitten in het PZS. Zo’n zenuw is opgebouwd uit
bundels van zenuwvezels. De meeste zenuwen bevatten afferente en efferente zenuwvezels
en worden daarom gemengde zenuwen genoemd.
Een baan (tractus) is ook een bundel gemyeliniseerde zenuwvezels, maar dan binnen het
CZS.
Grijze stof bestaat uit zenuw cellichamen en dendrieten, waarbij een aantal functionele
eenheden is te onderscheiden.
- PZS: ganglia (opeenhoping van cellichamen)
4
