Samenvatting Literatuur en Hoorcolleges –
Ontwikkelings- en Levensloopcriminologie
Week 1
Literatuur (deel 1)
Child delinquency bulletin series: risk and protective factors of child delinquency - Wasserman G,
Keenan K, Tremblay R, et al (2003)
❖ Risicofactoren voor jeugdcriminaliteit (specifiek kinderen) kunnen voorkomen in
verschillende domeinen:
• Het individuele kind → antisociaal gedrag, slechte cognitieve ontwikkeling, lage
intelligentie, hyperactiviteit
• De familie van het kind → gebrekkige opvoeding, mishandeling, scheiding, ouders
met psychopathologie
• De vriendengroep van het kind → deviante vrienden hebben, afgewezen worden
• De school en buurt van het kind → slechte academische prestaties, in een arm
gezin opgroeien, geen (academische) doelen hebben, in een slechte buurt wonen,
toegang hebben tot wapens
• De media → geweld en ander antisociaal gedrag op tv
❖ Over het algemeen is er een groter risico op jeugdcriminaliteit als er sprake is van meerdere
risicofactoren
❖ Er zijn ook beschermende factoren die het risico op jeugdcriminaliteit juist verkleinen:
• Vrouwelijk zijn
• Sociale vaardigheden (zoals empathie) ontwikkelen op jonge leeftijd
• Cognitief gezien goed presteren (bijvoorbeeld op school)
❖ Het gedrag van een kind is het resultaat van omgevingsfactoren, en genetische en sociale
factoren
❖ Antisociaal gedrag in de jeugd (zoals regels overtreden en agressie) is een sterke voorspeller
van criminaliteit op latere leeftijd → agressie speelt vooral een rol, maar andere emotionele
factoren (zoals niet weten hoe je met je emoties om moet gaan) spelen ook een rol
❖ Lage niveaus van gedragsinhibitie (angst, verlegenheid etc.) en hoge niveaus van
gedragsactivatie (sensation seeking, impulsiviteit, hyperactiviteit etc.) vormen ook een
risicofactor voor delinquentie
❖ Een laag IQ, slechte cognitieve en emotionele ontwikkeling, en hyperactiviteit (in de vorm
van agressie of regels overtreden) zijn ook risicofactoren voor mogelijke delinquentie
❖ Risicofactoren met betrekking tot familie zijn → niet goed door ouders gedisciplineerd
worden, veel conflicten met ouders hebben, mishandeld/verwaarloosd worden, zien hoe
ouders elkaar mishandelen, gescheiden ouders hebben, ouders met psychopathologie
hebben (mentale stoornissen, verslaving, etc.), antisociaal gedrag in de hele familie,
tienerouders hebben, een alleenstaande ouder hebben, veel kinderen in de familie hebben
❖ Individuele risicofactoren en risicofactoren met betrekking tot de familie spelen vaak op
hele jonge leeftijd al een rol, terwijl risicofactoren met betrekking tot de vriendengroep vaak
pas op een latere leeftijd een rol gaan spelen → bijvoorbeeld criminele vrienden hebben
, (zoals lid zijn van een ‘’gang’’) of afgewezen worden door leeftijdsgenoten (waardoor een
jongere sneller bij een deviante groep gaat om ergens ‘’bij te horen’’)
• Op letten → ‘’do birds of a feather flock together?’’ (criminele jongeren zoeken
elkaar op) of ‘’bad company corrupts’’ (criminele jongeren zorgen ervoor dat niet-
deviante jongeren ook crimineel worden)
❖ Het vertonen van antisociaal gedrag kan ertoe leiden dat jongeren door leeftijdsgenoten
afgewezen worden, waardoor ze sneller gaan associëren met deviante groepen → dit soort
risicofactoren werken meestal versterkend ten opzichte van andere risicofactoren (zoals
individuele)
❖ Op school en in de buurt leren kinderen hoe ze met andere mensen moeten interacteren →
als het slecht gaat op school (lage cijfers halen, niet gemotiveerd zijn etc.) of als een kind in
een slechte buurt opgroeit/woont (bijvoorbeeld met veel armoede, criminaliteit en/of
toegang tot wapens), dan is het risico op criminaliteit ook verhoogd
❖ Het is vooral van belang om op jonge leeftijd al in te grijpen bij antisociaal gedrag, zodat ook
beter begrepen kan worden wat voor soort socialisaties leiden tot delinquent gedrag (en
daarop gereageerd kan worden)
• Het helpt vaak om breder in te grijpen, bijvoorbeeld ook in het gezin (en niet alleen
bij het deviante kind), in vriendengroepen (deviante mensen leren vermijden), op
school (programma’s tegen geweld, pesten etc.) en in de buurt
❖ Samenvatting van hoe deviant gedrag zich kan ontwikkelen:
Developmental and life-course criminology: key theoretical and empirical issues—the 2002
Sutherland award address - Farrington, D.P. (2003)
❖ Ontwikkelings- en levensloopcriminologie houdt zich met 3 onderwerpen bezig:
• De ontwikkeling van antisociaal en crimineel gedrag
• Risicofactoren op verschillende leeftijden
• De effecten van belangrijke gebeurtenissen (life events) op de ontwikkeling
❖ Ontwikkelings- en levenslooptheorieën zijn gericht op het verklaren van individuele
criminaliteit
❖ Tussen 8 en 14 is de piek van beginnen met criminaliteit plegen, tussen 15 en 19 is de piek
van de prevalentie van criminaliteit, en tussen 20 en 29 is de piek van desistance (stoppen
met criminaliteit) → het vertonen van antisociaal gedrag is relatief stabiel en komt vaak in
meerdere levensfases voor
, • Er kunnen op verschillende momenten in de ontwikkeling verschillende soorten
criminaliteit gepleegd worden → vaak vertoont het individu ook ander antisociaal
gedrag
❖ Wanneer mensen ouder worden, gaan ze vaker alleen criminaliteit plegen (i.p.v. in
groepsverband) en specialiseren ze zich meestal meer
❖ Individuele factoren, familiefactoren, socio-economische factoren, groepsfactoren
(leeftijdsgenoten), schoolfactoren en buurtfactoren kunnen risicofactoren zijn
• Het is niet bekend hoe causaal de relatie is tussen dit soort risicofactoren en
criminaliteit
❖ Voorbeelden van life events die voor desistance kunnen zorgen → trouwen, een goede
baan krijgen, naar een goede buurt verhuizen
❖ Veel klassieke criminologische theorieën kijken naar variaties in het plegen van criminaliteit
tussen individuen (waarom pleegt het ene individu een bepaald delict en het andere
individu niet) → ontwikkelings- en levensloopcriminologie kijkt ook naar variaties in het
criminele gedrag van één persoon (waarom pleegt hij bepaalde delicten op een bepaalde
leeftijd)
❖ Een ontwikkelings- en levenslooptheorie moet zich met de volgende vragen bezighouden:
• Waarom beginnen mensen met criminaliteit plegen?
▪ Er is een verhoogde ‘’antisocial potential’’ (AP) → motivatie, nieuwe
vaardigheden, andere socialisatie, kansen, nut/voordelen
• Hoe kunnen onset sequences verklaard worden? (hoe mensen beginnen met
criminaliteit plegen)
▪ Routine-activiteiten, mogelijkheden, slachtoffers, en beslissingsprocessen
veranderen
• Waarom is er sprake van continuïteit in het plegen van criminaliteit? (van jongere
naar volwassene)
▪ Het hebben van een verhoogde AP is relatief stabiel/consistent
• Waarom stoppen mensen met criminaliteit plegen? (desistance)
▪ Er is een verlaagde AP → minder motivatie, minder impulsiviteit, meer
legale mogelijkheden, andere socialisatie, life events, minder kansen voor
criminaliteit, minder voordelen
• Waarom is de piek van prevalentie tijdens de tienerjaren?
▪ Tieners gaan eerst meer criminaliteit plegen door een verhoogde AP en gaan
later minder criminaliteit plegen door een verlaagde AP
• Waarom voorspelt vroeg beginnen met plegen een langdurige criminele carrière?
▪ Mensen die vroeg beginnen hebben vaak een verhoogde lange-termijn AP
• Waarom is er sprake van veelzijdigheid in het plegen van criminaliteit?
▪ Antisociaal gedrag is afhankelijk van AP, situationele factoren en
beslissingsprocessen (en deze verschillen per persoon / leeftijd)
• Waarom wordt er minder groepscriminaliteit gepleegd wanneer mensen ouder
worden?
▪ Omdat ‘’peer influence’’ (de invloed van leeftijdsgenoten) belangrijker is
tijdens de tienerjaren → criminaliteit wordt samen met vrienden gepleegd
• Waarom zijn er verschillen tussen individuen wat betreft criminaliteit plegen?
▪ Er zijn verschillen tussen individuen wat betreft AP → verschillende
personen krijgen met verschillende situationele factoren en life events te
maken
Ontwikkelings- en Levensloopcriminologie
Week 1
Literatuur (deel 1)
Child delinquency bulletin series: risk and protective factors of child delinquency - Wasserman G,
Keenan K, Tremblay R, et al (2003)
❖ Risicofactoren voor jeugdcriminaliteit (specifiek kinderen) kunnen voorkomen in
verschillende domeinen:
• Het individuele kind → antisociaal gedrag, slechte cognitieve ontwikkeling, lage
intelligentie, hyperactiviteit
• De familie van het kind → gebrekkige opvoeding, mishandeling, scheiding, ouders
met psychopathologie
• De vriendengroep van het kind → deviante vrienden hebben, afgewezen worden
• De school en buurt van het kind → slechte academische prestaties, in een arm
gezin opgroeien, geen (academische) doelen hebben, in een slechte buurt wonen,
toegang hebben tot wapens
• De media → geweld en ander antisociaal gedrag op tv
❖ Over het algemeen is er een groter risico op jeugdcriminaliteit als er sprake is van meerdere
risicofactoren
❖ Er zijn ook beschermende factoren die het risico op jeugdcriminaliteit juist verkleinen:
• Vrouwelijk zijn
• Sociale vaardigheden (zoals empathie) ontwikkelen op jonge leeftijd
• Cognitief gezien goed presteren (bijvoorbeeld op school)
❖ Het gedrag van een kind is het resultaat van omgevingsfactoren, en genetische en sociale
factoren
❖ Antisociaal gedrag in de jeugd (zoals regels overtreden en agressie) is een sterke voorspeller
van criminaliteit op latere leeftijd → agressie speelt vooral een rol, maar andere emotionele
factoren (zoals niet weten hoe je met je emoties om moet gaan) spelen ook een rol
❖ Lage niveaus van gedragsinhibitie (angst, verlegenheid etc.) en hoge niveaus van
gedragsactivatie (sensation seeking, impulsiviteit, hyperactiviteit etc.) vormen ook een
risicofactor voor delinquentie
❖ Een laag IQ, slechte cognitieve en emotionele ontwikkeling, en hyperactiviteit (in de vorm
van agressie of regels overtreden) zijn ook risicofactoren voor mogelijke delinquentie
❖ Risicofactoren met betrekking tot familie zijn → niet goed door ouders gedisciplineerd
worden, veel conflicten met ouders hebben, mishandeld/verwaarloosd worden, zien hoe
ouders elkaar mishandelen, gescheiden ouders hebben, ouders met psychopathologie
hebben (mentale stoornissen, verslaving, etc.), antisociaal gedrag in de hele familie,
tienerouders hebben, een alleenstaande ouder hebben, veel kinderen in de familie hebben
❖ Individuele risicofactoren en risicofactoren met betrekking tot de familie spelen vaak op
hele jonge leeftijd al een rol, terwijl risicofactoren met betrekking tot de vriendengroep vaak
pas op een latere leeftijd een rol gaan spelen → bijvoorbeeld criminele vrienden hebben
, (zoals lid zijn van een ‘’gang’’) of afgewezen worden door leeftijdsgenoten (waardoor een
jongere sneller bij een deviante groep gaat om ergens ‘’bij te horen’’)
• Op letten → ‘’do birds of a feather flock together?’’ (criminele jongeren zoeken
elkaar op) of ‘’bad company corrupts’’ (criminele jongeren zorgen ervoor dat niet-
deviante jongeren ook crimineel worden)
❖ Het vertonen van antisociaal gedrag kan ertoe leiden dat jongeren door leeftijdsgenoten
afgewezen worden, waardoor ze sneller gaan associëren met deviante groepen → dit soort
risicofactoren werken meestal versterkend ten opzichte van andere risicofactoren (zoals
individuele)
❖ Op school en in de buurt leren kinderen hoe ze met andere mensen moeten interacteren →
als het slecht gaat op school (lage cijfers halen, niet gemotiveerd zijn etc.) of als een kind in
een slechte buurt opgroeit/woont (bijvoorbeeld met veel armoede, criminaliteit en/of
toegang tot wapens), dan is het risico op criminaliteit ook verhoogd
❖ Het is vooral van belang om op jonge leeftijd al in te grijpen bij antisociaal gedrag, zodat ook
beter begrepen kan worden wat voor soort socialisaties leiden tot delinquent gedrag (en
daarop gereageerd kan worden)
• Het helpt vaak om breder in te grijpen, bijvoorbeeld ook in het gezin (en niet alleen
bij het deviante kind), in vriendengroepen (deviante mensen leren vermijden), op
school (programma’s tegen geweld, pesten etc.) en in de buurt
❖ Samenvatting van hoe deviant gedrag zich kan ontwikkelen:
Developmental and life-course criminology: key theoretical and empirical issues—the 2002
Sutherland award address - Farrington, D.P. (2003)
❖ Ontwikkelings- en levensloopcriminologie houdt zich met 3 onderwerpen bezig:
• De ontwikkeling van antisociaal en crimineel gedrag
• Risicofactoren op verschillende leeftijden
• De effecten van belangrijke gebeurtenissen (life events) op de ontwikkeling
❖ Ontwikkelings- en levenslooptheorieën zijn gericht op het verklaren van individuele
criminaliteit
❖ Tussen 8 en 14 is de piek van beginnen met criminaliteit plegen, tussen 15 en 19 is de piek
van de prevalentie van criminaliteit, en tussen 20 en 29 is de piek van desistance (stoppen
met criminaliteit) → het vertonen van antisociaal gedrag is relatief stabiel en komt vaak in
meerdere levensfases voor
, • Er kunnen op verschillende momenten in de ontwikkeling verschillende soorten
criminaliteit gepleegd worden → vaak vertoont het individu ook ander antisociaal
gedrag
❖ Wanneer mensen ouder worden, gaan ze vaker alleen criminaliteit plegen (i.p.v. in
groepsverband) en specialiseren ze zich meestal meer
❖ Individuele factoren, familiefactoren, socio-economische factoren, groepsfactoren
(leeftijdsgenoten), schoolfactoren en buurtfactoren kunnen risicofactoren zijn
• Het is niet bekend hoe causaal de relatie is tussen dit soort risicofactoren en
criminaliteit
❖ Voorbeelden van life events die voor desistance kunnen zorgen → trouwen, een goede
baan krijgen, naar een goede buurt verhuizen
❖ Veel klassieke criminologische theorieën kijken naar variaties in het plegen van criminaliteit
tussen individuen (waarom pleegt het ene individu een bepaald delict en het andere
individu niet) → ontwikkelings- en levensloopcriminologie kijkt ook naar variaties in het
criminele gedrag van één persoon (waarom pleegt hij bepaalde delicten op een bepaalde
leeftijd)
❖ Een ontwikkelings- en levenslooptheorie moet zich met de volgende vragen bezighouden:
• Waarom beginnen mensen met criminaliteit plegen?
▪ Er is een verhoogde ‘’antisocial potential’’ (AP) → motivatie, nieuwe
vaardigheden, andere socialisatie, kansen, nut/voordelen
• Hoe kunnen onset sequences verklaard worden? (hoe mensen beginnen met
criminaliteit plegen)
▪ Routine-activiteiten, mogelijkheden, slachtoffers, en beslissingsprocessen
veranderen
• Waarom is er sprake van continuïteit in het plegen van criminaliteit? (van jongere
naar volwassene)
▪ Het hebben van een verhoogde AP is relatief stabiel/consistent
• Waarom stoppen mensen met criminaliteit plegen? (desistance)
▪ Er is een verlaagde AP → minder motivatie, minder impulsiviteit, meer
legale mogelijkheden, andere socialisatie, life events, minder kansen voor
criminaliteit, minder voordelen
• Waarom is de piek van prevalentie tijdens de tienerjaren?
▪ Tieners gaan eerst meer criminaliteit plegen door een verhoogde AP en gaan
later minder criminaliteit plegen door een verlaagde AP
• Waarom voorspelt vroeg beginnen met plegen een langdurige criminele carrière?
▪ Mensen die vroeg beginnen hebben vaak een verhoogde lange-termijn AP
• Waarom is er sprake van veelzijdigheid in het plegen van criminaliteit?
▪ Antisociaal gedrag is afhankelijk van AP, situationele factoren en
beslissingsprocessen (en deze verschillen per persoon / leeftijd)
• Waarom wordt er minder groepscriminaliteit gepleegd wanneer mensen ouder
worden?
▪ Omdat ‘’peer influence’’ (de invloed van leeftijdsgenoten) belangrijker is
tijdens de tienerjaren → criminaliteit wordt samen met vrienden gepleegd
• Waarom zijn er verschillen tussen individuen wat betreft criminaliteit plegen?
▪ Er zijn verschillen tussen individuen wat betreft AP → verschillende
personen krijgen met verschillende situationele factoren en life events te
maken
